III SA/Gl 413/04

PostanowienieWSA w Gliwicach2004-07-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Apollo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego, wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego, jeśli nie wynika ona z utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów, lecz z innych przyczyn (np. naruszenia zakazu łączenia funkcji), może być zaskarżona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 3 tej ustawy oraz art. 52 § 4 PPSA, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, skarżący musi wezwać radę gminy do usunięcia naruszenia prawa. Skarga wniesiona przed wyczerpaniem tego trybu jest przedwczesna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w K. stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu radnego. Uchwała została podjęta na podstawie art. 190 Ordynacji wyborczej i art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, co sugerowało naruszenie zakazu łączenia funkcji. Skarżący wysłał do sądu skargę w dniu 31 marca 2004 r., nie poprzedzając jej formalnym wezwaniem rady do usunięcia naruszenia prawa, choć wcześniej kierował do rady pisma dotyczące uchwały. Sąd uznał, że jedno z późniejszych pism skarżącego można było potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a skarga została wniesiona przed upływem terminu na odpowiedź lub przed bezskutecznym upływem terminu na usunięcie naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy w K. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego M.T.. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 190 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. nr 95, poz. 602 ze zm.) oraz art. 24f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 191 ustawy Ordynacja wyborcza do (...) od uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyny określonej w art. 190 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, a więc z powodu utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów, radny może odwołać się do sądu powszechnego. W pozostałych przypadkach uchwała rady gminy może być zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W zaskarżonej uchwale, zarówno w jej podstawie prawnej, jak i treści, nie podano jednej z przyczyn wymienionych w art. 190 § 1 Ordynacji wyborczej (...) uzasadniającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Telęgi. Jednak powołanie się przez radę gminy na art. 24f ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że u podstawy wydania zaskarżonej uchwały legło naruszenie przez radnego jednego z określonych w tym artykule zakazów dotyczących łączenia funkcji radnego z prowadzoną przez niego działalnością określoną w tym przepisie. Zatem uchwały nie wydano z powodu utraty przez radnego Telęgi prawa wybieralności lub brak tego prawa w dniu jego wyboru. Powyższe prowadzi do wniosku, że uchwała Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 2003 r. mogła być zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść do Sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast w myśl § 4 powołanej ustawy jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Ta regulacja określona w art. 51 § 4 w odniesieniu do zaskarżania uchwał rad gmin została wyłączona art. 102a ustawy o samorządzie gminnym. W tym przypadku skarżący, w myśl art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, przed wniesieniem skargi do sądu winien był wezwać radę gminy do usunięcia naruszenia prawa, a skargę mógł wnieść dopiero po bezskutecznym upływie terminu do usunięcia naruszenia prawa lub po uzyskaniu, w terminie, negatywnej dla niego odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, a więc art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania wezwania. Wyjaśnienie kwestii naruszenia przez radnego ustawowego zakazu łączenia funkcji radnego z określoną w przepisach szczególnych działalnością należy uznać za sprawę skomplikowaną, do której miałby zastosowanie termin dwóch miesięcy. W piśmie z dnia [...] 2004 r. adresowanym do Przewodniczącego Rady Miejskiej w K. skarżący stwierdził, że doręczono mu pismem z dnia [...] 2003 r. uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu, która nie zawierała żadnego uzasadnienia oraz pouczenia o środkach odwoławczych, nie zawarł tam żądania uchylenia uchwały, nie polemizował z jej treścią, nie zarzucał jej niezgodności z prawem. Pisma tego nie można uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Była to raczej prośba o podanie, czy i w jakim trybie radny mógłby zaskarżyć uchwałę. Na to pismo skarżący otrzymał odpowiedź udzieloną przez Przewodniczącego rady w piśmie z dnia [...] 2003 r. Poinformowano go, że jako radny otrzymał wszystkie materiały dotyczące sesji rady w dniu [...] 2003 r., że uchwałę podjęto zgodnie z prawem oraz, że w świetle § 19 regulaminu Rady Miejskiej uchwała nie wymagała uzasadnienia. Skargę skarżący wysłał na adres Sądu w dniu 31 marca 2004 r. Następnie w dniu [...] 2004 r. zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miejskiej z pismem, w którym ustosunkował się do zaskarżonej uchwały i w którym w dorozumiany sposób zawarł żądanie jej zmiany lub uchylenia i uznania, iż nie naruszył ustawowego zakazu opisanego w ustawie o samorządzie gminnym. To pismo można uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem termin do wniesienia skargi rozpocząłby bieg od momentu doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do naruszenia prawa lub od bezskutecznego upływu terminu do usunięcia naruszenia prawa, który skończyłby się po dwóch miesiącach od doręczenia pisma Radzie Miejskiej w K., tj. [...] 2004 r. (pismo wpłynęło do Przewodniczącego [...] 2004 r.). Dopiero po tej dacie można było wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wobec powyższego skargę wniesioną w dniu 31 marca 2004 r. należało uznać za przedwczesną, a więc niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło