III SA/Gl 42/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-09-16
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Beata Kozicka, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika drogowego za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, w tym niezgłoszenie zmian w rozkładzie jazdy, jest zasadne, nawet jeśli naruszenie wynikało z trudności finansowych i kadrowych przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika drogowego za niezgłoszenie zmian w rozkładzie jazdy i wykonywanie przewozów z naruszeniem warunków zezwolenia było zasadne. Trudności finansowe i kadrowe, w tym brak kierowców, nie stanowią okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ nie są to zdarzenia, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest znajomość przepisów i terminów, a za uchybienia podlega sankcji administracyjnej.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. w likwidacji została ukarana karą pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na niezgłoszeniu zmian w rozkładzie jazdy w okresie świąt wielkanocnych i majówki oraz wykonywaniu przewozów z naruszeniem warunków zezwolenia. Spółka argumentowała, że naruszenia wynikły z nadzwyczajnych okoliczności, takich jak brak kierowców i trudności finansowe. Organy administracji nałożyły karę, uznając brak podstaw do wyłączenia odpowiedzialności. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna w C. w likwidacji w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania "A" SA w C. aktualnie w likwidacji (dalej: spółka, przewoźnik, skarżąca), utrzymało w mocy decyzję z [...] r. nr [...] Marszałka Województwa [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2800 zł na przewoźnika drogowego, posiadającego zezwolenie nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej nr [...] C. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 1, art.17, art. 18 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: kpa) oraz art. 22b w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 58, zwanej dalej utd).
Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Marszałek Województwa [...] w dniu 5 września 2016 r, udzielił przewoźnikowi drogowemu ,,A’’ (A) C. w C. S.A., z siedzibą w C., zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej nr [...] C. ,
26 kwietnia 2019 r. wpłynęła do organu koncesyjnego oraz równolegle do wielu innych instytucji, skarga pasażerki M. S. z 18 kwietnia 2019 r., z której wynikało, że planowała odbyć podróż z N. do C. w Święta Wielkanocne, to jest w dniach 21 i 22 kwietnia 2019 r. Okazało się, ,że komunikacja autobusowa realizowana przez skarżącą została zawieszona na okres Świąt Wielkanocnych 2019 r., o którym to fakcie nie poinformowano pasażerów na wszystkich przystankach na trasie przejazdu. Wyłącznie na stronie internetowej spółki "A’’ opublikowano informuję, że "w dniach 21.04 i 22.04 komunikacja nie będzie wykonywana, a w dniu 20.04. komunikacja będzie ograniczona. Rozkład jazdy będzie dostępny na stronie: [...]'. Dodatkowo poinformowała organ, że w dniach 1 i 3 maja 2019 r. ,,A’’ kursował jak w niedzielę, natomiast 2 maja 2019 r. (dzień roboczy) wykonywał kursy jak w soboty. Informacja ta znalazła potwierdzenie na stronie internetowej skarżącej, gdzie opublikowano informację z datą 29.04.2019 r., iż w dniach: 01.05 i 03.05 - komunikacja będzie wykonywana jak w niedzielę, 02.05 - komunikacja będzie wykonywana jak w sobotę".
Organ wyjaśnił, że zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia, zmienionym decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] r. w okresie Świąt Wielkanocnych winny być zrealizowane kursy - odjazd z C. o godz. 22:20; odjazd z P. o godz.: 17:00, 20:15. Natomiast w dzień roboczy 2 maja winny być zrealizowane kursy - odjazd z C. o godz.: 11:40,16:30, 21:00, 22:20. Natomiast w myśl art. 22b utd jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektroniczne organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 22, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania. Z kolei, jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę zezwolenia.
Innymi słowy w przypadku konieczności zmiany siatki połączeń, przewoźnik winien zgłosić ten fakt nie później niż 14 dni od dnia jego powstania, właściwemu organowi wydającemu dokument uprawniający do wykonywania regularnego przewozu osób, natomiast w przypadku braku takiego uzgodnienia winien wystąpić do właściwego organu w wnioskiem o zmianę zezwolenia w zakresie zmiany rozkładu jazdy, poprzez likwidację wybranych realizowanych kursów lub zmianę terminów kursowanie.
Zaniechanie powyższej czynności skutkuje stwierdzeniem naruszenia warunków określonych w zezwoleniu, poprzez zaniechanie realizacji przewozów pasażerskich - wybranych dotychczasowych kursów bez zgody tego organu.
Ponieważ spółka nie dopełniła obowiązku określonego w art. 22b utd w ustawowym terminie organ postanowieniem z [...]r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego z tego tytułu. Po zapoznaniu się z aktami postępowania spółka wyjaśniła, że "ograniczenia w RJA w okresie Świąt Wielkanocnych wynikały -z oznaczeń poszczególnych kursów zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniach. Informacje te umieszczane są na tabliczkach przystankowych, internetowym rozkładzie jazdy, tablicy dworcowej. Nieobsłużenie kursów w okresie 21-22 kwietnia2019 r. i 2 maja 2019 r. wynikało z przyczyn niezależnych od Spółki."
Organ przypomniał, że przewoźnik do wniosku z 13 marca 2017 r. o zmianę przedmiotowego zezwolenia przedłożył proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy, zawierający niezbędne elementy wskazane w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 202), to jest wskazując dni tygodnia lub okresy, w których komunikacja kursuje. W omawianym przypadku przewoźnik drogowy w rozkładzie jazdy założył prowadzenie przewozów pasażerskich w kursie odjeżdżającym z C. o godz. 22:20 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "B" - kursuje od poniedziałku do piątku oraz w niedzielę, w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 17:00 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "+" - kursuje w dni wolne od pracy (niedziele i święta), w kursie odjeżdżającym z P. o godz.20:15 bez symboli ograniczających przewóz do wybranych dni. Rozkład jazdy nie przewiduje odrębnego sposobu prowadzenia przewozu w dniu 2 maja.
Organ podkreślił, że przewoźnik drogowy winien posiadać świadomość terminów zawartych w przepisach ustalających dni wolne od pracy, to jest w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 90)., tym samym nie wykonywanie określonych w rozkładzie jazdy kursów stanowi naruszenie warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej C.
Argumentując rozstrzygnięcie organ wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 przywołanej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Z kolei art. 92 ust. 6 stanowi, ze wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Stosownie do l.p. 2.8., za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych, o których mowa w art. 22b, w wymaganym terminie, przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 800 zł. Natomiast zgodnie z l.p. 2.2.1. za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących dni, przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 2000 zł.
W rozpatrywanej sprawie, jak zauważył organ, wystąpiła podstawa do wymierzenia przewoźnikowi drogowemu kary na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 22b oraz art. 22ust. 1 kt 1 utd w zw. z l.p. 2.8 i l.p. 2.2.1 załącznika nr 3 kary pieniężnej w łącznej kwocie 2 800 zł z tytułu niewypełnienia obowiązku określonego w art.22b utd oraz wykonywania przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie drogowym dotyczącym dni.
Spółka za pismem z 26 sierpnia 2019r. wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa materialnego: art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 utd poprzez błędne posłużenie się niniejszymi przepisami, a także naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygniecie sprawy, tj. art. 7 i 80 kpa poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego. Podkreśliła, że w sprawie doszło do nadzwyczajnych okoliczności usprawiedliwiających powstałe uchybienia. Spółka boryka się z trudnościami finansowymi i personalnymi (brak kierowców). Okres świąteczny spowodował konieczność niespodziewanego przymusowego zawieszenia kilku kursów obsługiwanych przez spółkę, co jednak z uwagi na informację skierowaną do pasażerów oraz znikomy ruch w tym dniu nie spowodowało realnej szkody dla pasażerów przewożonych przez skarżącego. Brak zgłoszenia faktu zmiany w rozkładzie jazdy był spowodowany nadzwyczajnymi okolicznościami, na które przewoźnik nie miał wpływu. Brak kierowców i braki kadrowe wymusiły na skarżącym podjęcie decyzji o zawieszeniu części kursów w okresie świątecznym. Kara nałożona na spółkę jest za wysoka, pogłębi jej stratę finansową, która jest i tak duża oraz jest niewspółmierna do stwierdzonego naruszenia.
Organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów odwołania i zaskarżona decyzja z [...] r. utrzymał w mocy decyzja organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej. W uzasadnieniu organ odwołąwczy podkreślił, że wystąpiła podstawa do wymierzenia przewoźnikowi drogowemu kary na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 cyt. ustawy w zw. z pkt 2.2. ppkt 1 oraz pkt 2.9 załącznika nr 3 do cyt. ustawy. Z dołączonego do przedmiotowego zezwolenia rozkładu jazdy wynika, że przewoźnik w omawianym przypadku założył w rozkładzie jazdy prowadzenie przewozów pasażerskich w kursie odjeżdżającym z C. o godz. 22:20 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "B" - kursuje od poniedziałku do piątku oraz w niedzielę, w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 17:00 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "+" - kursuje w dni wolne od pracy (niedziele i święta), w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 20:15 bez symboli ograniczających przewóz do wybranych dni. Rozkład jazdy nie przewiduje odrębnego sposobu prowadzenia przewozu w dniu 2 maja. Z akt sprawy wynika, że przedsiębiorca w dniach 21 i 22 kwietnia 2019 r. zaniechał wykonywania jakichkolwiek przewozów w publicznym transporcie zbiorowym zgodnie z udzielonym mu zezwoleniem, o czym poinformował na swojej stronie internetowej 5 kwietnia 2019 r. Ponadto dokonał zmian w rozkładzie jazdy z dnia 1 - 3 maja 2019 r., o czym poinformował na swojej stronie internetowej w dniu 29 kwietnia 2019 r. Zmiany te polegały na wprowadzeniu w dniach 1 i 3 maja br. komunikacji takiej jak w niedzielę, natomiast 2 maja br. takiej jak w sobotę. O zmianach tych nie powiadomił marszałka przez co nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 22b utd i wykonywał przewóz regularny z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Ustaleń faktycznych przewoźnik nie negował, a jedynie wyjaśnił, że nieobsłużenie kursów w okresie 21-22 kwietnia 2019r. i 2 maja 2019 r. wynikało z przyczyn niezależnych od spółki, tj. braku kierowców i trudności finansowych, z którymi się boryka, co w jej ocenie stanowi nadzwyczajne okoliczności usprawiedliwiające powstałe uchybienia. Okres świąteczny spowodował konieczność niespodziewanego przymusowego zawieszenia kilku kursów obsługiwanych przez spółkę, co jednak z uwagi na informację skierowaną do pasażerów oraz znikomy ruch w tym dniu nie spowodowało realnej szkody dla pasażerów przewożonych przez skarżącego. W części końcowej uzasadnienia podniesiono, że brak zgłoszenia faktu zmiany w rozkładzie jazdy był spowodowany nadzwyczajnymi okolicznościami, na które przewoźnik nie miał wpływu. Brak kierowców i braki kadrowe wymusiły na skarżącym podjęcie decyzji o zawieszeniu części kursów w okresie świątecznym.
Stan faktyczny sprawy oraz związany charakter decyzji przejawiający się ze w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie, organ administracyjny zmuszony był wydać decyzję o określonej treści, czyli o nałożeniu kary pieniężnej. Organ odwoławczy nie mógł uwzględnić okoliczności podnoszonych przez spółkę wobec sztywno określonej w przepisach ustawy o transporcie drogowym wysokości kar za poszczególne naruszenia. Nie mógł też miarkować kary ani też ustalić na innej wysokości aniżeli wynikająca ze wskazanych przepisów.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka, analogicznie jak w odwołaniu, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia i naruszenie jej interesu prawnego, a także sposobu procedowania orzekających w sprawie organów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie tak prawa materialnego jak i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 92a ust 1 i ust 6 w związku z art. 22 ust 1 pkt 1 utd poprzez błędne posłużenie się niniejszymi przepisami; art. 7 kpa i art. 80 kpa poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego. Formułując powyższe zarzuty i podniesione na ich uzasadnienie argumenty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej i umorzenie postępowania oraz zwolnienie z kosztów sądowych.
W motywach skargi zakwestionowała w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia, przyznając fakt niezgłoszenia organowi wydającemu zezwolenie zmian danych wskazanych w art. 22 ust. 1 utd. Uchybienie to było jednak następstwem wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności usprawiedliwiających jego powstanie. Skarżący boryka się z trudnościami finansowymi oraz personalnymi, a poszukiwania kierowców okazały się nieskuteczne. Przewoźnik zmuszony był do zawieszenia kilku kursów obsługiwanych przez spółkę o czym powiadomił pasażerów. Były to odcinki o niewielkim natężeniu ruchu, co nie powodowało realnej szkody dla przewożonych pasażerów. Dodatkowo zaznaczył, iż niezgłoszenia zmiany w rozkładzie jazdy do odpowiedniego organu wynikał również z braków kadrowych w spółce, spowodowanych złą sytuacją tego podmiotu. Nadto nie zgadza się ze związanym charakterem decyzji, bez możliwości uwzględnienia zasad współżycia społecznego. Nałożenie kary może prowadzić do niemożności wypłaty wynagrodzenia pracownikom. Już likwidator zmuszony jest do wyprzedawania majątku spółki w celu zapewnienia zabezpieczenia wynagrodzeń pracowników oraz możliwości pokrycia istniejących zobowiązań. Zaznaczył także, że ta kara nie jest jednostkowym przypadkiem, co sprawia, że sytuacja ta wpływa znacząco na sytuację finansową spółki..
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji a jej argumenty uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieskuteczna.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zasada ta została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11.10.2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzeka w granicach danej sprawy na podstawie przepisów materialnych z daty zdarzenia.
Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nietrafione są sformułowane w niej wnioski i zarzuty oraz motywy przytoczone na ich poparcie.
Należy przypomnieć, że przedmiotem sporu jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za uchybienie przez przewoźnika wymogom ustawy o transporcie drogowym, którym skarżąca nie zaprzecza. Wręcz przeciwnie potwierdził słuszność zarzutów podniesionych przez pasażerkę w związku z realizowaniem przewozów w okresie świątecznym (21 i 22.04) oraz dniach 1-3 maja w sposób ograniczony, bez powiadomienia lub zgody organu wydającego zezwolenie transportowe.
Tym samym istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy prawidłowo uznały, że w sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 2800 zł na przewoźnika drogowego, posiadającego zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej nr [...] C., za naruszenie zasad z tym związanych, tj. z tytułu niewypełnienia obowiązku określonego w art. 22b oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 utd oraz wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, (...).
W ocenie Sądu prawidłowo uznały orzekające w sprawie organy, że wystąpiły ustawowe przesłanki do nałożenia na spólkę kary pieniężnej z powodu niezgłoszenia zmiany danych, zawartych we wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych (art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22b ustawy o transporcie drogowym, wyżej powołanej). Nałożenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, czego zdaje się nie dostrzega strona skarżąca, a jej wysokość jest ściśle określona w zał. nr 3 lp. 2.8 do ustawy.
26 kwietnia 2019 r. wpłynęła do Marszałka Województwa [...] skarga pasażerki dotycząca niemożności odbycia podróży publicznym środkiem transportu na trasie N. w dniach 21 i 22 kwietnia, z uwagi na odwołanie planowanego rozkładem kursu. Nadto nie jest tez w sprawie sporne, ze na wskazanej trasie i we wskazanym okresie doszło do odstąpienia od realizowania komunikacji autobusowej świadczonej przez przewoźnika, o czym nie poinformował on zgodnie z przyjętymi na siebie warunkami właściwego organu oraz nie poinformował o tym na wszystkich przystankach na trasie przejazdu. Informacja ukazała się na stronie internetowej przewoźnika 5 kwietnia 2019 r. z odesłaniem do strony internetowej ,,A’’. Rozkład jazdy. Nie jest również sporne, że w dniach 1 i 3 maja 2019 r. przewoźnik kursował jak w niedzielę, natomiast w dniu 2 maja 2019 r. w dzień roboczy wykonywał kursy jak w soboty. Tymczasem zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...], zmienionym decyzją Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] r. w okresie Świąt Wielkanocnych winny być zrealizowane kursy - odjazd z C. o godz. 22:20; odjazd z P. o godz.: 17:00, 20:15. Natomiast w dzień roboczy 2 maja winny być zrealizowane kursy - odjazd z C. o godz.: 11:40; 16:30, 21:00, 22:20.
Zgodnie z art. 18b ust. 1 utd, przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym wykonywane są według następujących zasad: rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach autobusowych, wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Według art. 18b ust. 2 pkt 5 ustawy, podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 utd, w zezwoleniu określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów; przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.
Zgodnie z art. 20a ust. 1 i 2 ww. ustawy, warunków określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18, nie stosuje się w przypadku wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awarii sieci, robót drogowych, lub blokad drogowych. W przypadku gdy okoliczności uniemożliwiające wykonywanie przewozów, o których mowa w ust. 1, trwają dłużej niż 14 dni, organ właściwy w sprawach zezwoleń, na wniosek przedsiębiorcy, wydaje decyzję w sprawie odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu.
Zgodnie z art. 22b przewoźnik drogowy jest utd zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 22, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania. Z kolei, jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę zezwolenia. Z powyższego wynika, iż w przypadku konieczności zmiany siatki połączeń, winien on zgłosić ten fakt nie później niż 14 dni od dnia jego powstania, właściwemu organowi wydającemu dokument uprawniający do wykonywania regularnego przewozu osób, natomiast w przypadku braku takiego uzgodnienia winien wystąpić do właściwego organu w wnioskiem o zmianę zezwolenia w zakresie zmiany rozkładu jazdy, poprzez likwidację wybranych realizowanych kursów lub zmianę terminów ich kursowania, również w terminie 14 dni.
Natomiast, zgodnie z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 utd).
Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (art.92c).
Zaniechanie czynności informacyjnych wskazanych w art. 22b utd skutkuje stwierdzeniem przez organ wydający dokument uprawniający do wykonywania regularnego przewozu osób faktu wykonywania przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, poprzez zaniechanie realizacji przewozów pasażerskich - wybranych dotychczasowych kursów bez zgody tego organu.
Z uwagi na fakt, iż obowiązek określony w art. 22b utd nie został wypełniony w ustawowym terminie zasadnie organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną na przewoźnika z tego tytułu, co zasadnie zaakceptował organ odwoławczy zaskarżoną decyzją.
Przewoźnik drogowy nie dopełnił skutecznie ciążącego na nim obowiązku zgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił zezwolenia, nie później niż 14 dni od dnia ich powstania zmiany danych zawartych w zezwoleniu, którego załącznikiem jest rozkład jazdy. Nie wystąpił też z wnioskiem o. zmianę zezwolenia w zakresie zmiany rozkładu jazdy, poprzez likwidację wybranych dotychczas realizowanych kursów lub zmianę terminów ich kursowania, tak aby ich nie wykonywać w okresie Świąt Wielkanocnych, a w dniu 2 maja jak w sobotę pomimo, ze decyzją w tym zakresie podjęła spółka co najmniej 5 kwietnia 2019 r, co potwierdza informacja na jej stronie internetowej "Aktualności".
Ustaleniom tym przewoźnik nie zaprzeczył. Dodatkowo organ wskazał, że we wniosku z 13 marca 201 7 r. o zmianę przedmiotowego zezwolenia, zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 utd, przedłożył proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy, zawierający niezbędne elementy wskazane w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 202 ze zm.), to jest wskazując dni tygodnia lub okresy, w których komunikacja kursuje. W interesującym dla sprawy przypadku przewoźnik drogowy w rozkładzie jazdy założył prowadzenie przewozów pasażerskich w kursie odjeżdżającym z C. o godz. 22:20 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "1-7" - kursuje od poniedziałku do niedzieli, w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 14:40 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "B" - kursuje od poniedziałku do piątku oraz niedzielę, w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 17:00 w następujących terminach kursowania środków transportowych: "+" - kursuje w dni wolne od pracy (niedziele i święta), w kursie odjeżdżającym z P. o godz. 20:15 bez symboli ograniczających przewóz do wybranych dni. Rozkład jazdy nie przewiduje odrębnego sposobu prowadzenia przewozu w dniu 2 maja.
Zdaniem składu orzekającego rację mają organy I i II instancji podnosząc, że przewoźnik drogowy winien posiadać świadomość terminów zawartych w przepisach ustalających dni wolne od pracy, to jest ustawie o dniach wolnych od pracy, tym samym nie wykonywanie określonych kursów, bez powiadomieni organu wydającego zezwolenie i bez zmiany rozkładu jazdy stanowi naruszenie warunków określonych w wydanym mu zezwoleniu(por. wyrok WSA we Wrocławiu III SA/Wr 609/16 z 24.11.2014 r., NSA z 3.04.2019 r. II GSK 885/17, wyrok WSA w Warszawie VI SA/Wa 1703/19 z 28.11.2019 r.,publ CBOSA).
Wyjaśnić należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Mają charakter szczególny, pozbawiony uznania administracyjnego.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt. 1 utd, przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności w wyniku wskazania, że okoliczności sprawy i dowody świadczą o tym, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonym przepisie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z niego skutki prawne. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy następuje, jeżeli w sprawie zaistnieją łącznie dwie przesłanki: pierwsza to okoliczności sprawy a druga to dowody – przy czym obydwie przesłanki muszą wskazywać na to, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie mógł przewidzieć.
W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała na niewystarczającą ilość kierowców dla realizacji wszystkich zaplanowanych kursów we wskazanych okresach, w tym Świąt Wielkiej Nocy. Przewoźnik wskazał, że podejmowane próby pozyskania nowych pracowników okazały się nieskuteczne. Kursy ograniczono na trasach o niewielkim natężeniu ruchu. Nie wyjaśnił jednak dlaczego nie powiadomił właściwego organu o czasowym zawieszeniu kursów.
Podnoszone przez spółkę nadzwyczajne okoliczności, w ocenie organu takowymi nie były. Sąd stanowisko to podziela. Nie należą bowiem do takowych trudności finansowe przedsiębiorcy ani kłopoty kadrowe/brak kierowców. Nie stanowiły przesłanek wskazanych w art. 92c ust. 1 utd, gdyż nie chodzi o przypadek powstania naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, bądź też nałożono karę przez inny uprawniony podmiot, czy wreszcie upłynęło ponad 2 lata od ujawnienia naruszenia. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest znajomość stanu prawnego i za wszelkie przeoczenia i uchybienia terminom ustawowym, podlega sankcji administracyjnej. Z uwagi na treść ustawy o transporcie drogowym, wyłączone jest też zastosowanie Działu IVa kpa (art. 189a § 2 kpa). Ustawa o transporcie drogowym zawiera bowiem kompletną regulację w zakresie wysokości kary i przesłanek odstąpienia od jej nałożenia. Stąd też znikoma waga naruszenia (w ocenie skarżącego), nie mogła uzasadniać uwzględnienia skargi. Wysokość kary, również przez skarżącą nie była kwestionowana. W poz. 2.8 załącznika nr 3 wskazano karę 800 zł, za "Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych, o których mowa w art. 22b, w wymaganym terminie.; a w poz. 2.2.1 karę 2000 zł, za "Wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących dni.
Zdaniem Sądu organy orzekające zebrały w sprawie materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, zbadały okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z wymogami kpa (art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa). Organy uwzględniły oświadczenie i wyjaśnienia przewoźnika oraz pasażera i dowody, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (zezwolenie, zmiana zezwolenia, skarga wniosek z 18.04.2019 r., wydruk strony internetowej spółki "Aktualności" 5.04-2.05. Ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości i nie negowany przez skarżącą. Ocena dowodów została dokonana zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Fakt powiadomienia organu wydającego zezwolenie, bez wcześniejszego kontaktu z przewoźnikiem przez osobę korzystającą z przewozów regularnych dla wydanego rozstrzygnięcia ma znaczenie wtórne, podobnie jak wielość skarg na działanie przewoźnika w tym samym okresie na różnych liniach, których obsługuje 8. Z akt sprawy wynika, że do WSA wpłynęło 7 skarg, które zawisły pod sygn. III SA/Gl 38/20 do III SA/GL 44/20. Skargi wniósł ustanowiony przez likwidatora pełnomocnik. Jednocześnie z dokumentów przedłożonych do wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych wynika, że spółka w 2019 r. zatrudniała średnio [...], [...] kierowców.(k 77 III SPP/Gl 9/20).
Istotne dla sprawy pozostaje, ze przewoźnik mimo świadomości trudności kadrowych i finansowych, które w konsekwencji doprowadziły do podjęcia [...] r. uchwały [...] o rozwiązaniu spółki, nie wykonywał ciążących na nim z mocy ustawy i posiadanego zezwolenia obowiązków. O odstąpieniu od realizowania rozkładu jazdy w konkretnych dniach informował wyłącznie na stronie internetowej spółki z pominięciem informowania pasażerów na poszczególnych przystankach oraz organu wydającego zezwolenie na realizowanie przewozów, którego elementem składowym jest rozkład jazdy.
Z tych względów Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło