III SA/Gl 421/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 12 lutego 2025 r. nr 538/FS/2025 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 12 lutego 2025r. nr 538/FS/2025 Zarząd Województwa Śląskiego zobowiązał skarżącą P. Sp. z o.o. do zwrotu dofinansowania projektu pn. "[...]", otrzymanego w ramach RPO WŚL w łącznej kwocie 103 651,91 zł, powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu organ przedstawił stan sprawy. Wskazał, że 2 sierpnia 2018 r. została zawarta pomiędzy skarżącą a Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej RPO WSL na lata 2014-2020 (dalej: "IZ") umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Celem głównym projektu była poprawa dostępności do usług opiekuńczych nad dziećmi do lat 3 w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 29 czerwca 2021 r. na terenie J. poprzez utworzenie i zapewnienie funkcjonowania przez 21 miesięcy nowego klubu dziecięcego P. (30 miejsc) i 15 miejsc opieki u 3 dziennych opiekunów. Zgodnie z Regulaminem konkursu, wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. beneficjent zobowiązany został do zachowania: - trwałości rezultatów w zakresie zachowania utworzonych w ramach projektu 45 miejsc opieki nad dziećmi do 3 lat, w tym 30 miejsc w klubie dziecięcym oraz 15 miejsc w 3 punktach dziennej opieki przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu, tj. do 29 czerwca 2023 r.; - trwałości projektu poprzez utrzymanie niezmiennego charakteru sfinansowanej w ramach cross-financingu infrastruktury do 27 maja 2025 r. Zgodnie z zapisami § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami, ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez ocenę wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli na miejscu realizacji projektu lub w siedzibie beneficjenta. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu. 4 marca 2024 r. beneficjent złożył do IZ RPO roczne sprawozdanie z zachowania trwałości za okres od 30 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. W sprawozdaniu poinformował, że zapewnił trwałość utworzonych w projekcie 45 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. IZ zweryfikowała to oświadczenie i ustaliła, że informacja dot. punktów dziennej opieki nie potwierdziła się w Wykazie dziennych opiekunów, gdzie zarejestrowanych było 2 opiekunów (łącznie 10 miejsc do dyspozycji) zamiast 3 opiekunów, co dawałoby 15 miejsc. Kontrola wykazała zatem, że beneficjent 1 grudnia 2021 r. utracił gotowość do świadczenia usługi opiekuńczej w zakresie 5 miejsc opieki w punkcie dziennego opiekuna. Pismem z 16 kwietnia 2024 r. IZ RPO WSL zwróciła się do Urzędu Miejskiego w J. z wnioskiem o udostępnienie wykazu zmian danych w Wykazie dziennych opiekunów w punktach dziennej opieki prowadzonych przez stronę. W wykazie przekazanym w odpowiedzi przez UM J. status opiekunów wpisanych posiadały G. Z. oraz P. D., natomiast opiekunem wykreślonym w dniu 8 czerwca 2022 r. była A. F. W dniu 19 czerwca 2024 r. IZ RPO WSL przeprowadziła w trybie doraźnym kontrolę zachowania trwałości projektu oraz trwałości rezultatów w ramach projektu. Zespół kontrolujący nie stwierdził nieprawidłowości/uchybień w obszarze zachowania trwałości projektu. Natomiast w odniesieniu do trwałość rezultatów, zespół kontrolujących stwierdził nieprawidłowości z uwagi na to, że beneficjent nie zachował utworzonych 45 miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w okresie trwałości rezultatów, tj. od 30 czerwca 2021 r. do 29 czerwca 2023 r. A. F. (jedna z 3 opiekunek dziennych) 5 października 2021 r. złożyła wypowiedzenie umowy o pracę, jaką świadczyła w charakterze dziennego opiekuna z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Zatem beneficjent z dniem 1 grudnia 2021 r. utracił gotowość do świadczenia usługi opiekuńczej w zakresie 5 miejsc opieki w Punkcie dziennego opiekuna. Ponadto zespół kontrolujący zwrócił uwagę na naruszenie przez beneficjenta zapisów art. 47a ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, dotyczących obowiązku podmiotu zatrudniającego dziennego opiekuna zgłoszenia zmiany danych lub informacji zawartych w wykazie. Zgodnie bowiem z art. 47a pkt 1 ww. ustawy w przypadku zmiany danych lub informacji zawartych w wykazie, podmiot zatrudniający dziennego opiekuna oraz osoba, o której mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, zobowiązani są do: 1) wystąpienia, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmian, do organu prowadzącego wykaz z wnioskiem o zmianę danych lub informacji - w przypadku danych lub informacji, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1-5 (tj. m.in. imię i nazwisko dziennego opiekuna zatrudnianego przez dany podmiot). A. F. zatrudniona była przez beneficjenta jako dzienny opiekun do 30 listopada 2021 r., natomiast beneficjent złożył wniosek dotyczący wykreślenia jej z wykazu dziennych opiekunów 6 czerwca 2022 r. IZ RPO WSL w Informacji pokontrolnej poinformowała beneficjenta o nałożeniu korekty finansowej z uwagi na to, że obowiązek utrzymania trwałości rezultatów nie został przez beneficjenta zachowany w okresie 576 dni z wymaganych 730 dni w odniesieniu do 5 miejsc opieki nad dziećmi do lat 3, tj. że kwota 117 786,26 zł stanowi nieprawidłowość, z czego zgodnie z montażem określonym w umowie o dofinansowanie projektu kwota 103 651,91 zł stanowi dofinansowanie. Wobec powyższego, IZ RPO WSL wezwała beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 103 651,91 zł (w tym: 100 118,32 zł - środki EFS, 3 533,59 zł - środki budżetu państwa) wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania transzy tj. 6 kwietnia 2021 r. do dnia wpływu na rachunek IZ w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania na wskazany rachunek. Beneficjent przesłał zastrzeżenia do ustaleń kontroli. Wskazał, że A. F. samodzielnie podjęła decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy, co skutkowało wykreśleniem tej osoby z wykazu opiekunów dziennych. Nie zgodził się z prezentowanym przez zespół kontrolujący stanowiskiem, zgodnie z którym sam fakt wykreślenia osoby z wykazu jest wystarczający do uznania, że dochodzi do utraty gotowości do świadczenia usług opiekuńczych. Nie można bowiem w kontekście braku realizacji obowiązku dokonania wykreślenia z wykazu, czynić wskazania, jak uczynił to zespół kontrolny, że "mając na uwadze powyższe Beneficjent z dniem 1 grudnia 2021 utracił gotowość do świadczenia usługi opiekuńczej w zakresie 5 miejsc opieki w Punkcie dziennego opiekuna". Stanowisko to – zdaniem strony - jest nieprawidłowe z kilku powodów. Po pierwsze z samego ustrojowego charakteru regulacji prawnej dotyczącej dokonywania zmian w wykazie dziennych opiekunów, nie można wywodzić negatywnych skutków prawnych dla beneficjenta. Wykreślenie z wykazu ma bowiem cechy czynności materialno-technicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że czynności te dotyczą uprawnień strony wynikających z przepisów prawa. Ponadto wskazane w przepisie 47a ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 terminy zgłoszenia zmiany danych lub informacji albo dokonania zmiany tych danych lub informacji są terminami porządkowymi. Ustawodawca nie przewidział żadnych szczególnych sankcji prawnych w przypadku ich przekroczenia, w szczególności uchybienie terminom nie może skutkować wykreśleniem żłobka lub klubu dziecięcego z rejestru. Zatem wyprowadzenie sankcji w postaci uznania, że doszło do utraty gotowości do świadczenia usługi wyłącznie opierając się o fakt wykreślenia osoby z wykazu, należy oceniać za niedopuszczalne. Działanie takie można rozpatrywać przez pryzmat naruszenia zasady zaufania do działania instytucji zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem. Trudno oczekiwać, że beneficjent będzie niejako sztucznie utrzymywał wpis w wykazie w sytuacji, kiedy nie zachodzą takie prawne obowiązki. Nie jest bowiem możliwe dokonanie wpisu do wykazu bez formalnego powiązania podmiotu z osobą wpisywaną. W przesłanych do IZ RPO WSL zastrzeżeniach odniesiono się do danych zamieszczonych na stronie internetowej: [...], wskazując, że: "wszystkie wskazane w witrynie internetowej okoliczności wystąpiły, jednak z niewiadomych przyczyn zespół kontrolny nie zbadał tych przesłanek. Gdyby bowiem do tego doszło, finalna ocena powinna być inna. Beneficjent przez cały czas prowadzi nabory i zgłasza na rynku swoją gotowość do realizacji usług. Trudności w pozyskaniu klientów, wynikały również z sytuacji pandemicznej w kraju. Nie można bowiem zapomnieć, że część czasu realizacji projektu przypadała na okres obowiązywania różnego stopnia zagrożeń epidemicznych. Ponadto podkreślenia wymaga, co zostało potwierdzone przez zespół kontrolny, że powstałe w wyniku realizacji projektu wyposażenie oraz poczynione nakłady na dostosowanie obiektu cały czas mogą być wykorzystywane w pełnym zakresie i ich dostępność w żaden sposób nie uległa zmniejszeniu". Ponadto wskazano: "ewentualne nieprawidłowości wydatkowania środków europejskich oraz przesłanek ich zwrotu powinny być analizowane również pod kątem przepisów ustawy z 3.04.2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (...)". Beneficjent w piśmie z 30 lipca 2024 r. wskazał, że wykreślenie A. F. z Wykazu było spowodowane koniecznością wywiązania się z regulacji prawnej, ale nie jest równoznaczne z utratą gotowości do świadczenia usługi. W odpowiedzi IZ RPO WSL wskazała, że pełnienie funkcji dziennego opiekuna jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. Stąd brak spełnienia wymogu prawnego w postaci wpisu do Wykazu wyklucza gotowość do świadczenia opieki nad dziećmi do lat 3. Co do zastosowania regulacji ustawy z 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych funkcjonujących w okresie stanu epidemii COVID- 19, IZ RPO WSL podniosła, że nie ma podstaw do zastosowania niniejszych regulacji z uwagi na to, że beneficjent nie wykazał, że naruszenie trwałości spowodowane zostało wystąpieniem siły wyższej (COVID-19). IZ RPO WSL w Ostatecznej informacji pokontrolnej zawarła zapis: "podsumowując ocenę stanu faktycznego i prawnego w zakresie stwierdzonej nieprawidłowości Instytucja IZ działając na podstawie § 17 umowy o dofinansowanie projektu wezwała beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 103 651,91 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania transzy, tj. od 6 kwietnia 2021 r. do dnia wpływu na rachunek IZ RPO WSL w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania", jednak beneficjent nie dokonał zwrotu środków w terminie i zakresie wskazanym w ww. wezwaniu. W dniu 9 października 2024 r. Zarząd Województwa Śląskiego uchwałą nr [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez stronę nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania. W piśmie z 31 stycznia 2025 r. beneficjent wskazał m.in. na to, że zbadania wymaga kwestia możliwości realizacji zadań placówki przez pracowników, którzy pozostawali w zatrudnieniu. Zdaniem beneficjenta przez cały wymagany czas pozostawał w gotowości do realizacji usługi poprzez zatrudnionych pracowników, gdyż "osoby te dzięki posiadanym kwalifikacjom miały możliwość wykonywania zadań niejako w zastępstwie A. F., która samodzielnie podjęła decyzję o zakończeniu stosunku pracy" oraz na to, że: "Beneficjent utrzymując zatrudnienie pozostałych pracowników był w zasadzie w każdej chwili gotowy do świadczenia usługi dla dodatkowych dzieci. Pracownice te posiadają bowiem uprawnienia analogiczne jak pracownica, która zdecydowała się odejść z pracy. Równocześnie z powodów niezależnych od beneficjenta pracownice te nie miały "pełnego obłożenia" co dodatkowo potwierdza, że możliwe było świadczenie usługi w przypadku takiej konieczności przy równoczesnym podjęciu działań zmierzających do zatrudnienia kolejnej osoby". W piśmie z 31 stycznia 2025 r. wskazano także, że: "Miasto nie dofinansowywało opieki dziennej, co również znacznie zmniejszyło zapotrzebowanie na usługę". Pełnomocnik strony odniósł się także do kwestii wyliczenia kwoty do zwrotu wskazując, że nie została ona wyliczona w sposób prawidłowy. Wskazał, że "zasada proporcjonalności zawarta w zawartej umowie (§ 27) nie wzięto pod uwagę lub w żaden sposób nie zbadano okoliczności związanych ze staraniami podmiotu, które zmierzały do spełnienia celów projektu. Tymczasem takie okoliczności występowały i podmiot poczynił wszystko co było możliwe, aby w pełni zrealizować projekt. Zbadanie takich okoliczności jest bowiem istotne dla ustalenia wysokości ewentualnej odpowiedzialności finansowej. Zastrzeżenia budzi również kwota pod kątem zakresu czasowego objętego wyliczeniem. Nie powinno (...) umykać organowi, że rzeczywisty czas realizacji zadania to nie tylko 2 lata od zakończenia realizacji projektu, a również czas konieczny dla zachowania trwałości projektu, który upłynie dopiero 27 maja 2025 r. Ponadto placówka cały czas funkcjonuje i realizuje swoje zadania. Wydaje się zatem niesprawiedliwym sposób objęcia wyliczeniami wyłącznie 2 lat. Ponadto wydaje się uzasadnione twierdzenie, że potencjalna nieprawidłowość powinna odzwierciedlać rzeczywiste koszty (np. w zakresie wynagrodzeń i pochodnych utraconego pracownika i części poniesionych wydatków). Dzielenie uzyskanej kwoty przez ilość wymaganych do utworzenia miejsc i uzyskanie w ten sposób niejako wyceny kosztu utworzenia jednego miejsca jest zbyt dużym uproszczeniem". Organ wskazał, że zgodnie z artykułem 125 rozporządzenia ogólnego tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013) - dalej: "rozporządzenie ogólne", instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Zgodnie z artykułem 71 ust.1 rozporządzenia ogólnego, w przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat od płatności końcowej na rzecz beneficjenta lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa, tam gdzie ma to zastosowanie, zajdzie którakolwiek z poniższych okoliczności: a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem; b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści; c) istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Kwoty nienależnie wypłacone w odniesieniu do takiej operacji są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów. Państwa członkowskie mogą skrócić okres ustalony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji lub miejsc pracy stworzonych przez MŚP. W odniesieniu do zarządzania finansowego i kontroli programu operacyjnego instytucja zarządzająca kontroluje, czy dofinansowane produkty i usługi zostały dostarczone, czy wydatki deklarowane przez beneficjentów zostały zapłacone oraz czy spełniają one obowiązujące przepisy prawa, wymagania programu operacyjnego oraz warunki wsparcia operacji (Artykuł 125 rozporządzenia ogólnego). Zgodnie z art. 24 ust. 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej: "ustawa wdrożeniowa") w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej: - przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo; - w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 u.f.p. Organ wskazał, że do naruszenia prawa unijnego lub krajowego, w rozumieniu ww. art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego dochodzi w sytuacji podejmowania przez beneficjenta działań niezgodnych z przyjętymi w ramach reżimu pozyskiwania i wydatkowania środków unijnych normami, przy tym normą tą mogą być zarówno przepisy rangi ustawowej, jak również przepisy niższego rzędu, w tym postanowienia Wytycznych, o ile beneficjent został zobowiązanych do ich stosowania. Art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej odsyła w zakresie odzyskiwania środków do art. 207 u.f.p., zgodnie z którym w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji o zwrocie dofinansowania na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Pod pojęciem innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Zgodnie z art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej. Umowa ta w myśl art. 206 ust. 2 powinna określać w szczególności: zobowiązanie do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 2 pkt 32 ustawy wdrożeniowej tj. instrumentów prawnych określających ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności skierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programów operacyjnych oraz stosowane przez te instytucje na podstawie właściwego porozumienia, kontraktu terytorialnego albo umowy oraz przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie projektu. Organ wskazał, że beneficjent zgodnie z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego. Ponadto w § 4 ust. 4 ww. umowy zobowiązał się stosować przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu przepisy prawa unijnego i krajowego oraz aktualną treść Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25, m.in. Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Zgodnie z zapisami Wytycznych z dnia 19 lipca 2017 r. (wersja obowiązująca na dzień podpisania umowy o dofinansowanie projektu) do oceny kwalifikowalności poniesionych wydatków stosuje się wersję Wytycznych obowiązującą w dniu poniesienia wydatku, z uwzględnieniem pkt 9 i 11 (Rozdział 4 - Cel, zakres regulacji oraz obowiązywanie wytycznych, pkt 8). Podsumowując, naruszenie procedur, określonych wart. 184 u.f.p., przy wykorzystaniu środków europejskich dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 u.f.p., w szczególności procedur przyjętych w danym Programie i określających zasady realizacji projektu. Zgodnie z art. 207 ust. 8 i 9 pkt 1 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tego przepisu (m.in. wykorzystania środków finansowych z naruszeniem procedur), instytucja zarządzająca wzywa beneficjenta do: - zwrotu środków lub - do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Zgodnie z art. 61 ust.1 pkt 2 lit. a u.f.p. organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. są instytucje zarządzające. W myśl art. 9 ust 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej Instytucją zarządzającą w przypadku regionalnych programów operacyjnych jest zarząd województwa. Powodem zobowiązania strony do zwrotu części otrzymanego dofinansowania było niezachowanie trwałości rezultatów. Trwałość rezultatów jest to utrzymanie celów, w tym w szczególności wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu po zakończeniu jego realizacji. Okres trwałości rezultatów projektu każdorazowo wynika z zapisów regulaminu konkursu. Obowiązek zachowania trwałości rezultatu w projekcie może wynikać jedynie z zapisów wniosku/umowy o dofinansowanie projektu. Wymóg ten nie wynika zatem wprost z zapisów obowiązujących rozporządzeń unijnych lub Wytycznych, ale jest dodatkową wartością, jaką beneficjent deklaruje we wniosku z własnej inicjatywy lub w związku kryteriami dostępu, jakie obowiązują w danym naborze. Jeden projekt może być objęty obowiązkiem zachowania trwałości projektu, jak i obowiązkiem zachowania trwałości rezultatów projektu. Jednocześnie data początkowa, od której należy liczyć bieg terminu obowiązywania okresu trwałości może być w ramach jednego projektu inna dla zachowania trwałości projektu (czyli dla wydatków rozliczonych w ramach cross-financingu), inna dla zachowania trwałości rezultatów projektu. Stwierdzenie naruszenia zasady trwałości rezultatów projektu oznacza konieczność zwrotu przez beneficjenta środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości rezultatów projektu. Kwota ta jest ustalana proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość rezultatów projektu nie została zachowana. Wysokość kwoty wydatków niekwalifikowalnych należy ustalić w odniesieniu do tych wydatków, do których zasada trwałości rezultatów projektu ma zastosowanie. Zgodnie z zapisami zawartymi w Regulaminie konkursu, w ramach którego projekt został wybrany do dofinansowania "Beneficjent będzie zobowiązany do zachowania trwałości utworzonych w ramach projektu miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w żłobkach, klubach dziecięcych i przez dziennego opiekuna, przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu, określonej w umowie o dofinansowanie projektu. Trwałość powinna być rozumiana jako instytucjonalna gotowość podmiotu do świadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie miejsc opieki nad dziećmi do lat 3". Zgodnie z § 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, w przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania beneficjenta doszło do nieprawidłowości lub innego wydatkowania środków dofinansowania niezgodnie z zapisami umowy, IZ RPO WSL ma obowiązek wszczęcia procedury odzyskania środków zgodnie z przepisami rozporządzenia ogólnego, ustawy wdrożeniowej oraz ustawy o finansach publicznych, a beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie z wskazanymi Wytycznymi (Rozdział 6 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku, pkt 3, lit. b, lit. e oraz lit. k): 3) Wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki: b) jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego oraz prawa krajowego, w tym przepisami regulującymi udzielanie pomocy publicznej, jeśli mają zastosowanie, e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, k) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za wydatek kwalifikowalny określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub określonymi przez IZ PO w SZOOP, regulaminie konkursu lub dokumentacji dotyczącej projektów zgłaszanych w trybie pozakonkursowym. Zgodnie z § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, "Beneficjent jest zobowiązany do zachowania trwałości Projektu zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, zastrzeżeniem ust. 2". W § 17 ust. 2 ww. umowy określono, że Beneficjent ma obowiązek zachowania trwałości rezultatów zgodnie z wnioskiem o dofinasowanie. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie projektu z 2 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami, beneficjent zobowiązał się do osiągnięcia następujących wskaźników produktu na zakończenie realizacji projektu: - liczba utworzonych miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 - wartość docelowa: 45, - liczba osób opiekujących się dziećmi w wieku do lat 3 objętych wsparciem w programie, wartość docelowa: 90, a także następujących wskaźników rezultatu: - liczba osób, które powróciły na rynek pracy po przerwie związanej z urodzeniem/ wychowaniem dziecka, po opuszczeniu programu [osoby], wartość docelowa: 26, -- liczba osób pozostających bez pracy, które znalazły pracę lub poszukują pracy po opuszczeniu programu [osoby], wartość docelowa: 34. We wniosku o dofinansowanie skarżący wskazał, że "zobowiązuje się do zachowania trwałości 45 utworzonych w ramach projektu miejsc opieki nad dz. w wieku do lat 3 przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu, określonej w umowie o dofinansowanie projektu. Trwałość ta rozumiana jest jako instytucjonalna gotowość klubu/dziennego opiekuna do oświadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie 45 miejsc. W celu zapewnienia trwałości projektu wnioskodawca dokona wpisu klubu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych i zgłosi do rejestru DzO, wystąpi o dotację celową z gminy i innych źródeł dot.: MALUCH, PFRON, wpłaty rodziców. Wnioskodawca będzie zabiegał żeby radni podjęli uchwałę o udzieleniu dotacji dla instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Jednocześnie, w związku z ponoszeniem w ramach projektów wydatków cross-financingu wnioskodawca zobowiązuje się do zachowania trwałości przez okres 3 lat (MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta". Realizacja projektu została zakończona w dniu 29 czerwca 2021. Reasumując, zgodnie z Regulaminem konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu oraz z art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. (z uwagi na sfinansowanie w projekcie wydatków w ramach cross-financingu, które stanowiły koszty kwalifikowalne projektu) beneficjent zobowiązany był do zachowania: - trwałości rezultatu w zakresie zachowania, utworzonych w ramach projektu 45 miejsc opieki nad dziećmi do 3 lat, w tym 30 miejsc w klubie dziecięcym oraz 15 miejsc w 3 punktach dziennej opieki przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu, tj. do 29 czerwca 2023 r.; - trwałości projektu poprzez utrzymanie niezmiennego charakteru sfinansowanej w ramach cross-financingu infrastruktury, tj. adaptacji pomieszczeń do potrzeb klubu dziecięcego i dziennych opiekunów, a także montażu elementów placu zabaw wraz z jego ogrodzeniem do 27 maja 2025 r. W odniesieniu miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach klubu dziecięcego potwierdzono w okresie do 29 czerwca 2023 r. utrzymanie zakładanych 30 miejsc na podstawie zaświadczenia o dokonaniu wpisu w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych z 31 lipca 2019 r. i danych dostępnych w Rejestrze żłobków i klubów dziecięcych - numer pozycji rejestru [...] (dostęp na stronie internetowej [...]), jak również w ramach czynności kontrolnych w klubie dziecięcym. Jeśli chodzi o liczbę miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 sprawowanej przez dziennych opiekunów, to zespół kontrolujący ustalił, że P. D. i G. Z. w okresie podlegającym ocenie, tj. do 29 czerwca 2023 r. zatrudnione były wyłącznie jako opiekunki, będąc w ciągłej gotowości do świadczenia opieki. Natomiast trzecia opiekunka, A. F. w piśmie z 5 października 2021 r. oświadczyła, że wypowiada umowę o pracę z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął 30 listopada 2021 r. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, że skarżąca utrzymała instytucjonalną gotowość podmiotu do świadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w wymaganym okresie do 29 czerwca 2023 r. jedynie w zakresie 10 miejsc przez 2 dziennych opiekunów: P. D. i G. Z. Natomiast na skutek rozwiązania stosunku pracy z A. F., od 1 grudnia 2021 r. strona nie zachowała trwałości rezultatów rozumianej zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu jako instytucjonalna gotowość podmiotu do świadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie miejsc opieki nad dziećmi do lat 3. Działania podjęte przez beneficjenta 6 czerwca 2022 r. dotyczące wykreślenia A. F. z Wykazu dziennych opiekunów z uchybieniem terminu wynikającego z art. 47a ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 338 z późn. zm.), nie wpływają na ocenę utraty gotowości beneficjenta do świadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która nastąpiła ponad 6 miesięcy wcześniej. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony zawartej w piśmie z 31 stycznia 2025 r., dotyczącej gotowości do świadczenia usługi dla dodatkowych dzieci przez pozostałych zatrudnionych pracowników organ wskazał, że beneficjent dla zachowania trwałości rezultatu miał utrzymać 15 miejsc opieki przez dziennych opiekunów. Mając na uwadze że jeden dzienny opiekun może mieć pod opieką maksymalnie 5 dzieci (art. 38 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 338 z późn. zm.), to mniejsza liczba opiekunów nie mogła zapewnić stosownej liczby (15) miejsc opieki. W piśmie z 30 sierpnia 2024 r. pełnomocnik beneficjenta wskazał, że sytuacja pandemiczna w kraju miała powodować trudności w pozyskaniu klientów. Zdaniem organu kwestia pozyskania klientów nie miała związku z utrzymaniem trwałości rezultatów projektu. Utrzymanie miejsc w świetle tej zasady nie wiązało się z obowiązkiem objęcia opieką 45 dzieci do lat 3 w badanym okresie i wystarczającym było jedynie zapewnienie instytucjonalnej gotowości podmiotu do świadczenia usług. Nie ma zatem podstaw do zastosowania regulacji zawartych w ustawie z 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1758). Reasumując organ stwierdził, że beneficjent z dniem 1 grudnia 2021 r. utracił gotowość do świadczenia usługi opiekuńczej w zakresie 5 miejsc opieki w punkcie dziennego opiekuna. Utrata gotowości trwała do końca minimalnego okresu zachowania trwałości rezultatu (co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu), tj. do dnia 29 czerwca 2023 r. W ocenie organu, beneficjent naruszył tym samym zapisy § 3 ust. 4 i § 17 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu z 2 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami, zobowiązujące go do zachowania trwałości rezultatów zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu, tj. do instytucjonalnej gotowości klubu/dziennego opiekuna do oświadczenia usług w ramach utworzonych w projekcie 45 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu. Ponadto beneficjent naruszył zapisy Regulaminu konkursu w ramach RPO WSL oraz zapisy Wytycznych (Rozdział 6 Wspólne warunki I procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków, Podrozdział 6.16 Rozliczanie efektów projektu, pkt 2 oraz Rozdział 8 Szczegółowe warunki i procedury kwalifikowalności wydatków dla Europejskiego Funduszu Społecznego. Podrozdział 8.8. Reguła proporcjonalności, pkt 1) a tym samym Rozdział 6 (Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności wydatków. Podrozdział 6.2 Ocena kwalifikowalności wydatku, pkt 3, lit. e oraz lit. k). Powyższe potwierdza naruszenie zapisów § 4 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie projektu z 2 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami. Zgodnie z § 17 ust. 6 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 2 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, jak i do ilości miejsc, w którym trwałość projektu lub rezultatów nie została zachowana. Liczba miejsc, w ramach których trwałość rezultatu nie została zachowana wynosi 5 spośród zakładanych 45 miejsc. Odnosząc się do kwestii proporcjonalności korekty do okresu, w którym trwałość rezultatów nie została zachowana organ wyjaśnił, że beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości rezultatu w okresie co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu. Okres realizacji projektu zakończył się w dniu 29 czerwca 2021 r., w związku z tym beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości rezultatu co najmniej do 29 czerwca 2023 r. Okres od 30 czerwca 2021 r. do 29 czerwca 2023 r. obejmował łącznie 730 dni (185 dni w roku 2021 + 365 dni w roku 2022 + 180 dni w roku 2023). W świetle powyższych ustaleń, naruszenie trwałości rezultatu nastąpiło od 1 grudnia 2021 r. Mając na uwadze powyższe beneficjent nie zachował trwałości rezultatu przez 576 dni (31 dni w 2021 roku + 365 dni w roku 2022 + 180 dni w roku 2023) z wymaganych 730 dni, co stanowi 78,90% wymaganego okresu (576 / 730 x 100% = 78,90%). Zatem beneficjent nie zachował trwałości rezultatu przez 576 dni. W celu ustalenia wysokości korekty finansowej w przedmiotowej sprawie niezbędne jest także ustalenie kwoty wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, umożliwiającej osiągnięcie rezultatu: utworzenia 45 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (bez wydatków w ramach cross financingu i odpowiadającej jej wartości kosztów pośrednich) w przeliczeniu na jedno utworzone miejsce. W tym celu organ dokonał szczegółowej analizy rozliczenia projektu przez beneficjenta. Poświadczona kwota wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, umożliwiająca osiągnięcie rezultatu: utworzenia 45 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (bez wydatków w ramach cross financingu i odpowiadającej jej wartości kosztów pośrednich) wynosi: 1 343 569,69 zł (1 515 248,82 zł - 171 679,13 zł). W ramach projektu nr [...] kwota przypadająca na utworzenie jednego miejsca wyniosła 29 857,10 zł (1 343 569,69 zł / 45 miejsc). W związku z niezachowaniem w okresie trwałości rezultatu 5 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, podstawa naliczenia korekty finansowej wyniosła 149 285,50 zł (29 857,10 zł x 5). Niezachowanie trwałości rezultatu w 78,90% skutkuje zatem koniecznością stwierdzenia nieprawidłowości w wysokości 117 786,26 zł (149 285,50 zł x 78,90%). Zgodnie z § 5 ust. 1 w związku z § 2 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia 2 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami, projekt musi być rozliczony zgodnie z montażem finansowym, tj. zgodnie z montażem finansowym obejmującym dofinansowanie w 88% całkowitej wartości projektu (w tym 85% dofinansowania ze środków europejskich oraz 3% współfinansowania krajowego) i wniesienie wkładu własnego w wysokości 12%. Montaż finansowy odnosi się do poniesionych w ramach projektu wydatków kwalifikowalnych. W świetle powyższego w ramach wskazanej powyżej nieprawidłowości w wysokości 117 786,26 zł dofinansowanie stanowi 103 651,91 zł (117 786,26 zł x 88%) a wkład własny 14 134,35 zł (117 786,26 zł X 12%). W przypadku naruszenia trwałości rezultatu, odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych obliczane są zgodnie z art. 207 ust 1 u.f.p. od dnia przekazania ostatniej transzy dofinansowania, tj. w przedmiotowej sprawie od 6 kwietnia 2021 r. zarówno dla środków europejskich jak i dotacji celowej z budżetu państwa, do których zastosowanie mają przepisy u.f.p. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła rzeczywista szkoda w postaci uzyskania przez skarżącą dofinansowania, do otrzymania którego nie kwalifikowałaby się bez konieczności utrzymania trwałości rezultatu. Tym samym uzyskane pośrednio przez stronę dofinansowanie jest nie do pogodzenia z warunkami określonymi w umowie, przepisach prawa powszechnie obowiązującego i procedurami obowiązującymi w ramach RPO WSL 2014-2020, jak i z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy unijnych oraz celami dofinansowania. Przywołane środki nie powinny być zatem ani wykorzystane przez beneficjenta, ani wypłacone z budżetu Unii Europejskiej w pełnej kwocie. W skardze na tę decyzję strona zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy): 1) art. 7, 77 § 1 i art. 80, art. 86 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieprzesłuchanie strony postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia, czy podejmowane niezbędne i ciągłe działania zmierzające do zwiększenia liczby korzystających dzieci z oferty dziennego opiekuna; 2) tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; 3) tj. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie jakie jest źródło uznania kryteriów, jakie należy spełnić żeby można było mówić o zachowaniu trwałości rezultatu projektu przy równoczesnym wskazaniu, że jest to kryterium nigdzie nieunormowane, 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako "u.f.p.") przez ich niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i wydanie decyzji o zwrocie środków w zw. z błędnym stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków europejskich na skutek uznania, że skarżący nie zachował trwałości rezultatu w zakresie nie zachowania utworzonych 5 miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 wyłącznie z powodu nieposiadania przez cały wymagany okres pracownika w zatrudnieniu, w realiach kiedy brak było zapotrzebowania na taką usługę a pracownik sam podjął decyzję o rozwiązaniu stosunku pracy. 2) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca była zobowiązana do zatrudniania przez cały czas pracownika, aby zachować trwałość rezultatu pomimo, że było to rozwiązanie mijające się z zasadami określonymi w zapisie § 4 ust. 1 umowy; 3) rozporządzenia nr 1303/2013 przez niezastosowanie przepisów tego rozporządzenia do oceny skutków ew. nieosiągnięcia wskaźników rezultatu, pomimo, że zgodnie z ww. przepisami rozporządzenie 1303/2013 a w konsekwencji niewzięcie pod uwagę motywu 22 rozporządzenia 1303/2013 i uwzględnienie wskaźników rezultatu do celu korekty finansowej wbrew przepisom tego rozporządzenia; 4) art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie wojewódzkim (Dz. U. z 2024 r. poz. 566 z późn. zm.; dalej jako "u.s.w.") przez podpisanie zaskarżonej decyzji z 12 lutego 2025 r. bez upoważnienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przedstawiciele spółki oświadczyli, że oceniają nałożoną karę jako niewspółmierną do uchybienia. Proporcjonalna byłaby co najwyżej kara w wysokości równej wynagrodzeniu pracownika, który nie świadczył pracy. Nie mieli świadomości, że doszło do nieprawidłowości i to o tak istotnych konsekwencjach finansowych. Gdyby mieli tego świadomość, to mogliby przesunąć pracownika z klubu dziecięcego do sprawowania opieki dziennej. Nie uczynili tego, bo wówczas nie było zapotrzebowania na opiekę dzienną. Zarzucili też, że organ nie wziął pod uwagę, że wszystko działo się w czasie epidemii COVID 19 i wszystko działało inaczej. Pełnomocnik organu oświadczył, że zasady zwrotu są jednakowe dla wszystkich beneficjentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Jako podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez IZ RPO WSL. Jako pierwszy Sąd rozpoznał zarzut najdalej idący – podpisania decyzji przez osobę nieupoważnioną, jako że gdyby okazał się uzasadniony, decyzja organu byłaby dotknięta nieważnością, a zatem zbędna okazałaby się analiza sprawy w pozostałym zakresie. Takiej wadliwości Sąd jednak się nie dopatrzył. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 818) – dalej powoływana jako ustawa wdrożeniowa, instytucją zarządzającą w przypadku regionalnych programów operacyjnych jest zarząd województwa. Faktem jest, że zgodnie z art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 581) decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. W ocenie Sądu nie można jednak tego przepisu rozumieć tak, że wszelkie decyzje zarządu województwa muszą być podpisane przez marszałka. Podobny pogląd przedstawił WSA w Białymstoku w wyroku z 9 maja 2018 r. o sygn. akt I SA/Bk 170/18. Przyjęcie stanowiska strony mogłoby doprowadzić do całkowitego paraliżu organu w zakresie załatwienia spraw pozostających w zakresie właściwości zarządu województwa, np. w przypadku długotrwałej choroby marszałka. Po wtóre, ze zdania 2. art. 46 ust. 2a wynika, że nie wszyscy członkowie zarządu województwa muszą brać udział w wydaniu każdej decyzji, bo wtedy nie byłoby konieczności wymienienia tych, którzy uczestniczyli w tej czynności; wynika to zresztą wprost z art. 31 ust. 4 ustawy o samorządzie województwa. Zatem skoro dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że racjonalny ustawodawca dopuścił w przepisach prawa sytuację skutkującą nieważnością aktu albo że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu. Byłoby to bowiem działanie fikcyjne. Po trzecie, zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o samorządzie województwa, zarząd województwa jest organem kolegialnym, podejmującym decyzje zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu zarządu. Ustawa nie zawiera tu żadnych szczegółowych regulacji odnośnie marszałka. Zatem w sytuacji, gdy organem w sprawach programów operacyjnych jest zarząd województwa (a nie marszałek) a decyzja została podjęta zgodnie z zasadami określającymi quorum, to brak jest podstaw do wywodzenia skutku jej nieważności, skoro podjął ją uprawniony organ i uczynił to zgodnie z wymogami ustawy. Nadto podkreślić należy, że w aktach administracyjnych znajduje się upoważnienie nr [...] z 4 listopada 2024r., w którym Marszałek Województwa Śląskiego upoważnił Wicemarszałka (tego samego, który podpisał zaskarżoną decyzję) m.in. do zastępowania Marszałka w pełnym zakresie realizowanych zadań. W przedmiotowej sprawie, marszałek województwa nie uczestniczył w obradach zarządu województwa wydającego zaskarżoną decyzję, ale uczestniczył w nich upoważniony wicemarszałek. Tym samym podpisanie decyzji przez tego wicemarszałka należało uznać za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Prowadzi to do wniosku, że zarzut naruszenia art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa (pkt 2.4 skargi) oraz nieważności decyzji jest nieuzasadniony, zatem Sąd przystąpił do rozpoznania sprawy co do meritum. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1530) – dalej cytowana jako ufp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stosownie zaś do art. 184 ust. 1 ufp, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pojęcie "innych procedur" dokonywania wydatków ma szeroki zakres i obejmuje nie tylko procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (np. przewidziane w ustawie Prawo zamówień publicznych), ale także procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, np. w Wytycznych czy Regulaminie konkursu, a także określone indywidualnie: we wniosku o dofinansowanie i umowie o dofinansowanie realizacji projektu. Pogląd ten został wyrażony np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2015 r. o sygn. akt II GSK 2109/14 (CBOSA), w którym wskazano, że pod pojęciem "innych procedur" należy rozumieć nie tylko procedury określone obowiązującymi powszechnie normami prawa, lecz również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Oznacza to, że procedury, o których mowa w art. 184 ufp mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 ufp. Zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...], wnioskiem o dofinansowanie projektu nr [...] oraz z art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. skarżąca została zobowiązana do zachowania: 1. - trwałości rezultatów w zakresie zachowania, utworzonych w ramach projektu 45 miejsc opieki nad dziećmi do 3 lat, w tym 30 miejsc w klubie dziecięcym oraz 15 miejsc w 3 punktach dziennej opieki przez okres co najmniej 2 lat od daty zakończenia realizacji projektu, tj. do 29 czerwca 2023 r.; 2. - trwałości projektu poprzez utrzymanie niezmiennego charakteru sfinansowanej w ramach cross-financingu infrastruktury do 27 maja 2025 r. Przy czym trwałość projektu (pkt 2) nie jest przez organ kwestionowana, a zarzuty dotyczą trwałości rezultatów (pkt 1) poprzez niezapewnienie funkcjonowania 15 miejsc opieki nad dziećmi w 3 punktach dziennej opieki, gdyż utrzymania 30 miejsc w klubie dziecięcym organ także nie kwestionuje. Zatem skarżąca zobowiązała się do utrzymania trwałości rezultatów w postaci zapewnienia funkcjonowania 15 miejsc opieki nad dziećmi w 3 punktach dziennej opieki do 29 czerwca 2023r. Natomiast w toku kontroli organ ustalił, że stosunek pracy jednej z opiekunek świadczących pracę w punkcie dziennej opieki rozwiązał się z dniem 30 listopada 2021r. i na jej miejsce skarżąca nie zatrudniła innej osoby. Nie była ona zaskoczona decyzją pracownicy, gdyż ta złożyła wypowiedzenie umowy o pracę 5 października 2021r. Strona miała więc prawie dwa miesiące na zatrudnienie innego pracownika, czego nie uczyniła. Zatem od 1 grudnia 2021r. skarżąca utraciła możliwość świadczenia opieki w zakresie 5 miejsc w 1 punkcie dziennej opieki, co prawidłowo stwierdził organ. Jest to równoznaczne z tym, że strona nie zachowała trwałości rezultatów we wskazanym okresie. Nie jest też tak, że wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o wykreślenie pracownicy z wykazu opiekunów dopiero 6 czerwca 2022r. (zamiast w terminie 14 dni od daty wystąpienia zmiany stanu faktycznego) było powodem orzeczenia zwrotu dofinansowania. W tym zakresie organ stwierdził, że ów 14 dniowy termin jest terminem jedynie porządkowym i to nie jego uchybienie było powodem orzeczenia zwrotu części dofinansowania, lecz to, że skarżąca faktycznie nie była gotowa do świadczenia opieki nad dziećmi w takim wymiarze i warunkach, jakie wynikały z zawartej umowy i zasad programu. Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko strony, że nie było uzasadnione utrzymywanie takiego punktu w sytuacji, gdy nie było zapotrzebowania na taką usługę, a w razie gdyby się pojawiło, opiekę mogłyby świadczyć inne zatrudnione osoby. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że czym innym jest, gdy podmiot otrzymujący dofinasowanie nie realizuje zadań, na które je otrzymał z powodu braku zapotrzebowania na nie czyli z przyczyn obiektywnych i od niego niezależnych, a czym innym, gdy sam rezygnuje z możliwości ich wykonywania, a więc z powodów w pełni pod niego uzależnionych. Nie zmienia tego fakt, że to opiekunka, a więc osoba trzecia wypowiedziała umowę o pracę, gdyż – jak już Sąd podkreślił – skarżąca nie zapewniła kontynuacji usług opiekuńczych przy pomocy innego pracownika. Natomiast świadczenie opieki przez inne dzienne opiekunki, już zatrudnione przez stronę nie było możliwe, gdyż każdy opiekun może świadczyć opiekę jedynie nad 5 dzieci, co wynika z art. 38 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Nadto aby zachodziły podstawy do zastosowania w sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp w zw. z 184 ust. 1 ufp koniecznym jest ustalenie, że swoim działaniem lub zaniechaniem skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, czym wyrządziła lub mogła wyrządzić szkodę w budżecie Unii. Definicję nieprawidłowości zawiera art. 2 pkt 36) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (...) oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE.L Nr 347, str. 320), dalej "rozporządzenie ogólne". Wynika z niej, że "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Do naruszenia prawa unijnego lub krajowego w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 dochodzi w sytuacji podejmowania przez beneficjenta działań niezgodnych z przyjętymi w ramach reżimu pozyskiwania i wydatkowania środków unijnych normami, przy czym - o czym była już mowa - normą tą mogą być zarówno przepisy rangi ustawowej, jak również przepisy niższego rzędu, w tym postanowienia Wytycznych czy treść umowy. Natomiast w § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do ponoszenia wydatków zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi oraz Wytycznymi. Naruszenie zarówno umowy o dofinansowanie, jak i Wytycznych w niej wskazanych oznacza naruszenie prawa, a więc spełnienie jednego z dwóch elementów koniecznych dla uznania naruszenia prawa za nieprawidłowość. Drugim elementem jest szkodliwy wpływ na budżet Unii, choćby potencjalny, co wynika ze sformułowania "naruszenie prawa..., które może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii." Szkodą w interesach finansowych Unii Europejskiej jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, a nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego; wystarczy stwierdzenie możliwości wystąpienia "potencjalnej" szkody w budżecie Unii Europejskiej. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z 10 września 2015r., sygn. akt II GSK 175/15). Biorąc pod uwagę, że strona otrzymała dofinasowanie na realizację Projektu i była zobowiązana do utrzymania trwałości rezultatów, czego nie uczyniła, zasadnym jest przyjęcie, że doszło do rzeczywistej szkody w budżecie Unii poprzez obciążenie tego budżetu nieuzasadnionym wydatkiem. W takim razie zostały spełnione obie przesłanki konieczne do stwierdzenia powstania nieprawidłowości. Natomiast nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wpisuje się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Należy przy tym pamiętać, że dofinansowanie projektu środkami publicznymi jest uwarunkowane spełnieniem szeregu określonych wymogów, które podlegają ścisłej kontroli. Niewywiązanie się z postanowień umowy rodzi konsekwencje finansowe. Nieuzasadnione okazały się zatem te zarzuty skargi, które dotyczyły naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp. Co do kwoty korekty finansowej, to organ szczegółowo przedstawił podstawę i sposób jej wyliczenia. Wskazał mianowicie, że kwota wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, umożliwiająca osiągnięcie rezultatu: utworzenia 45 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 (bez wydatków w ramach cross financingu i odpowiadającej jej wartości kosztów pośrednich) wynosi: 1 343 569,69 zł (1 515 248,82 zł - 171 679,13 zł). Kwota przypadająca na utworzenie jednego miejsca wyniosła zatem 29 857,10 zł (1 343 569,69 zł/45 miejsc). W związku z niezachowaniem w okresie trwałości rezultatu 5 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, podstawa naliczenia korekty finansowej wyniosła 149 285,50 zł (29 857,10 zł x 5 miejsc). Niezachowanie trwałości rezultatu wynosiło 78,90% i wynikało z niezachowania trwałości projektu przez 576 dni z wymaganych 730, co stanowi 78,90% wymaganego okresu. Skutkuje to koniecznością stwierdzenia nieprawidłowości w wysokości 117 786,26 zł (149 285,50 zł x 78,90%). Kwota ta została pomniejszona o wkład własny skarżącej. Dlatego w ramach wskazanej powyżej nieprawidłowości w wysokości 117 786,26 zł dofinansowanie stanowi 103 651,91 zł (117 786,26 zł x 88%) a wkład własny 14 134,35 zł (117 786,26 zł X 12%). Do zwrotu takiej właśnie kwoty zobowiązał organ stronę w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie podziela tych spośród nich, które odnoszą się do nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. art. art. 7, 8, 77 § 1 oraz 86 Kpa. Sąd orzekający w sprawie stwierdził, że IZ RPO-WSL podjęła wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, zgromadziła dowody w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy. Strona zarzucając niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego nie wskazuje, jakich to dowodów i na jakie okoliczności organ nie przeprowadził (poza przesłuchaniem strony). Natomiast odnośnie zaniechania przesłuchania zauważyć przyjdzie, że nie jest ono zawsze bezwzględnie konieczne, jeśli inne dowody pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego, a tak było w niniejszej sprawie. Należy także zauważyć, że w toku całego postępowania strona miała możliwość przedstawiania swojego stanowiska z czego kilkukrotnie korzystała, nawet w terminie wydłużonym przez organ na jej wniosek. Również zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa przez rzekome zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych twierdzeń nie jest usprawiedliwiony. Wydana w sprawie decyzja zawiera bowiem wyczerpujące uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne, obejmujące przedstawienie stanu faktycznego i prawnego z powołaniem i wyjaśnieniem przepisów prawa i to zarówno krajowego, jak i unijnego. W pkt. 2.3 skargi strona zarzuciła nieuwzględnienie motywu 22 rozporządzenia ogólnego. Zgodnie z jego treścią, W 2019 r. Komisja powinna przeprowadzić przegląd wyników na podstawie ram wykonania i we współpracy z państwami członkowskimi. Należy określić ramy wykonania dla każdego programu w celu monitorowania postępów w osiąganiu celów i wartości docelowych ustanowionych dla każdego priorytetu w trakcie okresu programowania 2014-2020 ("okres programowania"). W celu zapewnienia, że budżet Unii nie jest wykorzystywany w sposób rozrzutny lub nieefektywny, w przypadku udowodnienia, że wykonanie przez dany priorytet celów pośrednich, wyrażonych w ramach wykonania wyłącznie za pomocą wskaźników finansowych, wskaźników produktu lub kluczowych etapów wdrażania zakończyło się poważnym niepowodzeniem, które było spowodowane wyraźnie zidentyfikowanymi i zgłoszonymi uprzednio przez Komisję słabościami wdrożeniowymi, wobec których państwo członkowskie nie podjęło koniecznych działań naprawczych, Komisja powinna mieć możliwość zawieszenia płatności na rzecz programu lub dokonania korekt finansowych na zakończenie okresu programowania. Dokonanie korekt finansowych powinno uwzględniać, z należytym poszanowaniem zasady proporcjonalności, poziom absorpcji i zewnętrzne czynniki przyczyniające się do nieosiągnięcia celów. Korekt finansowych nie należy dokonywać, jeżeli cele końcowe nie zostały osiągnięte z powodu wpływu czynników społeczno-gospodarczych lub środowiskowych, istotnych zmian warunków w gospodarce lub środowisku w danym państwie członkowskim, bądź z przyczyn wynikających z działania siły wyższej, mających poważny wpływ na realizację tych priorytetów. Wskaźników rezultatu nie należy uwzględniać do celów zawieszeń lub korekt finansowych. Z powyższego wynikają w ocenie Sądu, dwa wnioski. Pierwszy z nich jest taki, że jest to zapis kierowany do Komisji Europejskiej i państw członkowskich, a nie beneficjentów programów, stąd nie może znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wskazuje na to pierwsze zdanie motywu, wprost nakazujące podjęcie pewnych działań Komisji i to we współpracy z państwami członkowskimi. Drugi zaś jest taki, że korekt nie należy dokonywać w przypadku, gdy cele końcowe nie zostały osiągnięte z powodów obiektywnych: siły wyższej, zmian w gospodarce etc., z którymi także nie mamy tu do czynienia. W kwestii nieuwzględnienia, że okres trwałości przypadł na czas epidemii COVID zauważyć należy, że mogła ona mieć wpływ na popyt na usługi opiekuńcze, ale nie na możliwość świadczenia usług przez beneficjenta, stąd dotyczący tego zarzut także uznać należy za nieusprawiedliwiony. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na ten wynik. Również żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał w ocenie Sądu orzekającego na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.