I SA/Bk 170/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-05-09
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie za odsetki od zaległości z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi, naliczane po dacie nabycia przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nabywca przedsiębiorstwa nie ponosi odpowiedzialności za odsetki od zaległości z tytułu dofinansowania, które powstały po dacie nabycia przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 112 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zakres odpowiedzialności nabywcy nie obejmuje odsetek za zwłokę powstałych po dniu nabycia. W związku z tym, organ błędnie obciążył skarżącą Spółkę odsetkami naliczanymi po dacie nabycia przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Spółka H. [...] Sp. z o.o. nabyła przedsiębiorstwo spółki B. [...] Sp. j., która otrzymała dofinansowanie na realizację projektu. Po stwierdzeniu naruszeń umowy o dofinansowanie, Zarząd Województwa P. orzekł o solidarnej odpowiedzialności H. [...] Sp. z o.o. za zaległości B. [...] Sp. j. z tytułu dofinansowania, w tym odsetki naliczane od dnia przekazania środków do dnia wydania decyzji. Skarżąca Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania oraz art. 112 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zakresie naliczania odsetek po dacie nabycia przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Zarządu Województwa P. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi H. [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości B. [...] s.j. w B. z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi, wypłaconego w związku z realizacją projektu pn. "Budowa pensjonatu we wsi M. [...]" 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zarządu Województwa P. na rzecz strony skarżącej H. [...] Sp. z o.o. w B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. o dofinansowanie projektu pn. "Budowa [...]", B. [...] Spółka Jawna z siedzibą w B. (dalej: Beneficjent lub spółka B. [...]) otrzymała dofinansowanie na realizację przedmiotowego projektu, w wysokości nieprzekraczającej [...] zł. W ramach ww. projektu Beneficjent miał wybudować 3 gwiazdkowy pensjonat w bezpośredniej bliskości jeziora S. wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci restauracji, centrum szkoleniowego (2 sale konferencyjne), centrum odnowy biologicznej (basen kryty, aromaterapia, jacuzzi, sauna, masaże wschodnie, zabiegi kosmetyczne) oraz boiska do siatkówki plażowej.
W dniu 29 października 2015 r. do Zarządu Województwa P. - Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 (dalej: IZ RPOWP) wpłynął wniosek o płatność końcową nr [...]. Przed zakończeniem jego weryfikacji, zespół kontrolujący IZ RPOWP, przeprowadził u Beneficjenta kontrolę na zakończenie realizacji projektu w wyniku której stwierdził, że doszło do naruszenia szeregu zapisów umowy o dofinasowanie projektu. Wobec powyższego, w ocenie zespołu kontrolującego IZ RPOWP wystąpiły przesłanki do rozwiązania umowy o dofinasowanie projektu bez wypowiedzenia, wynikające z postanowień § 19 ust. 1, 2, 6, 7, 8 tej umowy.
Instytucja Zarządzająca RPOWP, mając na względzie ustalenia zespołu kontrolującego dotyczące niekwalifikowalności wydatków poniesionych na realizację projektu, pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. wezwała spółkę B. [...] do zwrotu środków dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia wypłaty środków wyznaczając czternastodniowy termin ich zapłaty. Termin ten upłynął w dniu 6 lipca 2016 r., a spółka pomimo skutecznego doręczenia wezwania nie dokonała zwrotu środków w terminie w nim wskazanym.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] IZ RPOWP, określiła kwotę zobowiązania w wysokości [...] zł przypadającą do zwrotu od spółki B., wypłaconą w związku z realizacją projektu pn. "Budowa [...]", wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. W wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ II instancji w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Umową z dnia [...] grudnia 2016 r. (akt notarialny Repertorium A numer [...]) przedsiębiorstwo spółki B. [...] zostało nabyte tytułem aportu przez H. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. W skład przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego) obejmującego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji zadań gospodarczych weszły w szczególności: (1) własność nieruchomości zabudowanej o powierzchni 0,1890 ha położonej w S., gmina P., (2) prawo użytkowania wieczystego działki gruntu o powierzchni 0,1941 ha położonej w P., gmina A., (3) własność ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości zgodne z ewidencją środków trwałych, (4) koncesje, licencje i zezwolenia, tajemnice przedsiębiorstwa oraz księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo to, wg stanu na dzień [...] grudnia 2016 r. zostało wycenione na kwotę 10.500.000,00 zł., co potwierdziły strony w akcie notarialnym oświadczając przy tym, że zostanie ono w całości przeznaczone na pokrycie kapitału zakładowego spółki pod firmą H. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B.
Mając na uwadze powyższe, IZ RPOWP w dniu [...] października 2017 r., wszczęła postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności H. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej powoływana także jako skarżąca Spółka) jako nabywcy przedsiębiorstwa, za zobowiązanie z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi, udzielonego na rzecz B. [...] Spółka jawna w B.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Zarząd Województwa P. – IZ RPOWP orzekł o solidarnej odpowiedzialności H. [...] Sp. z o.o. w B. (dalej powoływana jako skarżąca Spółka) jako nabywcy przedsiębiorstwa wraz z B. [...] Spółka jawna za zaległości B. [...] Spółka jawna w B. z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi w wysokości [...] zł, w tym [...] zł - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i [...] zł - Budżet Państwa, określonego decyzją ostateczną Zarządu Województwa P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., wypłaconego w związku z realizacją projektu pn. "Budowa [...]" na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia wydania niniejszej decyzji, w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zarząd Województwa wskazując na brzmienie art. 60 pkt 6 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej powoływana jako u.f.p.) oraz art. 107 i 112 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) stwierdził, że nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe (niepodatkowe należności budżetowe) związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Przy tym zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Zdaniem organu, analizując treść aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] nie budzi wątpliwości, że skarżąca Spółka nabyła przedsiębiorstwo spółki B. [...] w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że obecnie właścicielem nieruchomości położonej w S., gmina P. jest skarżąca Spółka natomiast z księgi wieczystej nr [...] wynika, że ww. spółka jest również użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w P., gmina A.
Organ uznał ponadto, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała negatywna przesłanka wydania decyzji o odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa, tj. okoliczność, że przy zachowaniu należytej staranności nabywca nie mógł wiedzieć o zaległościach zbywcy (art. 112 § 1 in fine o.p.). Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organ ustalił, że umowę spółki H. [...] Sp. z o.o. (nabywca przedsiębiorstwa) zawarły w dniu [...] października 2016 r. I. K. oraz P. K., które były jednocześnie wspólnikami spółki B. [...] (zbywca przedsiębiorstwa). Nie sposób zatem przyjąć, że nie miały one wiedzy dotyczącej obowiązku zwrotu środków otrzymanych z tytułu dofinansowania. Wezwanie do zwrotu ww. środków ze wskazaniem ich wysokości, należnych odsetek oraz terminu w którym ten zwrot ma nastąpić spółka B. [...] otrzymała w dniu [...] czerwca 2016 r. Zatem zarówno zawierając umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jak i później podejmując w dniu [...] grudnia 2016 r. uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego oraz zawierając umowę przeniesienia przedsiębiorstwa spółki tytułem aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością osoby działające w imieniu obu podmiotów miały pełną świadomość zaległości jakie ciążą na zbywcy. Z powyższego wynika również, że zaległość podlegająca zwrotowi istniała przed nabyciem przedsiębiorstwa. Wysokość tej zaległości na dzień wydania niniejszej decyzji wynosi [...] zł. Kwota ta zostaje dodatkowo powiększona o kwotę odsetek, skapitalizowanych na dzień wydania decyzji.
Na powyższą decyzję, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony skutecznego udziału w rozpatrywanej sprawie i przez to naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji przed zakończeniem postępowania w sprawie, ustalonym przez Organ w piśmie z dnia 22 listopada 2017 r.;
- art. 8 § 1 i 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej zapoznanie się z pełną dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy przez przekazanie Skarżącej do wglądu tylko dokumentów, które powstały po dniu wszczęcia postępowania w sprawie;
- art. 112 § 1 o.p. poprzez wydanie decyzji obciążającej Skarżącą odpowiedzialnością za zobowiązanie osoby trzeciej (zbywcy przedsiębiorstwa), pomimo że zobowiązanie to powstało po przeniesieniu przedsiębiorstwa przez osobę trzecią na Skarżącą;
- art. 112 § 4 pkt 2 o.p. poprzez nałożenie na Skarżącą obowiązku zwrotu odsetek od zobowiązania obciążającego osobę trzecią (zbywcę przedsiębiorstwa) powstałych po dniu nabycia przedsiębiorstwa przez Skarżącą, pomimo że przywołany przepis wprost ogranicza odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa w tym zakresie;
- art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa przez podpisanie decyzji przez osobę nieuprawnioną w postaci wicemarszałka województwa.
Wskazując na powyższe, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zarzutu podpisania decyzji przez osobę nieuprawnioną, organ wyjaśnił, że w świetle obowiązujących przepisów, w sytuacji gdy Zarząd Województwa obraduje bez udziału marszałka, decyzję podpisuje wicemarszałek a zatem osoba uprawniona. Tym samym organ procedował prawidłowo, zgodnie z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć większość zarzutów skargi okazała się bezpodstawna.
W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutu skargi podpisania zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną, bowiem jest to najdalej idący zarzut, którego zasadność stanowiłaby przesłankę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarzucają, że w przedmiotowej sprawie decyzja powinna była być podpisana przez marszałka województwa, co wynika wprost z art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa, a nie przez wicemarszałka, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, powyższy zarzut jest bezzasadny. Wskazać przede wszystkim należy, że w myśl art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Przepis ten został wprowadzony z dniem 23 lutego 2000 r. ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 136 ze zm.). Pierwotnie ustawa o samorządzie województwa nie regulowała tej kwestii i zgodnie z orzecznictwem przyjmowało się, że decyzję wydawaną przez zarząd województwa podpisują wszyscy członkowie zarządu biorący udział w jej wydaniu. Zatem niekoniecznie musiał być wśród nich marszałek województwa, który przecież niejednokrotnie nie uczestniczy w posiedzeniach zarządu, chociażby ze względu na swoją usprawiedliwioną nieobecność (choroba, urlop, delegacja, itp.). Podkreślić tutaj trzeba, że skoro zarząd województwa jest organem kolegialnym, a dla ważności rozstrzygnięcia musi być zachowane określone kworum, to obecność marszałka województwa nie jest wymagana po to, by organ ten mógł skutecznie podejmować swoje rozstrzygnięcia, w tym decyzje administracyjne. Przyjęcie tezy, że marszałek podpisuje wszystkie decyzje zarządu, nawet te, które zostały podjęte podczas jego nieobecności, jest nieuzasadnione.
Dokonując wykładni gramatycznej art. 46 ust. 2a ustawy o samorządzie województwa można dojść do wniosku, że wszelkie decyzje zarządu województwa muszą być podpisane przez marszałka, jednakże wykładnia ta, w świetle innych przepisów ustawy o samorządzie województwa jest błędna. Wskazać przede wszystkim należy, że zarząd województwa jest organem kolegialnym, podejmującym decyzje zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu zarządu – art. 31 ust. 4 ww. ustawy. Sejmik Województwa Podlaskiego uchwałą nr XIV/131/04 z dnia 26 stycznia 2004 r. przyjął statut województwa, gdzie uregulował zasady i tryb działania zarządu (dział III statutu). Z § 93 statutu wynika, że zarząd obraduje na posiedzeniach zwoływanych przez marszałka, a w razie jego nieobecności przez wyznaczonego przez niego wicemarszałka, który wykonuje przewidziane w statucie czynności marszałka. Posiedzeniem zarządu przewodniczy marszałek, a razie jego nieobecności wyznaczony przez niego wicemarszałek. Z kolei z § 100 statutu wynika, że uchwały zarządu zapadają zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej trzech członków zarządu, zaś uchwały podpisuje prowadzący obrady zarządu.
Zdaniem Sądu, trudno byłoby dopuszczać sytuacje, w których niemożność podpisania decyzji zarządu przez marszałka województwa stanowiłaby praktyczną i prawną przeszkodę w funkcjonowaniu organu województwa, przejawiającą się w konkretnej sytuacji jako niemożność zgodnego z prawem doręczenia decyzji już wydanej. Trudno też dopuszczać, że ustawodawca nakazuje oczekiwać z podpisaniem decyzji przez marszałka województwa do czasu ustania przyczyny np. jego nieobecności w pracy. Rozwiązanie takie byłoby nieracjonalne. Mogłoby też wprost prowadzić do naruszenia przepisów k.p.a. o terminach załatwiania spraw, a także wyrażonej w art. 12 tego kodeksu zasady szybkości i prostoty postępowania. Skoro zatem dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu.
W przedmiotowej sprawie, marszałek województwa nie uczestniczył w obradach zarządu województwa wydającego zaskarżoną decyzję – obradom tym przewodniczył upoważniony wicemarszałek. Tym samym podpisanie decyzji przez wicemarszałka należało uznać za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Przechodząc do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 8 i 10 k.p.a. należało uznać je za niezasadne. W myśl art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższy przepis, gwarantujący udział strony w postępowaniu administracyjnym, ma przede wszystkim na celu zapewnienie należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei w myśl art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2015 r., II OSK 2787/13; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016 r., II SA/Bd 787/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2015 r., IV SA/Po 612/15).
W ocenie Sądu powyższe zasady w niniejszej sprawie nie zostały naruszone, bowiem skarżąca Spółka miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że organ dwukrotnie – pismami z dnia 10 listopada i 22 listopada 2017 r. informował skarżącą Spółkę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i przysługującym prawie do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego. W drugim z powyższych pism został przedłużony termin na załatwienie sprawy do dnia 22 grudnia 2017 r. Oba powyższe zawiadomienia nie zostały przez skarżącą Spółkę odebrane, złożono je zatem do akt ze skutkiem doręczenia.
W dniu 30 listopada 2017 r. przedstawiciel skarżącej Spółki zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym jednocześnie oświadczając, że swoje stanowisko zostanie zaprezentowane do dnia 4 grudnia 2017 r. (k. 57 akt adm.). W dniu 12 grudnia 2017 r. została wydana zaskarżona decyzja, która również nie została podjęta przez skarżącą Spółkę, co w konsekwencji obligowało organ do uznania jej za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania przesyłki przez operatora publicznego.
Wyjaśnić skarżącej Spółce należy, że przedłużenie terminu do załatwienia sprawy przez organ wynika z brzmienia art. 36 k.p.a., który to przepis nakłada na organ taki obowiązek, z jednoczesnym wskazaniem przyczyny nie załatwienia sprawy w terminie. W przedmiotowej sprawie wyłączną przyczyną niezałatwienia sprawy w terminie było umożliwienie skarżącej Spółce zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przyczyna ta odpadła 30 listopada 2017 r., kiedy to skarżąca Spółka zapoznała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ "odczekał" blisko dwa tygodnie od chwili zapoznania się przez skarżącą Spółkę ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym na ewentualne uwagi i wnioski skarżącej Spółki, jednakże ta mimo stosownego oświadczenia (k. 57 akt adm.) ich nie przedłożyła. Dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2017 r. tj. w dniu 22 grudnia 2017 r. złożyła wniosek o przeprowadzenie mediacji w zakresie warunków spłaty zadłużenia. Z pewnością takie postępowanie skarżącej Spółki nie zasługuje na ochronę prawną, bowiem już w dniu 30 listopada 2017 r. powinna mieć ona świadomość, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało zakończone i jedyną czynnością pozostającą do wykonania przez organ było wydanie decyzji.
Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, wskazanie w zawiadomieniu z dnia 22 listopada 2017 r. jako maksymalnego terminu załatwienia sprawy dnia 22 grudnia 2017 r. nie obligowało organu do wydania decyzji po tej dacie, wręcz przeciwnie obowiązkiem organu, w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a, art. 35 § 1 k.p.a.), było niezwłoczne wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Tym samym nie można organowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, bowiem ten udział skarżąca Spółka miała zapewniony. Gdyby skarżąca Spółka odbierała kierowaną do niej przez organ korespondencję, z pewnością skuteczniej mogłaby uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k. p. a. w aspekcie złożonego wniosku o mediację już po wydaniu zaskarżonej decyzji, wyjaśnić skarżącej Spółce należy, że kwestia sposobu spłaty przez stronę zadłużenia, czy też rozłożenia go na raty pozostawała poza materialnym zakresem prowadzonego postępowania, a zatem nie mogła być brana przez organ pod uwagę w toczącym się postępowaniu. Wskazać bowiem należy, że sporne postępowanie toczyło się w przedmiocie określenia solidarnej odpowiedzialności skarżącej Spółki jako nabywcy przedsiębiorstwa, za zobowiązanie z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi, udzielonego na rzecz B. [...] sp. j. W ramach tego postępowania organ nie był władny ustalać ze skarżącą Spółką sposobu spłaty ciążącego na niej zobowiązania (umarzania, rozkładania na raty itp.), ale wyłącznie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi ciążącego na nabytym przez skarżącą Spółkę przedsiębiorstwie. Brak możliwości przeprowadzenia mediacji w przedmiotowej sprawie we wskazanym zakresie należy traktować jako niewykazanie przez skarżącą Spółkę z jakich to czynności procesowych nie mogła ona skorzystać, w wyniku nieprawidłowego, w jej ocenie, zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Niezrozumiałym jest również zarzut naruszenia przepisów k.p.a. w kontekście rzekomego niepełnego zapoznania skarżącej Spółki ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Przedmiotowe postępowanie administracyjne, jak wskazano powyższej, dotyczyło określenia solidarnej odpowiedzialności skarżącej Spółki jako nabywcy przedsiębiorstwa, za zobowiązanie z tytułu dofinansowania podlegającego zwrotowi, udzielonego na rzecz B. [...] Spółka jawna w B. Zostało ono wszczęte zawiadomieniem z dnia 24 października 2017 r., doręczonym na adres skarżącej Spółki w dniu 6 listopada 2017 r. a zatem skarżąca Spółka miała wzgląd do akt sprawy i dowodów zgromadzonych wyłącznie w tymże postępowaniu. Skarżąca Spółka nie była stroną toczącego się wcześniej postępowania względem B. [...] Spółka jawna w B., a zatem nie mogła oczekiwać udostępnienia jej materiałów zgromadzonych w tymże postępowaniu. W aktach sprawy znajdują się kserokopie decyzji nr [...] i nr [...] skierowane do B. [...] Spółka jawna w B., a zatem skarżąca Spółka posiadała wiedzę w jakich okolicznościach powstało zobowiązanie ciążące na nabytym przedsiębiorstwie, szczególnie, że właścicielami (wspólnikami) obu podmiotów – zbywcy i nabywcy przedsiębiorstwa były te same osoby fizyczne.
Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 112 § 1 o.p. Stosownie do tegoż przepisu, nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie również do niepodatkowych należności budżetowych, na podstawie odesłania z art. 67 u.f.p. Z powyższej regulacji wynika wprost, że odpowiedzialność nabywcy dotyczy zaległości podatkowych (niepodatkowych należności budżetowych) powstałych do dnia nabycia przedsiębiorstwa, a więc takich zobowiązań zbywcy, dla których upłynął już termin płatności. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9 na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Powyższa decyzja ma charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu dofinansowania obciążał beneficjenta już w momencie wystąpienia jednej z przesłanek z art. 207 ust. 1 u.f.p., powstałych z mocy prawa, niezależnie od woli stron – wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2017 r., V SA/Wa 1926/16, wyrok WSA w Krakowie z 10 września 2015 r., I SA/Kr 1029/15).
Z akt sprawy wynika, że podstawą prawną wydanej przez organ decyzji określającej kwotę środków przypadającą do zwrotu od spółki B. [...] było wykorzystanie przez nią środków z naruszeniem procedur oraz pobranie ich nienależnie tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. Powyższe zostało ustalone w wyniku kontroli na zakończenie realizacji projektu, czego skutkiem było wezwanie, pismem z dnia 20 czerwca 2016 r., spółki B. [...] do zwrotu środków dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. W wezwaniu wyznaczono spółce termin na spłatę należności - 14 dni od dnia otrzymania wezwania, który upłynął bezskutecznie w dniu 6 lipca 2016 r. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w deklaratoryjnej decyzji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] IZ RPOWP, określającą kwotę zobowiązania w wysokości [...] zł przypadającą do zwrotu od spółki B. [...]. Nabycie przez skarżącą Spółkę przedsiębiorstwa spółki B. [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2016 r., a zatem w chwili, kiedy ciążył na zbywcy obowiązek zwrotu środków finansowych wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, dla których upłynął już termin płatności. Sąd w pełni podziela rozważania organu w kwestii wiedzy skarżącej Spółki dotyczącej istnienia po stronie zbywanego przedsiębiorstwa zaległości i obowiązku ich zwrotu do budżetu państwa. Tym samym zachodziły przesłanki do zastosowania w sprawie art. 112 § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p.
Tym niemniej, Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, z uwagi na stwierdzenie, podniesionego również w skardze zarzutu, naruszenia przez organ art. 112 § 4 pkt 2 o.p.
Stosownie do tegoż przepisu, zakres odpowiedzialności nabywcy nie obejmuje odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz oprocentowania, o którym mowa w art. 107 § 2 pkt 3, powstałych po dniu nabycia. Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącej Spółki za zaległości ciążące na zbywcy przedsiębiorstwa w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia wydania decyzji, tj. kwoty [...] zł. Tymczasem art. 112 § 4 pkt 2 o.p. wyraźnie wskazuje, że w zakresie odpowiedzialności za odsetki za zwłokę skarżąca Spółka ponosi odpowiedzialność wyłącznie do dnia nabycia przedsiębiorstwa zbywcy, tj., do dnia [...] grudnia 2016 r. Tym samym brak było podstaw do pociągnięcia skarżącej Spółki do odpowiedzialności za odsetki za zwłokę powstałe po tej dacie. Z uwagi na sposób sformułowania sentencji zaskarżonej decyzji Sąd nie miał możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji jedynie w części.
Ustosunkowując się do pisma procesowego skarżącej Spółki z dnia 8 maja 2018 r. oraz kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego Sądu Gospodarczego w B. z dnia [...] stycznia 2018 r., złożonych na rozprawie w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w aspekcie skuteczności przeniesienia prawa własności przedsiębiorstwa zbywcy na rzecz skarżącej Spółki, wyjaśnić skarżącej Spółce należy, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie dysponował powyższym postanowieniem. Zaznaczyć jednakże należy, że przedłożone postanowienie dotyczy odmowy uwzględnienia zmian w zakresie umowy spółki, zmiany kapitału zakładowego i wpisania nowych wspólników, a zatem kwestii wewnętrznych skarżącej Spółki. Wbrew twierdzeniem skarżącej Spółki, nabyła ona własność przedsiębiorstwa zbywcy na podstawie aktu notarialnego nr [...] a nie nr [...], co znajduje potwierdzenie w zapisach odpowiednich ksiąg wieczystych. Tym samym, okoliczność nie uwzględnienia zmiany umowy skarżącej Spółki w KRS-ie nie ma istotnego wpływu na ustalenia zakresu odpowiedzialności skarżącej Spółki za należności ciążące na zbywcy przedsiębiorstwa z tytułu zwrotu środków finansowych wykorzystanych przez zbywcę z naruszeniem procedur oraz pobranych nienależnie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ww. stanowisko Sądu, w szczególności określi w prawidłowy sposób okres za jaki skarżąca Spółka ponosi odpowiedzialność z tytułu odsetek za zwłokę ciążących na zbywcy przedsiębiorstwa oraz ich wysokość.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdziwszy naruszenie przez organ art. 112 § 4 pkt 2 o.p., uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., na które złożył się uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło