IV SA/Po 612/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M.S. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].12.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 1-4 oraz art. 22 § 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1206 – dalej ustawa) odmówił M.S. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazano, że z dokumentów przesłanych z Archiwum Akt Nowych nie wynikają okoliczności mogące potwierdzić jakąkolwiek przesłankę z art. 1 -4 ustawy. Dalej organ wskazał, iż przedstawiona przez zainteresowanego we wniosku okoliczność pobytu w obozie w P. i dalszego wywiezienia do pracy w gospodarstwie rolnym w A. nie są przesłanką zawartą w ustawie, warunkującą przyznanie uprawnień z tego tytułu uprawnień kombatanckich. M.S. kwestionując powyższą decyzję złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 1-4, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy oraz art. 7, art. 11, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.). Skarżący podniósł, że we wniosku w zakresie stanu faktycznego wskazano, iż w marcu 1944 r. wraz z rodzicami i siostrą wysiedlono go z zamieszkiwanego gospodarstwa w T.W. i przewieziono ich do hitlerowskiego obozu w P., gdzie byli przetrzymywani. Wysiedlenie i przetrzymywanie w hitlerowskim obozie odbywało się pod władzą niemieckich wojsk hitlerowskich. Na dowód tych okoliczności Skarżący przedstawił dwa zdjęcia swoich rodziców W. i J. małżonków S., które jego zdaniem zostały im zrobione tym hitlerowskim obozie w P. Na zdjęciach widać charakterystyczne obozowe numery. Ponieważ skarżący był wówczas dzieckiem, nie wie jak się nazywał ten obóz. Dodatkowo skarżący złożył oświadczenia dwóch świadków tych wydarzeń, tj. J. s. i M.G., które również były uwięzione w tym obozie. Podpisy ww. świadków pod ich oświadczeniami zostały poświadczone przez Wójta Gminy O. Następnie skarżący wraz z rodziną został wywieziony do A. do A. , jednakże nie fakt wywiezienia do A. jest podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich, a fakt uwięzienia w obozie hitlerowskim. Tymczasem w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że skarżący domaga się przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie pobytu na robotach przymusowych w A., co jest niezgodne z wnioskiem. Ponadto zarzucono, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpoznając wniosek nie dokonał wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Organ ograniczył się jedynie do zwrócenia się do Archiwum Akt Nowych o przesłanie dokumentacji dot. Fundacji Polsko Niemieckie Pojednanie, na którą wskazywał skarżący, co w praktyce skutkowało otrzymaniem tych samych dokumentów, które przedłożył skarżący. Skarżący zarzucił, iż organ całkowicie zignorował zeznania świadków i jednocześnie współwięźniów przedmiotowego obozu hitlerowskiego. Organ nie ustalił również mających istotne znaczenie dla sprawy faktów, czy i na jakiej podstawie M.G. i J.S. posiadają uprawnienia kombatanckie. Przy rozstrzyganiu sprawy organ nie dokonał należytego wyjaśnienia, jakie podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi się kierował. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].06.2015r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].12.2014r. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy jej przepisy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych m.in. w: b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Dalej wskazano, iż wnioskodawca składając wniosek o przyznanie uprawnień na dowód wysiedlenia wraz z rodzicami z gospodarstwa rolnego w marcu 1944r. i umieszczenia w obozie, a potem deportacji do pracy przymusowej na teren A. , przedłożył zaświadczenia o pracy "Arbeitsbescheinigung" swoich rodziców oraz oświadczenia złożone przez J.S. i M.G. Na przedmiotowych oświadczeniach uwidoczniono kserokopie zdjęć rodziców wnioskodawcy. W ramach przeprowadzonego postępowania uzyskano dokumenty złożone przez wnioskodawcę w Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" przy ubieganiu się o wypłatę odszkodowania z jej środków: dowody wykonywania przez rodziców strony pracy w gospodarstwie rolnym J.S. w m. S. w okresie od marca 1944 r. do maja 1945 roku oraz oświadczenie A.M. z dnia 06.12.1999 r. potwierdzające wywiezienie rodziny S. do pracy w A. w marcu 1944 roku. Brak jakichkolwiek wzmianek (zarówno w relacji strony jaki i świadka) o osadzeniu w obozie w P. Dalej organ wskazał, iż zwrócił się z prośbą do Archiwum Akt Nowych z prośbą o udostępnienie dokumentów członków rodziny strony: ojca W. S. a matki J. S. i siostry I.M. W odpowiedzi AAN nadesłało dokumentację ojca i siostry skarżącego (dokumentów matki nie odnaleziono). W nadesłanym materiale dowodowym znajdują się jedynie informacje o deportacji rodziny na teren A. Zauważono przy tym, że znajduje się w nim także oświadczenie J. s. z dnia 06.12.1999 r. dotyczące sprawy I.M. , w którym nie wspomina się o pobycie w jakimkolwiek obozie. W uzasadnieniu decyzji powołano się również na okoliczność, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania uzyskano także z Archiwum UdSKiOR akta spraw: wnioskodawcy, I.M. , M.G. , J.S. i A.M. dotyczące przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (j.t. Dz.U. 2014 poz. 1001). Żadna z ww. osób nie wspomniała o pobycie w hitlerowskim obozie w czasie wojny. W tym stanie rzeczy organ podjął decyzję o przesłuchaniu osób, które wskazał skarżący jako świadków osadzenia w obozie w P. J.S. w protokole przesłuchania z dnia 21.04.2015 r. stwierdziła, że została wysiedlona z miejsca zamieszkania pod koniec marca 1944 roku. Nie wskazała ona jednak, że przebywała w jakimkolwiek obozie, oświadczyła jedynie, że na teren A. dotarli przez P: "Z p. M S i jego rodzicami oraz siostrą byliśmy wysiedleni z T.W. i przez P. dotarliśmy do A. .". Pani S. nie potwierdziła swojego wcześniejszego oświadczenia o osadzeniu skarżącego w obozie w P. Także M.G. oświadczyła, że w czasie okupacji nie przebywała w obozie: "W czasie okupacji nie przebywałam w obozie.". Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że w czasie okupacji przebywał w miejscu odosobnienia określonym w przepisach art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy. Praca przymusowa wykonywana w czasie wojny nie jest bowiem represją w rozumieniu przepisów ustawy i nie stanowi podstawy przyznania uprawnień kombatanckich. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M.S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie niekompletnego i wybiórczo analizowanego materiału dowodowego oraz sformułowaniem wadliwej oceny materiału dowodowego, niezgodnej ze stanem faktycznym, w szczególności skupieniu się na zbieraniu materiału dowodowego dotyczącego pracy przymusowej Skarżącego, a nie jego pobytu w obozie hitlerowskim w P. Dalej skarżący zarzucił przeprowadzenie przesłuchania świadków w sposób pobieżny, bez ustalenia kwestii istotnych w kontekście faktów przedstawionych przez skarżącego we wnioskach, w zakresie miejsca i warunków osadzenia skarżącego i jego rodziny w obozie hitlerowskim w P., art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.c. (winno być k.p.a.) poprzez uniemożliwienie skarżącemu i jego pełnomocnikowi udziału w czynnościach dowodowych polegających na przesłuchaniu świadków M.G. i J. S., wskutek braku zawiadomienia o miejscu i czasie przeprowadzonych przesłuchań świadków, oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego i jego pełnomocnika o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, przed wydaniem decyzji, w sytuacji gdy nie była to sprawa niecierpiąca zwłoki. Skarżący zarzucił również niepodjęcie czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, jakie obozy hitlerowskie funkcjonowały w marcu 1944 r. w P. i następnie ustalenia, która z jednostek archiwistycznych posiada dokumentację mogącą potwierdzić fakt osadzenia skarżącego w jednym z tych obozów, nie zwrócenie się do Instytutu Pamięci Narodowej (o co wnioskował skarżący w piśmie z dnia 16 lutego 2015 r.) czy posiada dokumentację dotyczącą osadzenia skarżącego w obozie hitlerowskim w P. lub informacje o obozach jakie wówczas tam funkcjonowały i jakie panowały w nich warunki oraz nie przesłuchanie skarżącego i nie przyjęcia od skarżącego oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, w sytuacji gdy przepisy prawa w tym przypadku ustawy nie wymagają urzędowego potwierdzenia określonych faktów. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 3 pkt 2), art. 4 ust 1 pkt 1) lit b) i c), art. 22 ust. 1 ustawy poprzez utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznanie uprawnień kombatanckich w sytuacji, gdy skarżący spełnia warunki niezbędne do uzyskania uprawnień kombatanckich, gdyż w marcu 1944 r. jako 5 letnie dziecko przebywał wraz z rodzicami i siostrą w obozie hitlerowskich w P., a więc w miejscu odosobnienia w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi, że przesłuchania świadków były pobieżne i nie zostały im zadane szczegółowe pytania wskazano, że zadane pytania są wystarczające. Organ podniósł, iż trudno również uwierzyć, że świadek, który jeszcze w dniu 6 października 2014 r. stwierdził, że "w marcu 1944 r. zostaliśmy wysiedleni ze swoich gospodarstw i razem wywiezieniu do obozu w P." nagle zapomniałby o swoim osadzeniu w obozie. W skardze zarzucono organowi, że prawdopodobnie przesłuchanie nie odbyło się w sposób rzetelny, a okolicznością uprawdopodobniającą jest fakt, że "protokoły sporządzone przez urzędników gminy O nie są na formularzach przekazanych przez Szefa Urzędu". Jednak protokoły zostały niewątpliwie sporządzone na formularzach przesłanych przez UdSKiOR i zawierają szczegółowy wykaz pytań do świadków. Wbrew stwierdzeniom pełnomocnika organ powiadomił go pismem z dnia 30.04.2015 r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Co zaś się tyczy kwestii przesłuchania skarżącego to organ odstąpił od niego nie tylko z uwagi na wiek strony w 1944 roku, ale także z uwagi na fakt, że w odpowiedzi na pisemne zapytania organu skarżący nie potrafił udzielić żadnych szczegółowych informacji i stwierdził, że nie wie jaki był to obóz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy, tym niemniej zarzuty podnoszone przez skarżącego zasadniczo miały charakter procesowy i dotyczyły naruszenia art. 7, art. 10, art. 73 §1, art. 75 §1 i 2 oraz art. 77 k.p.a. Artykuł 79 §1 k.p.a jednoznacznie stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. W art.79 § 2 ustawodawca dał stronie prawo brać udział w przeprowadzeniu w/w dowodów, zadawać pytania oraz składać wyjaśnienia. Przepis art. 79 §2 k.p.a. należy tak wykładać, że daje on gwarancje stronie aby miała możliwość brania udziału w przesłuchaniu świadka. Chodzi o rzeczywiste, a nie iluzoryczne zapewnienie stronie możliwości zadawania przesłuchiwanemu świadkowi pytań związanych z przedmiotem sprawy. Strona jednak nie ma obowiązku uczestniczenia w takim przesłuchaniu, co więcej brak udziału strony podczas takiego przesłuchania nie niweczy mocy dowodowej zeznań świadka. Dowód z zeznań świadka złożony w czasie niezawinionej nieobecności strony ma taką sama moc dowodową jak dowód przeprowadzony z udziałem strony. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. nie mogło zostać usunięte poprzez późniejsze zapoznanie się skarżącego z treścią protokołu przesłuchania świadków, gdyż nie miał on możliwości czynnego udziału w tej czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 981/10), a sam fakt naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1148/06). Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż z analizy akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że skarżący w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie został prawidłowy zawiadomiony o terminie czynności procesowej w postaci przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M.G. i J. S. Nie zapewniono również skarżącemu prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] marca 2015r. działając na podstawie art. 75 §1, art. 51-53 i art. 123 §1 i 2 k.p.a. wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie dopuszczenia dowodu z ustnego przesłuchania świadków. W aktach brak jest jednak dowodu doręczenia tegoż postanowienia stronie. Jak wynika z pisma Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2015r. nr [...] przesłanego na wezwanie Sądu, w/w postanowienie z dnia [...] marca 2015r. jak również pismo z dnia [...] kwietnia 2015r. stanowiące zawiadomienie o przysługującym skarżącemu prawie zapoznania się materiałem dowodowym zebranym w sprawie, zostało przesłane jedynie pismem zwykłym. Tymczasem adresat kwestionuje fakt otrzymania tej przesyłki. Wobec powyższego Sąd przyjął, że organ skutecznie nie doręczył stronie skarżącej powyższej korespondencji. W aktach brak jest również jakichkolwiek dowodów, iż skarżący został zawiadomiony o terminie i miejscu dokonania przesłuchania świadków, a tym samym aby skarżącemu zapewniono możliwość czynnego udziału w przesłuchaniu świadków. Powyższe stanowi oczywiste naruszenie dyspozycji art. 79 §1 i 2 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 10 § 1, art. 79 i 81 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu, zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzany dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynika sprawy. (tak NSA w wyroku z dnia 13.02.1986r., sygn. II SA 2015/85, publ. CBOSA, tezę tą sformułowano na kanwie problematyki przesłuchania biegłego). Jak podkreśla się w judykaturze art. 79 k.p.a. stanowi następną (po wyrażonej w art. 10) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Nakłada obowiązek zawiadomienia strony co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu art. 79 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez organ administracji państwowej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). (patrz wyrok NSA z dnia 18.11.1999r., sygn. II SA 1210/99, publ. LEX nr 46806) Uprawnień wynikających z cytowanego wyżej przepisu art. 79 k.p.a. nie może pozbawić strony organ przez zaniechanie zawiadomienia jej o przeprowadzonym dowodzie. Czynność ta nie jest pozostawiona uznaniu organu, lecz jest to obowiązek organu, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. O wzięciu bowiem udziału w przeprowadzaniu dowodu może decydować wyłącznie strona, a nie organ, przed którym toczy się postępowanie administracyjne. Naruszenie zaś tego obowiązku, co w realiach niniejszej sprawy miało miejsce, stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy. (vide wyrok WSA w Wrocławiu z dnia 21.02.2008r., sygn. II SA/Wr 697/07, publ. CBOSA) Obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przesłuchania świadka stanowi bezwzględny obowiązek organu, a naruszenie tego obowiązku jest równoznaczne z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.(wyrok NSA z dnia 14.11.1995r., SA/Wr 664/95, publ.LEX nr 27053). Sąd orzekający w pełni podziela powyższą linię orzecznictwa, która jest już ugruntowana i nie budzi kontrowersji. W tym miejscu należy wskazać, iż dowód z zeznań świadków M.G. i J. S. był jednym z dowodów na których organ administracji oparł swe decyzje rozstrzygające negatywnie wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Dodatkowo podkreślić należy, że ranga zeznań tych świadków jest duża, gdyż są to osoby, których oświadczenia co do istotnych dla sprawy okoliczności przedstawił sam skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie. Tym bardziej więc te właśnie zeznania mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zapadłego przed organem. Nie można wykluczyć, że uczestnictwo skarżącego w przesłuchaniu świadka i ewentualne pytania, które mógłby zadać temu świadkowi mogłyby wpłynąć na ich treść, a w konsekwencji na wynik sprawy. Te wszystkie okoliczności sprawiają, że postępowanie wymaga uzupełnienia a wydana decyzja jest niepełna i przedwczesna by zakończyć postępowanie. Wskazane wyżej uchybienie procesowe, jakiego dopuścił się organ, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, iż wystarczające było uchylenie decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ II instancji. Naruszenie przepisów dotyczących przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków nastąpiło bowiem w trakcie postępowania prowadzonego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawartego w nim wniosku o przesłuchanie świadków. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.