II SA/Bd 787/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu i odmowy jego rejestracji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Starosta R. (zwany dalej "Starostą"), po rozpatrzeniu wniosku C. i K. W., którzy przedłożyli m.in. fakturę VAT nr [...] dokumentującą nabycie pojazdu od J. P., zarejestrował pojazd marki A. A6 2,5 TDI nr nadwozia nr [...], wydając dowód rejestracyjny B. i tablice rejestracyjne [...]. P. z dnia [...] lipca 2013 r. Prokurator Okręgowy w P. wniósł sprzeciw od ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. i wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Prokurator podniósł, że przy rejestracji ww. pojazdu posłużono się jako autentycznymi sfałszowanymi dokumentami w postaci umowy kupna – sprzedaży pomiędzy P. L. a J. P. oraz fakturą VAT nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. II K 973/11 J. P. (poprzednio P. ) została uznana winna tego, że w dniu [...] maja 2006 r. sfałszowała umowę kupna – sprzedaży z dnia [...] maja 2006 r. pomiędzy P. L. a J. P. na ww. samochód A. A6, a następnie będąc osobą uprawnioną do wystawienia faktury VAT nr [...] poświadczyła nieprawdę co do pochodzenia i wartości samochodu oraz możliwości legalnego zarejestrowania na terenie [...] celem dalszej odsprzedaży. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Starosta, w związku ze sprzeciwem Prokuratora Okręgowego w P. z dnia [...] lipca 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. W odrębnym postępowaniu, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Starosta zarejestrował ww. samochód A. A6 na wniosek skarżącej M. Z., stosownie do przedłożonej umowy kupna – sprzedaży tegoż samochodu, wskazując ją jako nową właścicielkę samochodu. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Starosta uchylił swoja decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W wyniku rozpatrzenia odwołań wniesionych przez skarżącą (reprezentowaną przez pełnomocnika r. pr. K. F.) oraz C. i K. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] uchyliło decyzję Starosty z [...] lipca 2015 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że nie zostało wszczęte postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu dokonanej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Organ pierwszej instancji wadliwie zatem w ramach postępowania dotyczącego decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. wydał rozstrzygnięcie nie odnoszące się do decyzji, która była przedmiotem postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 poz. 1137, zwane w skrócie "P.r.d.") uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] o rejestracji samochodu osobowego A. A6 2,5 TDI nr rej. [...] nr VIN:W. oraz odmówił zarejestrowania ww. samochodu osobowego. W wyniku rozpatrzenia odwołań wniesionych przez skarżącą oraz C. i K. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2016 r. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 73 P.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów, m.in. dowodu własności pojazdu i faktury (art. 72 ust. 1 pkt 1 P.r.d). Dokumenty te muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Jeżeli wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów, organy administracji publicznej zobowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu. Podstawą rejestracji przedmiotowego pojazdu była umowa sprzedaży z dnia [...] maja 2006 r. oraz faktura z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Umowa sprzedaży okazała się fałszywa, a faktura niezgodna ze stanem rzeczywistym, co zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] stycznia 2013 r. sygn. akt II K 973/11 na mocy którego prawomocnie skazano J. P. za czyn sfałszowania przedmiotowej umowy oraz poświadczenia nieprawdy w dokumencie faktury nr [...]. Okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Kolegium podniosło, że stwierdzenie sfałszowania umowy kupna – sprzedaży pojazdu powoduje, iż dokument taki nie spełnia wymogów określonych przez prawo, a żadnego innego dokumentu strona nie przedstawiła. Skoro sfałszowana okazała się umowa z dnia [...] maja 2006 r. zawarta przez J. P., to nie mogła ona nabyć na tej podstawie własności przedmiotowego pojazdu, nie mogła więc dokonać skutecznego zbycia tegoż pojazdu. W powyższej sytuacji zdaniem Kolegium zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. że dowody, na podstawie których ustalone istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Z kolei wykazanie sfałszowania umowy kupna przedmiotowego pojazdu oznacza, że odpadała jedna z przesłanek warunkujących rejestrację pojazdu, a tym samym zachodzą podstawy uchylenia przedmiotowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i orzeczenia o odmowie rejestracji z uwagi na niewykazania przesłanek rejestracji pojazdu tj. prawa własności pojazdu. Odnosząc się do odwołania skarżącej Kolegium uznało, że nie jest w pełni zasadny zarzut, iż ani strona ani jej pełnomocnik nie zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Jak wynika z akta sprawy strony zawiadomiono o możliwości zapoznania się z aktami pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., które zostało doręczone w dniu [...] lipca 2015 r. Wówczas skarżąca nie miała jeszcze ustanowionego pełnomocnika. Organ wydając zaskarżoną decyzję ponownie przed jej wydaniem nie dokonał zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy uznając, jak należy sądzić, brak potrzeby takiej czynności skoro od poprzedniego zawiadomienia w sprawie nie zgromadzono nowych dowodów z którymi strona winna mieć możliwość zapoznania. Pełnomocnik skarżącej przystępując do postępowania odwoławczego w sierpniu 2015 r. miał możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i zajęcia stanowiska. Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie zgromadzono nowych dowodów, a strona nie wykazała, że brak stosownego zawiadomienia uniemożliwił jej podjęcia konkretnej czynności procesowej. W takiej sytuacji zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony. Także brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi, pomimo że stanowi niewątpliwie naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. nie może mieć wpływu na wynik sprawy, skoro – wobec faktu, że odwołanie zostało złożone w terminie przez pełnomocnika - nie pociągnęło ujemnych konsekwencji dla strony. W skardze do sądu administracyjnego M. Z. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a. na skutek błędnego przyjęcia, iż stronie przed wydaniem decyzji w postępowaniu przed organem I instancji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej usunięcie z obrotu prawnego. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2016 r. została wydana w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz art. 72, art. 73 ust. 1 pkt 1 P.r.d. Postępowanie zostało wznowione z urzędu, wskutek sprzeciwu prokuratora, wobec ustalenia podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest stwierdzenia, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom prawa zarówno odnośnie zaistnienia podstawy wznowienia postępowania jak też stwierdzenia, iż zaistniały, po wznowieniu postępowania, podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. i wydania decyzji odmawiającej rejestracji przedmiotowego pojazdu. Stwierdzić należy, że organy administracji dokonują rejestracji pojazdu na podstawie dokumentów wymienionych w art. 72 P.r.d. Między innymi rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (ust. 1 pkt 1). W sprawie niniejszej organ zasadnie wznowił postępowanie albowiem zaistniała podstawa wznowienia z art. 145 §1 pkt 1 k.p.a, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Sfałszowanie pierwotnej umowy sprzedaży, co znalazło potwierdzenie w prawomocnym wyroku sądu karnego, powoduje - jak słusznie przyjęły organy obu instancji - że dokument ten nie stanowił dowodu, że J. P. stała się uprawnionym właścicielem pojazdu, a w konsekwencji C. i K. W. mogli zgodnie z przepisami prawa skutecznie nabyć prawo własności przedmiotowego pojazdu. Zatem stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż zaistniały okoliczności powodujące istnienie podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie rejestracji pojazdu (w oparciu o treść art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a) i odmowy jego rejestracji (wobec niespełnienia warunku z ust. 1 pkt 1 art. 72 P.r.d), nie może zostać uznane za wadliwe. Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 10 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, podzielany także przez Sąd w niniejszym składzie, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por.m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14 LEX nr 2108318, z 24 listopada 2015 r. sygn.. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802, z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853; wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1279/09, LEX nr 746442). W kontrolowanej sprawie rzeczywiście Starosta tj. organ I instancji uchybił wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a. obowiązkowi zawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków, nie kierując takiego zawiadomienia do pełnomocnika skarżącej przed wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Powyższe naruszenie prawa nie skutkuje jednak, zdaniem Sądu, koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium. Organ odwoławczy nie prowadził bowiem postępowania dowodowego, a przede wszystkim skarżąca nie wykazała jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie, co – jak wyżej wskazano, wyklucza możliwość uznania, iż doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Słuszne jest także stanowisko Kolegium, iż nie miało wpływu na wynik sprawy uchybienie organu I instancji polegające na doręczeniu decyzji skarżącej zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi. Uchybienie to nie spowodowało pozbawienia możliwości złożenia odwołania przez pełnomocnika skarżącej ani braku możliwości zapoznania się przez niego z aktami i sformułowania stosownych wniosków procesowych. Należy przy tym zauważyć, że pełnomocnikowi skarżącej sprawa była znana co najmniej od [...] sierpnia 2015 r. tj. od złożenia przez niego w imieniu skarżącej odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2015 r. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.