III SA/Gl 428/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys- Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia z jego uiszczenia. W jego uzasadnieniu podała, że jest osobą samotną. Poza mieszkaniem o pow. [...] m2 oraz udziałami w Spółce z o.o. A innych składników majątku nie posiada. Z renty inwalidzkiej, która wynosi 680,00 zł pokrywa koszty utrzymania, w tym czynsz w kwocie ok. 250,00 zł, opłaty za gaz rzędu ok. 150,00 zł oraz energię elektryczną w wysokości ok. 100,00 zł. Dodatkowo ciążą na niej zobowiązania wobec ZUS z tytułu odpowiedzialności członka zarządu, które wynoszą ok. 40.000,00 zł. Ponieważ wskazane wyżej dane okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 18 lipca 2017 r. wezwano do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez nadesłanie: - dokumentów źródłowych wskazujących na stan cywilny wnioskodawcy; - wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - dokumentów źródłowych wskazujących na posiadane w Sp. z o.o. A udziały oraz ich wartość; - odpisów lub kserokopii składanych za 2015 r. i 2016 r. zeznań podatkowych lub informacji PIT-40A; - dokumentów wskazujących na ponoszone w związku z leczeniem wydatki, natomiast w przypadku ich nieposiadania należało przedstawić zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt konieczności stałego zażywania leków; - zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zamieszkałe pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.1 formularza; - dokumentów źródłowych obrazujących wysokość pobieranej renty wraz z informacją o dokonywanych potrąceniach egzekucyjnych, o ile takie są dokonywane; - odpisów bądź kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, gaz, energię elektryczną, wodę, telefon itp. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy przesłane zostało pod wskazany adres i wobec nieobecności adresata w tym miejscu pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienie w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ przesyłka nie została odebrana w terminie wskazanym zwrócono ją do tut. Sądu z informacją zwrot nie podjęto w terminie. A ponieważ doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce 28 lipca 2017 r., tym samym doręczenie uznać należało za skutecznie dokonane 11 sierpnia 2017 r. To z kolei oznacza, że w terminie wskazanym, który upłynął bezskutecznie 18 sierpnia 2017 (tj. w piątek) skarżąca nie uzupełniła podanych w treści wniosku danych. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy postanowieniem z 30 sierpnia 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy stwierdził, że skoro skarżąca nie wykazała się chęcią współpracy, nie odpowiadając na wezwanie referendarza do uzupełnienia podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy danych, to brak było podstaw aby przyjąć jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie wnioskodawczyni ponownie powtórzyła argumenty przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Godzi się podnieść, że skarżącej doręczono odpis zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego w dniu 22 września 2017 r. a sprzeciw został nadany w urzędzie pocztowym wcześniej, tj. w dniu 18 września 2017 r. Ponieważ jednak odnosił się do orzeczenia w tym momencie istniejącego i ponieważ art. 259 § 2 P.p.s.a. nakłada na sąd administracyjny obowiązek odrzucenia jedynie sprzeciwu spóźnionego lub sprzeciwu, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, dlatego też sprzeciw został uznany za podlegający merytorycznemu rozpoznaniu. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od należnego wpisu od skargi. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącej, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia sprzeciwu wynika, że w ocenie skarżącej wystarczające było złożenie samych oświadczeń na druku urzędowego formularza PPF o jego stanie majątkowym, do tego, aby w sposób zupełny i nie budzący żadnych wątpliwości wykazać jej rzeczywistą, aktualną sytuację majątkową. Dokumentów o które była wzywana, wnioskodawczyni nie przedłożyła ani w toku postępowania przed referendarzem ani nie załączyła ich do sprzeciwu. W takim wypadku przypomnieć należy, że art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej strony w sytuacji, gdyby oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację materialną na druku urzędowego formularza PPF. Były to jednak oświadczenia, co do których, na podstawie art. 255 P.p.s.a., przyznano rozpoznającemu wniosek o przyznanie prawa pomocy prawo do żądania od wnioskodawcy przedłożenia dokumentów i materiałów źródłowych potwierdzających okoliczności wskazane w oświadczeniach zawartych na druku formularza urzędowego. Praktyka ta wynika z przepisów zawartych w cytowanej ustawie procesowej i jest powszechnie aprobowana w orzecznictwie sądowym. Rozpoznając bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę, a przepis art. 255 P.p.s.a. wprost upoważnia rozpoznającego wniosek (Sąd, bądź referendarza sądowego) do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej (tak WSA w Poznaniu w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2015 r., IV SA/Po 1120/14, LEX nr 1629558). Natomiast fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., II OZ 58/15, LEX nr 1628852). W tym stanie rzeczy, skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że spełnia przesłanki ustawowe skutkujące uwzględnieniem jej wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.