III SA/Gl 434/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-01

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego, powinien zostać rozpoznany w kontekście wcześniejszego postanowienia o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa istotnemu pogorszeniu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie uległa pogorszeniu w stosunku do poprzedniego wniosku, w którym przyznano częściowe zwolnienie od opłat. W związku z tym, wcześniejsze postanowienie o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych pozostało aktualne i nie było podstaw do jego zmiany lub uchylenia w celu przyznania pełnego zwolnienia.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Gliwicach oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, wskazując na bezrobocie, dochody matki i żony, a także obowiązek spłaty kredytu i ubezpieczenia OC. Sąd analizował sytuację materialną skarżącego w kontekście wcześniejszego postanowienia o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. III SA/Gl 125/14 w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 125/14. Do powyższej dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podano, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ponieważ z żoną jest w separacji mieszka u matki. Razem prowadzą gospodarstwo domowe w mieszkaniu o pow. [...] m2. Jedynym źródłem ich utrzymania jest renta inwalidzka matki wynosząca 1.998,00 zł brutto, tj. 1.660 zł netto. Z kwoty tej opłacają bieżące rachunki, tj. czynsz (368,00 zł), gaz (30,00 zł), energię elektryczną (40,00 zł) oraz abonament telefoniczny (domowy 37,00 zł i firmowe 240,00 zł). Ponadto z uwagi na stan zdrowia na leki przeznaczają łącznie 270,00 zł. Wprawdzie postanowieniem z [...] r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w C. dokonał zajęcia posiadanych przez skarżącego samochodów marki: [...] oraz [...] o wartości [...] zł i [...] zł (vide: postanowienie z 17 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 125/14), niemniej jednak nadal ciąży na nim obowiązek opłacania składek rocznych OC, które wynoszą: 433,00 zł i 395,00 zł. To oznacza, że miesięcznie tytułem powyższego zobowiązany jest wydatkować kwotę 69,00 zł, co czyni przy pomocy swojej matki, której dochód po odliczeniu kosztów związanych z opłatami i leczeniem wynosi według wyliczeń wnioskodawcy 590,00 zł, tj. ok. 300,00 zł na osobę. Dodatkowo wskazano na wynagrodzenie żony skarżącego ze stosunku pracy, które wynosi od 5.000,00 zł do 5.400,00 zł, a nadto na skierowane do powyższego zajęcia egzekucyjne, w tym raty kredytu, które zobowiązana jest spłacać, a które powodują, że miesięcznie dysponuje kwotą ok. 1.400,00 zł. Ponieważ do akt o sygn. I SA/Gl 285/14 pełnomocnik dołączył obszerny materiał dowodowy odnoszący się również do złożonego obecnie wniosku, wykorzystano go w niniejszej sprawie. Obejmował on plik dokumentów w tym: zaświadczenie o zameldowaniu, zaświadczenie z PUP, zerowe zeznanie podatkowe za 2013 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki wraz z decyzją ZUS o waloryzacji renty, rachunki ponoszonych opłat oraz wyciągi z konta matki, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i ZUS Oddział w C. potwierdzające, że w roku 2013 nie były za skarżącego odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, potwierdzenia wypłacanego żonie wynagrodzenia za pracę w okresie ostatnich trzech miesięcy, które po potrąceniach egzekucyjnych wynosiło: 2.720,23 zł (październik, listopad i grudzień 2014 r.) i 2.590,65 zł (sierpień i wrzesień 2014 r.), a nadto roczne obliczenie podatku od dochodu wypłaconego żonie w 2014 r., który przed potrąceniem o należne składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatek wynosił 95.165,86 zł, umowę o kredyt budowlano-hipoteczny zawartą [...] r., gdzie należne raty ustalono na poziomie 1.049,55 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że w sprawie o sygn. III SA/Gl 125/14 o wznowienie której pełnomocnik wnosi, prawomocnym postanowieniem z 17 marca 2014 r. zwolniono skarżącego z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 500,00 zł. Ponieważ uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GPS 2/10 przesądziła, że przyznane stronie w sprawie ze skargi prawo pomocy obejmuje również wznowienie postępowania, powyższe rozstrzygnięcie pozostało aktualne, co oznacza, że złożony obecnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy rozpoznać w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie, do których niewątpliwie wydane 17 marca 2014 r. postanowienie należy zaliczyć, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Skarżący nadal jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a posiadane składniki majątku od 2011 r. podlegają zajęciu. Jego relacje z żoną nie uległy zmianie. Podobnie jak jej sytuacja finansowa, która mimo prowadzonego wobec jej osoby postępowania egzekucyjnego pozwala spłacać raty zaciągniętego kredytu hipotecznego rzędu 1.049,55 zł. Jak bowiem ustalono z nadesłanych do akt o sygn. I SA/Gl 285/14 dokumentów źródłowych dochody żony po potrąceniach kształtują się na poziomie 2.720,23 zł (październik, listopad i grudzień 2014 r.), podczas gdy w poprzednio składanym wniosku wynosiły 2.703,86 zł (listopad 2013 r.), 2.766,53 zł (grudzień 2013 r.) oraz 2.578,51 zł (styczeń 2014 r.). Również świadczenie rentowe matki, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie uległo większym zmianom, albowiem po rewaloryzacji kształtuje się ono na poziomie 1.998,45 zł brutto, tj. 1.660,59 zł netto, podczas gdy w poprzednio składanym wniosku zadeklarowano je na poziomie 1.967,00 zł brutto, tj. 1.634,95 zł netto. I choć po odliczeniu kosztów koniecznego utrzymania i leczenia na osobę pozostaje ok. 300,00 zł, to środki pieniężne zdeponowane na rachunku bankowym matki w porównaniu do poprzednio składanego wniosku wzrosły. W okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosiły: 2.048,91 zł, 2.767,38 zł i 2.796,55 zł (vide: saldo dostępne konta "A"), podczas gdy w poprzednio składanym wniosku nadwyżka wynosiła 915,09 zł, 1.224,59 zł i 956,06 zł. W tej sytuacji rozpoznający sprawę uznał, że sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego nie uległa pogorszeniu w odniesieniu do poprzednio składanego oświadczenia w tym zakresie, co oznacza, że argumentacja zawarta w postanowieniu z dnia 17 marca 2014 r. pozostaje aktualna i nie wymaga powtórzenia. Ma ono nadal moc obowiązującą, gdyż rozpoznający sprawę nie doszukał się podstaw do jego zmiany bądź uchylenia polegającego na przyznaniu prawa pomocy w postaci pełnego zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło