III SA/Gl 448/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że zajmuje się produkcją barwników i pigmentów, chemikaliów organicznych i nieorganicznych podstawowych i pozostałych, a nadto produkcją nawozów i związków azotowych. Jej kapitał zakładowy wynosi wprawdzie [...] zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu [...] zł. Ponadto nie posiada żadnych środków trwałych, a jej wierzytelności podobnie jak rachunek bankowy w "B" zostały zajęte. Tym samym środki zgromadzone na koncie w kwocie [...] zł, podlegają zabezpieczeniu w postępowaniu podatkowym, którego dotyczy skarga i Spółka nie ma możliwości dysponowania nimi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Jak bowiem ustalono z akt administracyjnych skarżąca Spółka widnieje w bazie koncesji Urzędu Regulacji Energetyki jako przedsiębiorca posiadający koncesję na obrót paliwami ciekłymi do [...] r. Z tego tytułu w 2012 r. poniosła stratę rzędu [...] zł. Podobnie za ubiegły rok obrotowy wykazała stratę rzędu [...] zł, niemniej jednak ta jak wynika z zaskarżonej decyzji jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). W deklaracjach VAT-7 za I i II kwartał 2013 r. Spółka wykazała bowiem podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł i [...] zł. Ponadto stan jej rachunku w "B" na dzień [...] r. wynosił [...] zł. Wprawdzie konto to według informacji zawartych we wniosku zostało zajęte, niemniej jednak okoliczność ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, albowiem zgodnie z treścią art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. W tej sytuacji mając na uwadze wysokość należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego oraz wskazane wyżej środki, którymi Spółka obracała, a nadto które zgromadziła na koncie w "B" (stan pozostałych rachunków bankowych, które skarżąca posiada w "C", "D" "E", "F", "G" oraz "H", nie został podany – vide: str. 6 decyzji organu pierwszej instancji) brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.