III SA/Gl 465/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-12-03
Skład orzekający: Dorota Fleszer, Adam Gołuch, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli pracownik przeszedł leczenie operacyjne, a choroba jest w remisji?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona nawet jeśli pracownik przeszedł leczenie operacyjne i choroba jest w remisji, ponieważ fakt wyleczenia nie wyklucza stwierdzenia choroby jako skutku występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych. Istotne jest jedynie rozpoznanie choroby w określonym czasie i istnienie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a schorzeniem.Stan faktyczny
Spółka Z. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika J. Z. (zespół cieśni w obrębie nadgarstka). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wystarczających podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oraz niespójność orzeczenia lekarskiego. Podkreśliła, że wcześniejsze badania lekarskie nie wykazały przeciwwskazań do pracy, a choroba jest w remisji po operacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. w D. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2025 r. nr NS-HP.2332.2.58.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2025r. nr NS-HP.2332.2.58.2024 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Z. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z 27 listopada 2024r. nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z 27 listopada 2024 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. stwierdził chorobę zawodową u uczestnika postępowania, J. Z. - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające dotyczące narażenia zawodowego oraz na podstawie orzeczenia lekarskiego wystawionego przez Poradnię [...] w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z 23 października 2024 r.), a także karty oceny narażenia zawodowego z 17 lipca 2024 r., protokołu przesłuchania strony z 16 lipca 2024 r. oraz informacji przesłanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. (pismo z 30 lipca 2024 r.).
PPIS ustalił na podstawie zgromadzonego materiału, iż pracownik był zatrudniony:
- od 1 września 1982 r. do 30 czerwca 1985 r. w N. w N. (zakład zlikwidowany) na stanowisku ucznia;
- od 29 listopada 1985 r. do 31 maja 1986 r. w Przedsiębiorstwie B. w L. (zakład zlikwidowany) na stanowisku cieśla-stolarz;
- od 5 sierpnia 1986 r. do 19 stycznia 1990 r. w [...] Przedsiębiorstwie P. w L. (zakład zlikwidowany) na stanowisku pomoc w produkcji;
- od 20 stycznia 1990 r. do nadal w Z. Sp. z o.o. w D. na stanowisku stolarza (dalej określana jako Spółka).
W trakcie pracy w zakładzie Spółki obsługiwał maszyny do obróbki drewna. Wykorzystywał narzędzia typu: piła tarczowa stolikowa, frezarka, strugarka do drewna, szlifierka oraz ręczne narzędzia typu młotek oraz śrubokręt. Prace stolarsko-budowlane wykonywał w obiektach przemysłowych oraz w częściach biurowych. Wykonując powyższe czynności narażony był również na drgania powstające w wyniku obsługiwanych urządzeń. Prace wymagały wykonywania ruchów posuwistych, skrętnych i ich powtarzania. Ponadto dłoń była zaciśnięta na uchwycie urządzenia, którym dokonywana była obróbka. W związku z powyższym praca wymagała naprzemiennego zaciskania i prostowania dłoni. Wykonywane prace monterskie wymagały użycia określonej siły oraz ciągłego operowania dłońmi, łączenia elementów, dopasowywania, skręcania co skutkowało powtarzalnością ruchów i skręcaniem dłoni. Pracownik wykonywał, w zależności od etapu montażu, ruchy skrętne rąk, ruchy związane z unoszeniem rąk ku górze lub przed siebie. Obecnie prace w zakresie montażu mebli wykonywane są z mniejszą częstotliwością. Jako pracownik oddziału remontowo-budowlanego uczestnik wykonywał oprócz prac stolarskich również prace budowlane polegające m.in. na czyszczeniu śrutowym i malowaniu natryskowym konstrukcji stalowych. Praca w zakresie czyszczenia polegała na obsłudze piaskarki śrutowej, gdzie pracownik w ręce trzymał lancę, poprzez którą pod ciśnieniem podawany jest granulat i realizowane jest oczyszczenie. Pracownik trzymając lancę w dłoni wykonywał ruchy w różnych kierunkach i pod różnym kątem, wyginając dłoń. W zależności od roboczego ciśnienia pracującego aparatu narażony był na drgania miejscowe przenoszone z aparatu na ręce. Praca ta wymagała ciągłego operowania dłońmi oraz okresowego zaciskania i otwierania dłoni. Natomiast prace malarskie, wykonywane metodą natryskową, charakteryzowały się powtarzalnością ruchów w płaszczyźnie poziomej i pionowej. Sporadycznie pracownik mógł wykonywać prace wyburzeniowe ścian czy posadzki z wykorzystaniem młota pneumatycznego. Uczestnik jako pracownik oddziału remontowo-budowlanego wykonywał naprzemiennie różny rodzaj prac z zakresu prac ciesielskich, prac budowlanych oraz dekarskich. W czasie wykonywanych czynności narażony był na wysiłek fizyczny jak również wymuszoną pozycję ciała co skutkować mogło przeciążeniem układu mięśniowo-szkieletowego i obciążeniem np. dłoni. Ponadto prace wykonywane były również na otwartej przestrzeni, gdzie zmienne warunki atmosferyczne mogły wpływać na poziom narażenia w związku z wykonywaną pracą. W czasie wykonywania powyższych prac uczestnik wykonywał ruchy wymagające zginania, prostowania nadgarstka, ruchów dłoni w różnych płaszczyznach, ruchów skrętnych, które okresowo wykazywały cechy monotypii.
Ww. był badany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni [...] w S. [...] Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z 23 października 2024 r.) W uzasadnieniu orzeczenia lekarze wskazali, iż zgodnie z informacjami zawartymi w protokole przesłuchania strony z 16 lipca 2024 r. uczestnik wykonywał ruchy dłonią w różnych płaszczyznach (obracanie, skręcanie, zginanie) z dużą częstotliwością i z użyciem siły. W wywiadzie zgłaszał drętwienie palców I-III obu rąk od ok. 2 lat, nocne drętwienia obu rąk. W okresie styczeń-luty 2024 r. przeprowadzono operacje uwolnienia obu nerwów pośrodkowych. Po operacji drętwienia ustąpiły, nadał występuje ból okolicach blizn pooperacyjnych. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi: RF-faktor reumatoidalny, CRP, TSH, odczyn Waalera-Rose) nie wykazały odchyleń od normy. Podwyższony był poziom glukozy (130 mg/dl) i poziom kwasu moczowego (9 mg/dl). Poziom HbA1c - w normie (5,6%), badany od kilku miesięcy jest leczony z powodu cukrzycy. W badaniu neurograficznym z 23 sierpnia 2024 r. lekarze stwierdzili wydłużoną latencję końcową przy stymulacji włókien ruchowych obu nerwów pośrodkowych, niską amplitudę odpowiedzi czuciowych we wszystkich badanych nerwach. Na podstawie tego badania orzecznicy nie mogli rozpoznać pełnoobjawowego zespołu cieśni nadgarstków. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania neurograficznego u uczestnika rozpoznano stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych z dobrym efektem terapeutycznym i lekarze orzekli, iż biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, przekazany przez PPIS, z którego wynika, iż praca uczestnika wykazywała cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową - istnieją podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, obecnie w remisji.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła Spółka, w której uczestnik był zatrudniony.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 2351 Kodeksu pracy, § 5 i 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie spełnienia przesłanek choroby zawodowej u pracownika w sytuacji braku wystarczających podstaw do jej stwierdzenia;
2) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 KPA przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w tym w szczególności orzeczenia lekarskiego nr [...], co doprowadziło do nieprawidłowych wniosków i orzeczenia choroby zawodowej, która nie została przez lekarza orzecznika jednoznacznie potwierdzona.
Spółka powołując się na dołączone do odwołania orzeczenie lekarskie nr [...] z 3 kwietnia 2024 r. (wydane na podstawie skierowania na kontrolne badania lekarskie z 20 marca 2024 r.) oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. (wydane na podstawie skierowania na okresowe badania lekarskie z 30 lipca 2024 r.) wskazała, iż dokumentny te nie wykazały jakichkolwiek przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na zajmowanym przez uczestnika stanowisku. Podkreśliła również, iż treść orzeczenia lekarskiego nr [...] zawiera w sobie niespójności i przypuszczenia oraz nie określa stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym i chronometrażu czynności, które spowodowały w przypadku pracownika nadmierne obciążenie nadgarstków.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku postępowania odwoławczego [...] PWIS, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, wystąpił pismem z 8 stycznia 2025 r. do lekarzy orzeczników [...] OMP z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów Spółki, iż orzeczenie zawiera w uzasadnieniu wzajemnie wykluczające się wnioski. Zwrócono się również o informację czy w procesie diagnostyczno-orzeczniczym uwzględniona została karta oceny narażenia zawodowego z 17 lipca 2024 r.
W odpowiedzi z 21 stycznia 2025 r. orzecznicy [...] OMP w K. poinformowali, iż przy piśmie z 1 sierpnia 2024 r. przesłanym przez organ I instancji nie otrzymali karty oceny narażenia zawodowego z 17 lipca 2024 r., a jedynie protokół przesłuchania strony. Jednak, jak wyjaśnili, obecnie przesłany dokument zawiera informacje o sposobie wykonywania pracy, pokrywające się z informacjami otrzymanymi w trakcie przesłuchania strony. Ponadto poinformowali, iż fakt przebytego leczenia zespołu cieśni nadgarstka, skutkującego obecnie poprawą parametrów diagnostycznych, nie może stanowić negatywnej przesłanki orzeczniczej
Strony zostały poinformowane pismem z 27 stycznia 2025 r. w trybie art. 10 § 1 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji.
Zaskarżoną decyzją z 27 lutego 2025r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stwierdził, że rozpoznana u ww. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że wykonywana praca mogła spowodować powstanie tej choroby.
W niniejszej sprawie upoważniony przedstawiciel PPIS sporządził kartę oceny narażenia zawodowego z 17 lipca 2024 r. dla stanowiska stolarz w zakładzie Spółki. Zakres oraz sposób wykonywania pracy przez uczestnika został ustalony z udziałem przedstawiciela zakładu pracy. Orzecznicy [...] OMP przeanalizowali opis czynności wykonywanych przez uczestnika na stanowisku stolarza i uznali, iż warunki te pozwalały na uznanie z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wniosek ten podtrzymali w piśmie z 21 stycznia 2025r., gdzie stwierdzili, że obecnie nadesłany dokument tj. karta narażenia zawodowego z 17 lipca 2024r., zawarta w przesłanych aktach sprawy zawiera informacje o sposobie wykonywania pracy pokrywające się z informacjami uzyskanymi od uczestnika w trakcie jego przesłuchania.
Odnosząc się do zarzutu Spółki odnośnie nieuwzględnienia w orzeczeniu stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności organ II instancji wskazał, iż zgodnie z kartą oceny narażenia z 17 lipca 2024 r. "z uwagi na zakres czynności i charakter wykonywanych prac na stanowisku pracy (uczestnika – przyp. Sądu), trudno określić konkretną liczbę powtarzalnych ruchów i stopnia obciążenia dłoni z podaniem liczby ruchów i ciężaru przenoszonych elementów. Niemniej czynności charakteryzowały się okresową monotypią lub okresowo wykazywały cechy monotypii (np. charakter czynności był zmienny, ale wykonywane były powtarzalne czynności - montaż mebli, prace obróbcze na maszynach do drewna, malowanie czy piaskowanie). Część wykonywanych czynności związana była z użyciem siły."
Organ podkreślił, że orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej. W ocenie [...] PWIS orzeczenie lekarskie [...] OMP jest kompletne i wewnętrznie niesprzeczne, zatem brak jest podstaw do uznania, że budzi one istotne wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Dodatkowo orzecznicy odnieśli się, do zarzutów Spółki odnośnie niespójności w treści uzasadnienia orzeczenia, wskazując w odpowiedzi z 21 stycznia 2025 r., iż fakt przebytego leczenia zespołu cieśni nadgarstka skutkującego poprawą parametrów diagnostycznych, nie może stanowić negatywnej przesłanki orzeczniczej.
Zdaniem [...] WIS przedłożone przez Spółkę dowody w postaci: skierowania na kontrolne badania lekarskie z 20 marca 2024 r., orzeczenia lekarskiego nr [...] z 3 kwietnia 2024 r., skierowania na okresowe badania lekarskie z 30 lipca 2024 r. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z 20 sierpnia 2024 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż wynikający z nich brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku nie wyklucza ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy.
Z tym stanowiskiem nie zgodziła się Spółka wywodząc skargę do sądu administracyjnego.
Zarzuciła w niej:
I. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 416) w związku z art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. 2023, poz. 1465 ze zm. zwana dalej k.p.), w związku z art. 4 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 257), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie spełnienia przesłanek choroby zawodowej u uczestnika w sytuacji braku wystarczających podstaw do jej stwierdzenia;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. w art. 2352 k.p., § 5 i 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 1836 zwane dalej rozporządzeniem), poprzez rozpoznanie choroby zawodowej u uczestnika w sytuacji braku wystarczająco udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
III. naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania oraz zasadami doświadczenia życiowego dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że do powstania choroby w ogóle doszło a dodatkowo, że doszło do jej powstania przez pracę, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy pokazuje, że istnienie samej choroby jest wątpliwe a do dolegliwości odczuwanych przez pracownika mogły przyczynić się inne aktywności pracownika spoza miejsca pracy, albowiem objawy choroby nie były widoczne podczas wykonywania przez pracownika pracy i jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza jakie czynniki mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana w związku ze sposobem wykonywania pracy.
IV. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2351 k.p. mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i bezkrytycznego przyjęcie tez decyzji PPIS, pomimo że pozostają one w sprzeczności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z art. 2351 k.p;
V. naruszenia art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, pomimo istnienia przesłanek do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o:
1) uchylenie decyzji organów obu instancji w całości;
2) zasądzenie od organu zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, przed sądem,
3) wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że posiadała zaświadczenia lekarskie, wydanie na podstawie skierowania pracownika na kontrolne i okresowe badania lekarskie, nie stwierdzające przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku zajmowanym przez uczestnika, co poddaje w wątpliwość orzeczenie lekarzy orzeczników. Zarzuciła też, że organ nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego, gdyż nie wyjaśnił tych rozbieżności i nie wystąpił do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Podniosła, że orzeczenie lekarskie lekarzy orzeczników zostało sporządzone w oparciu o niepełny materiał dowodowy, gdyż z treścią karty narażenia zawodowego lekarze mogli się zapoznać dopiero na etapie postępowania odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 1465 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym."
Z powyższego wynika, że choroba zawodowa może być stwierdzona nie tylko wtedy, gdy jej wywołanie przez czynniki związane z pracą jest potwierdzone i pewne, ale także wówczas, gdy zostanie to jedynie uprawdopodobnione, przy czym nie jest nawet konieczne prawdopodobieństwo przeważające, a wystarczającym jest, aby było jedynie wysokie. Zatem nawet gdyby do rozwinięcia się choroby przyczyniły się także czynniki pozazawodowe, co zarzuciła skarżąca w pkt III. skargi, to samo w sobie nie wyklucza to rozpoznania choroby zawodowej.
Przy czym stanowczo należy podkreślić, że w materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek podstaw do takich twierdzeń. Nie wskazuje na to jednostka orzecznicza, a sama skarżąca poprzestała jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że do dolegliwości pracownika mogły przyczynić się inne jego aktywności spoza miejsca pracy, żadnych jednak faktów ani tym bardziej dowodów na tę okoliczność nie przedstawiła.
Wyjaśniając wagę orzeczeń lekarskich wskazać należy, że na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1175 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.
Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę konieczną do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie takie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanego przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Przenosząc powyższe na stan faktyczny przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że organy obu instancji stwierdziły chorobę zawodową uczestnika na podstawie orzeczenia lekarskiego z 23 października 2024 r., rozpoznającego chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych w poz. 20.1. Z orzeczenia lekarskiego wynika bowiem, że w wywiadzie lekarskim badany zgłosił drętwienie palców I-III obu rąk od ok. 2 lat, nocne drętwienia obu rąk. Lekarze przeprowadzili szereg badań, szczegółowo opisanych w orzeczeniu lekarskim i części historycznej niniejszego uzasadnienia, których – jako wysoce skomplikowanych i zrozumiałych dla specjalistów – nie ma potrzeby po raz kolejny tu przytaczać. Istotna jest za to konkluzja, jaką lekarze orzecznicy z nich wywiedli: że biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy oraz przeprowadzoną diagnostykę różnicową, "istnieją podstawy do uznania, z przeważającym prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii schorzenia – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, obecnie w remisji".
Z powyższego wynika, że w sytuacji, gdy w sprawie zostało wydane orzeczenie jednostki orzeczniczej wraz z pismem wyjaśniającym, w którym lekarze po zapoznaniu się z kartą narażenia zawodowego podtrzymali swe orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej zasadnie wydały decyzje o stwierdzeniu tej choroby. Nie miały kompetencji do ich podważenia lub pominięcia.
Organy nie były także uprawnione do przeprowadzania kolejnych badań lekarskich. Skarżąca zarzuciła, że postępowanie dowodowe było niepełne, gdyż organ zaniechał wystąpienia do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację ani nie podjął innych czynności przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia.
Jednak zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Odnośnie tego Sąd stwierdził, że użycie słowa "dodatkowa" konsultacja wskazuje, że uprzednio musiała być jakaś "podstawowa", "pierwsza". Natomiast w tej sprawie wydane zostało tylko orzeczenie jednostki I stopnia, gdyż prawo do wystąpienia o wydanie orzeczenia przez jednostkę II stopnia służy tylko pracownikowi. Stosownie bowiem do § 7 ust. 1 rozporządzenia, pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Potwierdzeniem tego stanowiska jest wyrok NSA z 7 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1828/23, w którym NSA przyjął, że "użycie w § 8 ust. 2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) zwrotów "dodatkowe uzasadnienie tego orzeczenia", "dodatkowa konsultacja", czy wreszcie "czynności niezbędne do uzupełnienia" nakazują wprost uznać, że postępowanie w tym zakresie ma charakter uzupełniający (dodatkowy) w porównaniu do wydanych uprzednio w sprawie orzeczeń lekarskich. Musi ono pozostawać w związku z nimi, a nawet odwoływać się do tych orzeczeń poprzez porównanie pojawiających się w sprawie wątpliwości z dotychczas ustalonymi wynikami postępowania medycznego."
Zatem organ nie mógł wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia z urzędu, a pracownik wniosku o przeprowadzenie badania w takiej jednostce nie złożył.
Natomiast fakt, że w dniu orzekania lekarze orzecznicy nie dysponowali kartą narażenia zawodowego, w stanie faktycznym tej sprawy nie dyskwalifikuje wydanego przez nich orzeczenia.
Zauważyć bowiem należy, że w toku postępowania odwoławczego organ II instancji wystąpił do [...] OMP o wyjaśnienie wątpliwości zgłaszanych przez skarżącą w odwołaniu (pismo z 8 stycznia 2025r. – karta 21 akt adm.), a załącznikiem do niego były akta sprawy zawierające kartę narażenia zawodowego. W odpowiedzi lekarze wyjaśnili, że zawiera ona informacje o sposobie wykonywania pracy zbieżne z tymi, jakie wynikały z danymi uzyskanymi w trakcie przesłuchania strony. Uznać zatem należy, że wydając opinię mieli wiedzę o sposobie i warunkach wykonywania pracy przez uczestnika, tyle tylko, że wynikała ona z innego dokumentu. Nadto nawet gdy już się zapoznali z kartą, w żaden sposób nie zmienili ani nie skorygowali swego orzeczenia.
Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., dot. postępowania dowodowego.
Skarżąca zarzuciła w pkt. II skargi, że doszło do naruszenie art. 2352 K.p. i § 5 i 8 rozporządzenia poprzez rozpoznanie choroby zawodowej w sytuacji braku udokumentowanych objawów chorobowych w okresie zatrudnienia.
Przepis art. 2352 K.p. stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Natomiast z akt sprawy wynika, że uczestnik zatrudniony jest w zakładzie Spółki od 20 stycznia 1990 r. do nadal (na dzień zaskarżonej decyzji), a objawy choroby zgłaszał "od ok. 2 lat" (na dzień badania w [...] OPM tj. od ok. 2022r.). Zatem zarówno rozpoznanie choroby zawodowej uczestnika, co nastąpiło orzeczeniem lekarskim z 23 października 2024r., jak i pojawienie się objawów choroby nastąpiło w czasie jego zatrudnienia u skarżącej.
Zatem ten zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Skoro decyzja organu I instancji jest prawidłowa, to utrzymując ją w mocy ŚPWIS nie naruszył prawa, co zarzucała skarżąca w pkt. V. skargi.
Skarżąca zarzuciła także, że podczas badań okresowego i kontrolnego, przeprowadzonych odpowiednio 30 lipca 2024r. i 20 marca 2024r. lekarz nie stwierdził u uczestnika przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku.
Odnośnie tego przypomnieć przyjdzie, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy, o czym była już wyżej mowa. Zatem dla ustalenia stanu zdrowia pracownika w kontekście stwierdzenia - lub nie - choroby zawodowej miarodajne jest tylko takie orzeczenie. Gdyby możliwym było jego podważenie orzeczeniami lekarskimi wydanymi poza systemem orzecznictwa o chorobach zawodowych, to wówczas odpadłaby przesłanka istnienia takiego systemu, zatrudniającego lekarzy spełniających określone przepisami wymagania kwalifikacyjne, odrębnego od powszechnej służby zdrowia.
Skarżąca zarzucała, że wątpliwe jest istnienie choroby, gdyż z treści orzeczenia lekarskiego wynika, że uczestnik poddany był zabiegowi operacyjnemu uwolnienia nerwów w obu rękach i choroba cieśni nadgarstka na dzień sporządzenia orzeczenia lekarskiego jest w remisji.
Odnośnie tego wyjaśnić należy, że wyleczenie choroby zawodowej nie wyklucza jej stwierdzenia. Dla inspekcji sanitarnej znaczenie odgrywa wyłącznie to czy u pracownika rozpoznawano chorobę zawodową jako skutek występowania w środowisku pracy określonych czynników. Podjęcie zaś leczenia i jego wpływ na ustanie dolegliwości nie ma znaczenia dla możliwości wydania rozstrzygnięcia o rozpoznaniu choroby zawodowej. Istotne jest tu jedynie to czy chorobę taką w określonym czasie rozpoznano u pracownika i czy występuje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem. Fakt, iż określone symptomy choroby zawodowej ustąpiły nie przekreśla zaś tego, że takie zdarzenie (powstanie choroby zawodowej u określonego pracownika) miało miejsce. Pracownik jak i podmioty lecznicze nie mogą powstrzymywać się od leczenia, tylko po to, aby przynajmniej do chwili zakończenia postępowania trwały wynikające z choroby zawodowej dolegliwości.
(Tak również wyrok WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 1393/21, co do którego NSA wyrokiem o sygn. akt II GSK 523/22 oddalił skargę kasacyjną, wyrok II SA/Rz 1166/24).
Prawidłowość powyższego stanowiska wynika również z wyroku NSA, sygn. akt II OSK 654/19, gdzie NSA stwierdził, że "Sąd pierwszej instancji trafnie więc uznał, że z zacytowanych przepisów nie wynika, aby rozpoznanie choroby zawodowej było możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji choroba ta nadal istnieje."
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło