III SA/Gl 470/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w opłacie paliwowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] r. skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Zakres tego wniosku rozszerzyła na druku urzędowego formularza, który dołączyła także do wniesionej skargi kasacyjnej. Oba wnioski połączono zatem do wspólnego rozpoznania. W uzasadnieniu powyższych podano, że w ramach prowadzonej działalności Spółka zajmowała się sprzedażą paliw. Działalność tą na skutek prowadzonego przez organy postępowania zawiesiła. Na razie nie ma możliwości jej ponownego uruchomienia. Jej wspólnik D.M. nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje wraz z synem na utrzymaniu żony, której dochody wynoszą ok. 2.500,00 zł brutto. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) jest kolejnym wnioskiem złożonym w tejże sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie został prawomocnie rozpoznany 7 lipca 2016 r. Na podstawie wydanego w tymże dniu postanowienia skarżąca Spółka została zwolniona z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100,00 zł. Wobec powyższego złożenie kolejnego wniosku w tym samym zakresie nie obliguje do dokonania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy w kontekście przesłanek wynikających z art. 246 ustawy p.p.s.a. Rolą rozpoznającego sprawę referendarza sądowego jest w tym przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14, LEX nr 1492988). Ocena ta dokonywana jest w trybie art. 165 ustawy p.p.s.a., który stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Innymi słowy możliwość weryfikacji zapadłych wcześniej rozstrzygnięć na podstawie wskazanego wyżej przepisu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Chodzi tu (jak już wcześniej informowano stronę w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2016 r.) o tego rodzaju zmiany, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, czyli takie, które wskazują na wyraźne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Podkreślić ponadto należy, że z konstrukcji przepisu art. 246 w zw. z art. 165 ustawy p.p.s.a wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uległa zmianie w stopniu przemawiającym za uwzględnieniem złożonego wniosku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała nowych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 7 lipca 2016 r. Z treści urzędowego formularza wynika bowiem, że przywołała te same argumenty, które były już przedmiotem analizy w złożonym uprzednio wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r. To z kolei oznacza, że aktualna pozostaje argumentacja zawarta w postanowieniu z dnia 7 lipca 2016 r., gdyż rozpoznający sprawę nie doszukał się podstaw do jego zmiany bądź uchylenia polegającego na przyznaniu prawa pomocy w postaci pełnego zwolnienia z kosztów sądowych. Poza zadeklarowanymi dochodami żony na utrzymaniu, której D.M. (jeden ze wspólników skarżącej Spółki) nadal pozostaje, które zwiększyły się z kwoty 2.000,00 zł do 2.500,00 zł, innych zmian nie podano. Działalność Spółki nadal jest zawieszona i nie ma możliwości jej uruchomienia, a zatem sytuacja finansowa i możliwości płatnicze wnioskodawcy w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku nie uległy pogorszeniu, skoro mimo składania kolejnych wniosków, które nie były uwzględniane, należne w rozpoznawanej sprawie, jak również w innych zawisłych w tut. Sądzie sprawach opłaty były regulowane ze środków, których źródło pochodzenia nie zostało podane (vide: sygn. akt III SA/Gl 440/16, gdzie opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem została uregulowana [...] r.). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 oraz art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.