II FZ 957/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez wskazania nowych okoliczności faktycznych lub istotnej zmiany sytuacji majątkowej, obliguje sąd do ponownej oceny wniosku?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez wskazania nowych lub istotnie zmienionych okoliczności faktycznych, nie obliguje sądu do ponownej oceny sytuacji materialnej strony. Sąd bada jedynie, czy strona powołała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska. W przypadku braku takich okoliczności, skorzystanie z art. 165 PPSA nie jest możliwe.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Po odmowie przyznania prawa pomocy i oddaleniu zażalenia, spółka złożyła ponowny wniosek, powielając poprzednie argumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej (kapitał zakładowy, strata, zajęcie kont). Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zmiany postanowienia, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na tę odmowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia i. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1124/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi i. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 18 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1124/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej i. sp. z o.o. w G. (zwanej dalej: "spółką") zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację finansową strony, spółka nadesłała jedynie wypełniony formularz PPPr. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 6.000.000 zł, a wartość środków trwałych 2.024.729,36 zł. Skarżąca wyjaśniła, że poniosła w ostatnim roku obrotowym stratę w wysokości 373.575,72 zł, a ponadto oświadczyła, że wszystkie jej konta zostały zablokowane przez komorników.
Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie spółki na przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny na mocy postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1029/13.
Wobec powyższego skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 14 maja 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Strona mimo wezwania nie uiściła należnej opłaty, tylko złożyła pismo procesowe z dnia 14 lutego 2014 r., w którym ponownie wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego z uwagi na trudną sytuację finansową.
W świetle przedstawionych okoliczności spółka została ponownie wezwana do przedłożenia wypełnionego formularza PPPr. Skarżąca złożyła wypełniony formularz, powielając uprzednio przedstawione informacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach rozstrzygnięcia nie dostrzegł podstaw do zmiany wydanego w dniu 11 września 2013 r. postanowienia odmawiającego zwolnienia od wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Skarżąca, składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazała bowiem na żadną zmianę w jej sytuacji i nie przedstawiła żadnych nowych informacji. W formularzu PPPr powieliła jedynie informacje zawarte poprzednio, już ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że skarżąca w złożonym powtórnie wniosku z dnia 1 kwietnia 2014 r. nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 11 września 2013 r. Spółka powtórzyła bowiem argumentację zamieszczoną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 16 sierpnia 2013 r., dotyczącą wysokości kapitału zakładowego (6.000.000 zł), wysokości straty (373.575,72 zł) oraz wartości środków trwałych (2.024.729,36 zł) a także faktu zajęcia kont bankowych.
Podkreślenia wymaga, że opisane okoliczności były już przedmiotem rozważań w ramach toczącego się wcześniej postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Spółka nie podważyła natomiast w żaden sposób – również na etapie obecnie toczącego się postępowania zażaleniowego - okoliczności, które zadecydowały o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia.
Z tych względów w oparciu o art. 197 § 2 w związku z art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło