III SA/Gl 476/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi pełnomocnik skarżącej Spółki zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...]r. nr [...], albowiem w jego ocenie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżącej, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy została spełniona przesłanka udzielenia zabezpieczenia w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej szkody, bowiem wykonanie wskazanej we wniosku decyzji stanowiłoby realne zagrożenie dla istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej (gospodarczej) skarżącej. Wynika to z tego, że wskazana decyzja opiewa na kwotę [...] zł, co w sposób oczywisty, zważywszy na wysokość kapitału zakładowego skarżącej ([...]zł) doprowadziłoby do całkowitej utraty płynności finansowej i całkowitego uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik powołał postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt: II FSK 980/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, gdyż jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynność. I choć ustawodawca w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. używa zwrotów nieostrych, które wiążą się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej, to w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 oraz postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. II SA/Bk 352/06, publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie powyższe, zdaniem Sądu, nie wystąpiły. Skarżąca Spółka nie wykazała bowiem jakoby wykonanie zaskarżonej decyzji, przy jej sytuacji finansowej, mogło spowodować ryzyko czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności faktyczne, które przywołano, mające być odzwierciedleniem przesłanek ustawowych, opierają się jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu o możliwości nastąpienia określonych skutków. Dotyczą one porównania egzekwowanej na podstawie zaskarżonej decyzji kary pieniężnej w kwocie [...]zł z wysokością kapitału zakładowego Spółki, który wynosi [...]zł. Zdaniem pełnomocnika taka dysproporcja pomiędzy tymi kwotami doprowadzi do utraty płynności finansowej, a w konsekwencji uniemożliwi dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Należy jednak zauważyć, że o kondycji przedsiębiorstwa i jego funkcjonowaniu na rynku decyduje nie wysokość posiadanego kapitału zakładowego, lecz wysokość wypracowanego w danym roku przychodu, zgromadzonych w kasie i na rachunkach bankowych środków pieniężnych, a nadto posiadanych środków trwałych. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie dokumenty źródłowe wskazujące na powyższe dane nie zostały do akt dołączone nie można było ustalić jakie aktualnie Spółka osiąga dochody i jaki może ponieść uszczerbek w wyniku nałożenia, na podstawie zaskarżonej decyzji, kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi skarżącej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy, albowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podobnie konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Samo przywołanie przepisu, czy też stwierdzenie, że zaskarżona decyzja powinna zostać wstrzymana nie jest wystarczające, albowiem wniosek powinien zawierać motywy odnoszące się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest rzeczywiście uzasadnione (tak w postanowieniach NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). W rozpoznawanej sprawie te nie zostały, zdaniem Sądu, podane. Za takie nie można bowiem uznać zawartych w treści skargi zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji. Na tym etapie sprawy Sąd nie dokonuje bowiem oceny zasadności podniesionych w treści skargi zarzutów, jak również nie bada legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego też powoływanie się na powyższe na tym etapie postępowania wpadkowego, poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, LEX nr 302251). Dlatego też subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak w postanowieniu NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Dlatego też działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowiono orzec jak w sentencji.