III SA/Gl 494/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-08-03

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r., jeśli wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, której przeważająca działalność była objęta zwolnieniem, podczas gdy jego indywidualna działalność gospodarcza była zawieszona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności, pogłębiania zaufania, informowania stron oraz zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ nie wyjaśnił jednoznacznie, czy wniosek o zwolnienie z opłacania składek dotyczył działalności indywidualnej (zawieszonej) czy działalności prowadzonej w ramach spółki cywilnej, która spełniała kryteria do zwolnienia. Przedwczesne wydanie negatywnej decyzji stanowiło naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
R. B. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom COVID-19. Wnioskodawca wskazał kod PKD 93.13.Z. Organ odmówił zwolnienia, stwierdzając, że wskazany kod PKD nie został potwierdzony w wykazie płatników składek uprawnionych do zwolnienia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując, że prowadzi działalność wyłącznie jako wspólnik spółki cywilnej (której przeważająca działalność to 93.13.Z), a jego indywidualna działalność była zawieszona. Podkreślił, że spółka cywilna uzyskała zwolnienie, a jego indywidualna działalność nie była prowadzona.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) Protokolant Specjalista Beata Kujawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi R. B. (B.) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 15.02.2020r. na druku RDZ –B7 R. B. wskazując we wniosku nr Nip [...] zwrócił się do Zakład Ubezpieczeń Społecznych – dalej organ z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 30 listopada 2020 działalność w branżach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0VID-19. Decyzją z dnia [...]r., Znak: [...] organ rozpoznając wniosek działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych- dalej ustawa - (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) w związku z art. 31 zq ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19- dalej rozporządzenie (Dz. U. poz. 152) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn, zm.) odmówił R. B. dalej strona, skarżący zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami; 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.2, 55.10.2, 55.20.Z, 55.30.2, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z 59.11,Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.2, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, S2.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z ,85.53.Z, 85.59.A, 85.5.B, 96.01.2, 96.01.2, 96.04,Z. w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.0, 90.01.Z, 90.02.2, 90.D4.Z, 91.02.2, 93.11.Z, 93.13.Z , 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A , 93.29.B, 93.29.Z, 96,01.2, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r, do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r. chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Podstawowym warunkiem zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2020r., styczeń 2021r., jest prowadzenie, przez płatnika składek, na dzień 30 listopada 2020r. przeważającej działalności oznaczonej, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), kodami wymienionymi w powołanym wyżej przepisie. Katalog kodów jest zamknięty, co oznacza, że wyliczenie to zawiera wszystkie i zarazem jedyne dopuszczalne rodzaje działalności uprawniające do zwolnienia z opłacania składek. Organ wskazał, iż wskazany przez stronę we wniosku z 15 lutego 2021r., kod PKD 93.13.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek, którzy na dzień [...]r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek . W związku z powyższym, w ocenie organu nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. według wniosku z dnia 15 lutego 2021 r. Końcowo organ poinformował stronę o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze do WSA w Gliwicach strona zarzuciła organowi : 1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego dalej k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez pominięcie, iż Skarżący prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie jako wspólnik spółki cywilnej pod nazwą A S.C. z NIP: [...], której przeważającą działalnością (również na dzień [...]r.) jest działalność gospodarcza obiektów służących poprawie kondycji fizycznej sklasyfikowana w PKD pod numerem: 9313Z, oraz że w tym samym czasie, indywidualnie prowadzona działalność była zawieszona. 2. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez pominięcie, iż spółka cywilna prowadzona przez Skarżącego pod nazwą A S.C. (NIP: [...]), której przeważającą działalnością (również na dzień [...] r.) jest działalność gospodarcza obiektów służących poprawie kondycji fizycznej sklasyfikowana w PKD pod numerem: 9313Z, uzyskała zwolnienie ze składek we wnioskowanym okresie. 3. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a polegające na nienależytym uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji oraz zawarcie w nim zbyt lakonicznych i ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania, a Skarżącemu znaczenie utrudnia możliwość dokonania kontroli zaskarżonej decyzji. 4. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 k.p.a. polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, poprzez wydanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, mianowicie poprzez zwolnieniu spółki cywilnej A S.C. (NIP: [...]) z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku przy jednoczesnym braku zwolnienia wspólników spółki cywilnej, w sytuacji gdy spółka cywilna jest podmiotem pozbawionym osobowości prawnej, prowadzonym przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. 5. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19.01.2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii C0VID-19, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji spełnienia materialnoprawnych przesłanek zastosowania tych przepisów. 6. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 2, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, która w sposób nierówny i krzywdzący traktuje osobę prowadząca działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, podczas gdy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą indywidualnie, korzystałaby z prawa zwolnienia z obowiązków opłacania składek. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. w całości oraz o zobowiązanie ZUS do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego czy Skarżący na dzień [...]r., jako wspólnik spółki cywilnej, prowadził działalność uprawniającą go do żądania zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek w okresie od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. a w konsekwencji wydania decyzji o zwolnieniu z obowiązku opłacania składek, zgodnie z wnioskiem Skarżącego zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż z dniem [...] r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą B (NIP: [...]), która została wznowiona dopiero w [...] r. i od tego momentu prowadził wyłącznie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą A S.C. (NiP: [...]) wraz z G. W., gdzie przeważającym przedmiotem działalności spółki cywilnej (również na dzień [...] r.) jest działalność gospodarcza obiektów służących poprawie kondycji fizycznej sklasyfikowana w PKD pod numerem: 93.13.Z. Skarżący, w ramach prowadzonej spółki, prowadzi [...] oraz [...], którego w znacznym stopniu dotknęły skutki panującej pandemii COVID-19, oraz wprowadzonych w związku z tym ograniczeń. Jednocześnie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwolnił spółkę cywilną z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 stycznia 2021 roku. Wskazał na § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID-19 który to przepis w jego ocenie nie rozróżnia sytuacji, formy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. czy chodzi o działalność jednoosobową czy w formie spółki cywilnej. Skoro bowiem, przeważającą (a w istocie jedyną) działalnością gospodarczą Skarżącego, jest działalność zwolniona w trakcie trwania pandemii z obowiązku opłacania składek, to nie ma znaczenia, forma prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem strony ZUS nie dokonał ustalenia stanu faktycznego sprawy, pomijając fakt zawieszenia prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej jednoosobowej oraz prowadzenie jej wyłącznie w ramach spółki cywilnej. Powyższe, prowadzi do takich konsekwencji, w których strona uprawniona do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w myśl obowiązujących przepisów, nie uzyska zwolnienia, tylko przez błędne ustalenie, iż strona była zobligowana do opłacenia składki jako osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, pomimo jej zawieszenia. Skarżący zaznaczył że zgodnie z art. 36a ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "Ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 23 ust 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą są dobrowolne. Przedsiębiorca w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie opłaca ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego". Skarżący powinien być w kwestionowanym okresie zwolniony z obowiązku opłacania składek. Skoro zatem prowadził działalność w formie spółki cywilnej, która korzysta z pomocy udzielonej przez Państwo w związku z panująca pandemią, to zaskarżone decyzje należy uznać za oczywiście błędne oraz sprzeczne z intencją i wolą ustawodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z istoty kontroli sądowej wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Rozpoznając zarzuty skargi oraz badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów Sąd uznał, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powodem, dla którego ZUS odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020r do 31 stycznia 2021 r. było stwierdzenie, iż wskazany we wniosku z 15 lutego 2021r., kod PKD 93.13.Z nie został potwierdzony w wykazie płatników składek, którzy na dzień [...]r. mieli zarejestrowaną działalność z kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek otrzymanym z GUS. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy COVID-19 i rozporządzenie Rady Ministrów (pełne nazwy i publikatory aktów prawnych powołano na wstępie). W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami; 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.2, 55.10.2, 55.20.Z, 55.30.2, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z 59.11,Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.2, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, S2.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z ,85.53.Z, 85.59.A, 85.5.B, 96.01.Z, 96.01.Z, 96.04,Z. w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.0, 90.01.Z, 90.02.2, 90.D4.Z, 91.02.2, 93.11.Z, 93.13.Z , 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A , 93.29.B, 93.29.Z, 96,01.2, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r, do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Zgodnie zaś z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r. chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2020r., styczeń 2021r., jest prowadzenie, przez płatnika składek, na dzień [...]r. przeważającej działalności oznaczonej, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), kodami wymienionymi w powołanym wyżej przepisie rozporządzenia, gdzie przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Warunki zwolnienia zostały ściśle określone przez ustawodawcę a ich ustalenie jest kluczowe dla przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek . Kluczowym zatem dla organu jest ustalenie, czy składając wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS skarżący prowadził w przeważającym zakresie działalność oznaczona, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), w zakresie uprawniającym do zastosowania zwolnienia w okresie od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Tym zakresem uprawniającym do zwolnienia są rodzaje przeważającej działalności oznaczonymi kodami wg PKD enumeratywnie wymienionymi w w/w przepisie § 10 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID -19. Wskazać należy, iż do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 § 1 K.p.a.) zobowiązuje organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przepisem zaś art. 9 K.p.a., nałożono na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 Kpa, a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc te regulacje na stan faktyczny sprawy zdaniem Sądu organ nie zadośćuczynił w/w przepisom prawa. Weryfikując legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w aktach sprawy by organ przed wydaniem decyzji umożliwił stronie możliwość wypowiedzenia się co do materiałów zebranych w aktach sprawy. Brak jest dowodu z którego by wynikało, iż organ dopełnił obowiązku wskazania przesłanek prawnych zależnych od strony, których wykazanie warunkowało pozytywnym rozpoznaniem jej żądania. Ma to to o tyle znaczenie dla sprawy, iż we wniosku RDZ-B7 z 15.02.2021r. z wykazanym kodem przeważającej działalności wg PKD 93.13Z czyli uprawniającym do zwolnienia z obowiązku z opłacania składek za grudzień 2020 i styczeń 2021r. skarżący zwrócił się wykazując nr NIP [...]. Ten nr NIP jest właściwy dla działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą strony jako B, gdzie działalność ta wg twierdzeń strony została zawieszona [...]r., a jej wznowienie nastąpiło w [...]roku. Jak strona w skardze podniosła prowadzi działalność gospodarczą wraz z G. W. w formie spółki cywilnej pod nazwą A S.C. z nr NiP: [...] gdzie przeważającym przedmiotem działalności, spółki cywilnej również na dzień [...]r. jest działalność gospodarcza obiektów służących poprawie kondycji fizycznej sklasyfikowana w PKD pod numerem: 93.13.Z. W tej formie prawnej strona jak utrzymuje prowadzi [...], [...], którego dotknęły skutki panującej pandemii COVID-19, oraz wprowadzonych ograniczeń. W opisanej sytuacji rzeczą organu było wyjaśnienie w ramach postępowania wyjaśniającego z udziałem strony z jakiego tytułu strona wnioskiem z dnia 15.02.2021r ubiega się o przedmiotowe zwolnienie. Czy rzeczywiście dotyczy on zwolnienia z opłacania składek z działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie pod nr NIP [...], gdzie nie jest prowadzona działalność wg kodu PKD 93.13.Z. Czy wniosek dotyczy uprawnionej do zwolnienia z działalności wg kodu PKD jednak prowadzonej w innej formie prawnej i pod innym nr NIP. Obowiązkiem organu było zatem wezwanie do wyjaśnienia; czy strona składa wniosek jako związany z jej indywidualną działalnością gospodarczą, czy też składa wniosek jako wspólnik A s.c. która to prowadzi działalność wg kodu PKD 93.13.Z uprawniającą do przyznania zwolnienia ze składek. Dopiero jednoznaczne wyjaśnienie przez organ czego w istocie wniosek dotyczył złożony przez stronę, o zwolnienie z jakiego rodzaju działalności składek wnioskowano, w związku z jakim rodzajem działalności gospodarczej i w jakiej formie prowadzonej mogło otwierać procedowanie w sprawie i jego zakończenie adekwatnie do dokonanych ustaleń. Tego nie uczyniono przy czym wydano decyzję negatywną dla strony co zdaniem Sadu było przedwczesne i uchybiało powołanym wyżej przepisom prawa procesowego. Reasumując uznać należało, że naruszenie przez Zakład wskazanych wyżej przepisów procesowych art. 7, art., 8, art.9, art. 10. art., 79a k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzji Zakładu. Wskazania co do dalszego procedowania w sprawie wynikają wprost z treści wydanego orzeczenia w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło