III SA/Gl 505/18

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, że jako kawaler zamieszkuje samotnie. Jego źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne, które po potrąceniach egzekucyjnych wynosi łącznie 1.777,06 zł, podczas gdy ponoszone wydatki związane z koniecznym utrzymaniem obejmują: czynsz najmu mieszkania (200,00 zł), media (185,00 zł) oraz lekarstwa (50,00 zł). Wprawdzie jako składniki posiadanego majątku wymienił 1/3 działki rolnej o pow. 1,69 ha (vide: wypis z rejestru gruntów w aktach sprawy), której wartość oszacował na ok. 7.000,00 zł, a która na chwilę obecną jest w dzierżawie, niemniej jednak wyjaśnił, że z tego tytułu organ odmówił mu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 i nałożył sankcję w wysokości 771,62 zł (vide: dokumenty źródłowe dołączone do wniosku). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie z opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, Lex nr 1405477). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Posiadane przez skarżącego dochody po potrąceniu o ponoszone wydatki rzeczywiście nie pozwalają bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu na uiszczenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy do pobieranego przez skarżącego świadczenia emerytalnego skierowana została egzekucja komornicza, a dokonywane potrącenia wynoszą 328,90 zł (vide: decyzja o waloryzacji pobieranej emerytury). To z kolei oznacza, że uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków rzeczywiście przekracza jego możliwości finansowe. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.