III SA/Gl 508/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Decyzją z [...] r., znak [...], Prezes Sądu Okręgowego w K. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w M. z [...] r. o odmowie udzielenia informacji publicznej R. R. Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, jej wydanie poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. R. R. (dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Prezesa Sądu Rejonowego w M. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej nieruchomości o wskazanych we wniosku numerach ksiąg wieczystych. Zgodnie z wnioskiem, informacja miała dotyczyć w szczególności udzielenia przez Przewodniczącego Wydziału V Ksiąg Wieczystych, w czasie od 2015 do 2019 r., zgód na przeglądanie ksiąg przez D. Z. – syndyka masy upadłości A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w upadłości likwidacyjnej. W swym wniosku Skarżąca wskazała, że posiada interes prawny do przeglądania ksiąg wieczystych w rozumieniu art. 36¹ ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. w Dz.U z 2019 r., poz. 2204). Odmawiając udzielenia Skarżącej informacji Prezes Sądu Rejonowego w M. powołał się na przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. w Dz.U z 2019 r., poz. 1429, dalej w skrócie jako "u.d.i.p"), zgodnie z którym: Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium. Wskazał jednocześnie na przepis art. 36¹ ust. 1 i 2 ustawy o księgach wieczystych jako określający odmiennie zasady dostępu do informacji wynikających z ksiąg wieczystych, a zatem określający tryb, z jakiego Skarżąca może skorzystać by uzyskać dostęp do wnioskowanych informacji. Utrzymując w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji twierdząc, że ma ono oparcie w przepisie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Podkreślił, że art. 36¹ust. 2 ustawy o księgach wieczystych określa zasady, tryb i formę udostępniania akt ksiąg wieczystych, czyli udostępniania informacji znajdujących się w tych aktach. Powołał się następnie na uchwałę 7 sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13 (powołane tu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl) , zgodnie z którą przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepis art. 36¹ustawy o księgach wieczystych jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i wyłącza jej zastosowanie. Prezes Sądu Okręgowego uznał jednocześnie, że jego stanowisko nie narusza art. 61 ust. 1 – 4 Konstytucji RP, ponieważ ust. 4 tego art. stanowi o tym, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a zatem do wniosku Skarżącej zastosowanie znajdują uregulowania zawarte w ustawie o księgach wieczystych. W skardze na tę decyzję Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdziła, że informacja z zakresu udzielania zgody na przeglądanie akt przez konkretną osobę stanowi informację o sposobie przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit d) u.d.i.p.), o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) tej ustawy) lub o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f) u.d.i.p.) i jako taka powinna podlegać udostępnieniu w trybie przepisów o informacji publicznej. Zdaniem Skarżącej, zasadą powinno być udostępnianie informacji publicznej w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. i choć same akta księgi wieczystej są dostępne na zasadach określonych w art. 36¹ ustawy o księgach wieczystych, to już sposób załatwienia sprawy powinien podlegać ogólnemu reżimowi z u.d.i.p. Wniosek wszczynający postępowanie nie dotyczył akt ksiąg wieczystych, a ujawnienia i zestawienia zgód, czyli aktów administracyjnych wydanych przez Przewodniczącego Wydziału, które figurują w odpowiednich bazach danych Sądu. Samo "położenie" informacji w obrębie księgi wieczystej nie powinno implikować objęcia jej szczególnym reżimem ustawy o księgach wieczystych. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania . Prezes Sądu Okręgowego w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Organ odwoławczy nie naruszył wymienionych w niej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznych, dokonał ich prawidłowej wykładni i zastosowania. Zasadnicze znaczenie dla wyniku sprawy ma przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p., jego zdanie pierwsze - Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi,... Słusznie podkreślił organ odwoławczy, że jego znaczenie sprowadza się do tego, by przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przekreślały znaczenia przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Jeśli bowiem przepisy innych ustaw określają taki tryb i zasady, to nieracjonalne jest twierdzenie, że obok nich funkcjonują przepisy, które stanowią ich "obejście" lub podstawę do niezastosowania. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (porównaj wyroki: NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2267/19, z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1499/18). Odpowiedź na pytanie, czy przepisem wykluczającym zastosowanie przepisów u.d.i.p. w przypadku dostępu do informacji znajdujących się aktach ksiąg wieczystych jest przepis art. 36¹ ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece również znalazła wtraz w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz wyrok NSA z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 660/17 oraz wyrok WSA w Krakowie z 19 czerwca 2019 r., sygn.. akt II SAB/Kr 37/19). W obydwu tych wyrokach znajdziemy tezę, w myśl której przepis art. 36¹ ust. 2 ustawy o księgach wieczystych jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną znajdującą się w aktach ksiąg wieczystych i wyklucza zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trafnie zatem organ odwoławczy zinterpretował wzajemną zależność między tymi przepisami, dodając przy tym, że fakt, iż niektóre informacje z akt ksiąg wieczystych są ewidencjonowane dodatkowo w innych urządzeniach nie zmienia tego, że pozostają informacjami objętymi treścią ksiąg wieczystych i dostęp do nich jest uregulowany przepisem art. 36¹ ust. 2 ustawy o księgach wieczystych, wykluczającym zasady z u.d.i.p. Sąd nie podzielił argumentu przedstawionego w skardze o tym, że o ile dostęp do samych akt ksiąg wieczystych podlega regulacji z art. 36¹ ust. 2 ustawy o księgach wieczystych, to już informacje o sposobie załatwienia spraw podlegają przepisom u.d.i.p. Twierdzenie to oparte jest na nieuzasadnionym rozdzieleniu zakresu przedmiotowego przepisu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d), lit. e) oraz lit. f) tej ustawy. Art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jeśli zatem, przyjmując za Skarżącą, że żądane przez nią informacje stanowią informacje publiczne, to bez względu na to, w której jednostce redakcyjnej przepisu art. 6 tej ustawy zostały wymienione, podlegają zasadzie z art. 1 ust. 1 oraz wyłączeniu z mocy art. 1 ust. 2 tej ustawy. Skoro w zaskarżonej decyzji nie miało miejsca naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji w trybie przepisów tej ustawy, to nie miało miejsce naruszenie pozostałych przepisów tej ustawy wymienionych w skardze: art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, które są rozwinięciem normy z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i służą jej realizacji. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325).