III SA/Gl 527/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w przedmiocie skierowania na kwarantannę postanawia: odrzucić skargę. Skargą 9 maja 2022 r. J. T. i M. T., działając jako przedstawiciele ustawowi małoletniego M. T. (dalej: skarżący), zaskarżali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. (dalej: organ administracji) polegającą na objęciu skarżącego kwarantanną w okresie od 14 do 21 stycznia 2022 r. związku z kontaktem z osobą, u której stwierdzono obecność SARS-Cov-2. W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 13 stycznia 2022 r. otrzymali wiadomość mailową ze szkoły, do której uczęszcza skarżący o objęciu go kwarantanną od 14 do 21 stycznia 2022 r. Informacja ta została następnie potwierdzona w dniu 21 stycznia 2022 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. Po odbyciu kwarantanny zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z wnioskiem o przesłanie decyzji administracyjnej dotyczącej nałożenia obowiązku kwarantanny, w związku z ustawą z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 2069). Organ, zgodnie z właściwością, przekazał sprawę do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S, a ten z kolei pismem z 28 stycznia 2022 r. poinformował przedstawicieli ustawowych skarżącego, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r. poz. 861), w przypadku objęcia osoby kwarantanną decyzji nie wydaje się decyzji administracyjnej. W ocenie strony skarżącej przedstawione stanowisko organu administracji jest błędne i stoi w sprzeczności z regulacją zawartą w art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Odnosząc się zatem do pierwszej z wskazanych powyżej przesłanek dopuszczalności skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność objęcia kwarantanną. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Jednym z takich obowiązków jest m.in. określona w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f powołanej ustawy kwarantanna. Jednocześnie w dniu podjęcia zaskarżonej czynności w obrocie prawym obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Art. § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowił, że "w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 1. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się". Organ kierując się treścią cytowanego przepisu rozporządzenia rozstrzygnął o objęciu kwarantanną bez zachowania procesowej formy decyzji administracyjnej. W takim przypadku objęcie przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną należy kwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to bowiem jednostronna, władcza czynność z zakresu administracji publicznej, nakładająca obowiązki wynikające z przepisów prawa (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 27 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 319/20; WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 284/20; z WSA w Warszawie z 20 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2022/21, wyrok WSA w Olsztynie z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 192/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA; por. też S. Trociuk, Prawa i wolności w stanie epidemii, Warszawa 2021, str. 33-34). Badając natomiast terminowość wniesionej skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z powołanej regulacji wynika zatem, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o podjęciu kwestionowanej czynności. W niniejszej sprawie skarżący dowiedział się o objęciu kwarantanną 13 stycznia 2022 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 12 lutego 2022 r. (sobota). Ponieważ ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy, następny dzień po dniach wolnych od pracy tj. poniedziałek 14 lutego 2022 r. przyjmuje się za ostatni dzień terminu. Skarga została nadana natomiast w placówce pocztowej dopiero 10 maja 2022 r., a więc trzy miesiące po upływie terminu do jej wniesienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005r. sygn. akt II OZ 295/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Poza ogólnym stwierdzeniem, że organ administracji nie dokonywał żadnych pouczeń, w skardze nie zostały wskazane powody, które wyjaśniałyby spóźnienie. Można jedynie domniemywać, że przekroczenie terminu spowodowane zostało wadliwie przyjętymi na wstępie założeniami co do możliwości podważenia zaskarżonej czynności przez żądanie doręczenia decyzji. Nie jest to jednak obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zaskarżenie czynności w terminie. W judykaturze utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym nieznajomość prawa nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności określonej prawem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 i z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1361/21, publ. w CBOSA). Podkreślić trzeba, że art. 53 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się o kwestionowanej czynności, a nie momentu uzyskania wiedzy, że mogła zostać podjęta z naruszeniem prawa, czy momentu rozeznania możliwości jej zaskarżenia. Skoro zatem skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.