III SA/Gl 573/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-12-05
Skład orzekający: WSA Barbara Orzepowska-Kyć, WSA Adam Gołuch, WSA Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli nie posiada w swoich zasobach dokumentów źródłowych potwierdzających te okoliczności, a jedynie opinie lub zestawienia sporządzone przez funkcjonariusza lub jego przełożonego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać zaświadczenie jedynie w oparciu o posiadane przez siebie dane, takie jak ewidencje, rejestry czy inne dane urzędowe. W sytuacji, gdy organ nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi faktyczne pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, nie może wydać żądanego zaświadczenia i powinien odmówić jego wydania. Odmowa ta nie pozbawia jednak funkcjonariusza możliwości dochodzenia swoich praw przed organem emerytalnym, który może przeprowadzić szersze postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany funkcjonariusz Policji, wnioskował o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres służby w latach 2003-2008 w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, co miało uzasadniać podwyższenie jego emerytury. Organy Policji dwukrotnie odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując brak posiadania w swoich zasobach dokumentów źródłowych potwierdzających takie okoliczności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na pominięcie opinii specjalisty oraz na fakt, że praktyka dokumentowania takich zdarzeń została wprowadzona dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania zaświadczenia z powodu braku odpowiednich dokumentów w ich posiadaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr 2/K/22 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 22 kwietnia 2022r. nr 2/K/22 nr sprawy Ks-SO-1200-759/1494/22/DK Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w G. z 7 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że skarżący podkomisarz /w st. spoczynku/ T. M. w latach 2003-2008 pełnił służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 7 grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 § 1 Kpa w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej. Zaświadczenie to miało potwierdzać okres służby pełnionej przez skarżącego w szczególnych warunkach. Zaznaczył, iż żądane zaświadczenie umożliwi mu dochodzenie prawa do podwyższenia świadczenia emerytalnego o 0,5 % za każdy rok służby w trybie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Żądając wydania zaświadczenia funkcjonariusz powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014 r. w sprawie sygn. akt U 12/13, uznające wymieniony wyżej przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia za niekonstytucyjny w zakresie wskazanym w tym wyroku, tj. co do wymogu bezpośredniości narażenia na utratę życia lub zdrowia. Zainteresowany określił, że w latach 2003-2008 pełniąc służbę na stanowisku asystenta techniki kryminalistycznej brał udział w licznych czynnościach oględzin spełniając wymóg podjęcia co najmniej 6 czynności dochodzeniowo-śledczych wykonywanych w warunkach zagrożenia życia lub zdrowia w roku. Dodał, iż czynności te polegały m. in. na kryminalistycznej obsłudze oględzin miejsc przestępstw, daktyloskopowaniu zwłok, pomocy w pobieraniu materiału porównawczego. Do wniosku dołączono listę wyjazdów z lat 2003-2008 ze wskazaniem daty, rodzaju zdarzenia i numeru książki wyjazdów, w której dany wyjazd został odnotowany.
W wyniku rozpatrzenia sprawy Komendant Miejski Policji postanowieniem z 30 marca 2021 r. nr [...] odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia, argumentując, że w wyniku przeprowadzonego postępowania nie ujawniono w zasobach jednostki stosownych dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r.
W związku z zażaleniem strony, postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z 20 maja 2021r. nr 2/K/21, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a to celem poddania analizie także dokumentacji dostępnej w zbiorach archiwalnych.
W wyniku tego postanowieniem z 7 marca 2022r. nr [...] Komendant Miejskiego Policji znów odmówił wydania żądanego zaświadczenia ponownie stwierdzając, że nie ujawniono w zasobach jednostki Policji dokumentów, które potwierdzałyby pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Zaskarżonym postanowieniem Komendant Wojewódzki Policji postanowienie to utrzymał w mocy.
W jego uzasadnieniu stwierdził, że skarżący ubiegał się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia służby w Zespole [...] Komendy Miejskiej Policji w okresie od 2003 r. do 2008 r. w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. Przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 2373 ze zm.) stanowi bowiem, że środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy służb mundurowych, w niniejszej sprawie - organy Policji.
Organ stwierdził, że skarżący jako emeryt policyjny ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, o które się ubiega. Powołując się na art. 218 § 1 Kpa podniósł, że organ winien wydać zaświadczenie, jeśli określone fakty wynikają z ewidencji prowadzonych przez ten organ; może to być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie. Może się ono odnosić wyłącznie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie może natomiast prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji. W sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ może, zgodnie z art. 219 Kpa, wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Podniósł, że aby istniały podstawy do podwyższenia emerytury funkcjonariuszowi z powodu pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, wykonywanie przez niego opisanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia obowiązków służbowych musi cechować nadzwyczajność i wyjątkowość w postaci wystąpienia okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu tego funkcjonariusza. Na niebezpieczeństwo utraty życia (w konsekwencji także zdrowia) narażony jest niejako "z definicji" każdy policjant w trakcie swojej służby w Policji. Zatem nie wszystkie czynności wykonywane w ramach pełnienia służby w Policji można uznać za czynności podejmowane w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury, a tylko takie, które wiążą się z ich wykonywaniem w sytuacjach szczególnego (innego, niż normalne następstwo pełnienia służby) zagrożenia życia lub zdrowia danego funkcjonariusza.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło udziału skarżącego w latach 2003-2008 w zdarzeniach wiążących się ze szczególnym zagrożeniem dla jego życia i zdrowia, wobec czego nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające podwyższenie emerytury. Włączone do akt dokumenty w postaci: zakresów czynności i kart opisu stanowisk pracy, opinii służbowych, nie stanowią wystarczających dowodów pozwalających na wydanie żądanego zaświadczenia, bowiem nie zawierają opisów konkretnie wykonywanych czynności służbowych z uwzględnieniem okoliczności zagrażających życiu i zdrowiu policjanta (tj. konkretnych sytuacji wystąpienia zagrożeń, ich daty, miejsca przebiegu zdarzenia), a jedynie ogólnie obrazują zakres obowiązków służbowych, przebieg i charakter służby wnioskującego, który pełnił tę służbę kolejno na stanowiskach referenta i asystenta w Zespole [...].
Organ wskazał też, że zasadnicze postępowanie w sprawach świadczeń emerytalnych jest prowadzone przez organ emerytalny. Zatem odmowa wydania zaświadczenia nie ogranicza możliwości dowodzenia określonego faktu we właściwym postępowaniu przed organami emerytalnymi środkami dowodowymi przewidzianymi w tym postępowaniu, a których nie ma możliwości przeprowadzić organ w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, takich jak zeznania świadków, oświadczenia ubiegającego się o zaświadczenie, dokumenty wchodzące w skład akt spraw znajdujących się w Prokuraturze. Odmowa wydania zaświadczenia w tym przypadku wynika jedynie z tego, że organy Policji nie posiadają danych pozwalających na poświadczenie żądanych faktów.
W skardze na tę decyzję strona zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przejawiające się w zupełnym pominięciu przy ocenie dowodów - dowodu w postaci opinii Specjalisty-Koordynatora Zespołu [...] oraz wniosków z opinii tej wynikających, a to wskazujących m.in. na wykonywanie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu;
b) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a to przejawiającym się w zaniechaniu przeglądu i pozyskania do akt sprawy m.in. protokołów z oględzin kryminalistycznych wykonanych przez skarżącego;
c) tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia wniosku skarżącego jedynie na ustaleniach, iż w zasobach i rejestrach Komendy Miejskiej Policji brak jest dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, podczas gdy praktykę dokumentowania tego typu zdarzeń notatkami składanymi do akt osobowych funkcjonariusza wprowadzono dopiero po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (Dz.U. poz. 736), a to około 2016 r., która to okoliczność była znana organowi z urzędu;
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do poczynienia przez organ niepełnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uchybieniem obowiązku uzasadnienia na jakich dowodach się oparto oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej, tj. z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.
2. Naruszenie prawa materialnego, tj. § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczególnych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1611), poprzez:
a) nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, iż przepis ten dla swojego zastosowania wymaga stwierdzenia występowania szczególnego zagrożenia życia i zdrowia rozumianego jako zagrożenie "konkretnie", "bezpośrednie", czy też "realne ";
b) a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowane tegoż przepisu, polegające na uznaniu, iż zagrożenia zdrowia i życia, na jakie był narażony skarżący podczas pełnienia służby w Policji były typowymi zagrożeniami wynikającymi ze specyfiki pełnionej służby, którym nie można przepisywać cechy "szczególności";
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przesądziło o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, z jednoczesnym sformułowaniem dla organu I instancji stosownych wytycznych co do wydania żądanego zaświadczenia oraz wykładni prawa, gromadzenia dowodów i oceny ujawnionych w aktach sprawy dowodów i ich subsumpcji;
2. o zasądzenie dla skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W odniesieniu do zawartych w skardze zarzutów dot. nieprzeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach głównych postępowań przygotowawczych organ zaakcentował, że nie są to dokumenty, których jest dysponentem, a zaświadczenie może być wydane tylko w oparciu o dane znajdujące się w jego posiadaniu.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że dotąd w Województwie Śląskim nie był określony sposób dokumentowania czynności, które niosą ryzyko szczególnego zagrożenia zdrowia i życia. Taka decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji została wydana dopiero 15 listopada 2022r. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie dowodu z jej treści.
Skarżący podniósł, że w organie I instancji pracował od 8 lat. Miał 150 wyjazdów rocznie. Jako przykład czynności niosących zagrożenie dla zdrowia i życia wskazał oględziny zwłok w różnym stadium rozkładu, oblanie nieznaną substancją w pożarze. Nie miał zabezpieczenia w postaci kombinezonów i rękawiczek. Na pytanie Sądu oświadczył, że zestawienie czynności zawarte na str. 9-14 akt administracyjnych zostało sporządzone przez niego samego na podstawie książek wyjazdów i obejmuje interwencje, w których brał udział.
Pełnomocnik organu wyjaśnił, że nie kwestionuje tego, że skarżący brał udział w czynnościach wskazanych w tym zestawieniu, jednak nie jest w stanie stwierdzić, że dochodziło w związku z nimi do szczególnego zagrożenia zdrowia i życia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz.1611) – dalej powoływane jako rozporządzenie, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:
1) podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Przy czym dodać należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 27 maja 2014r. sygn. akt U 12/13 orzekł, że cytowany wyżej przepis w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji (...) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw 3 czerwca 2014r. i od tego dnia utracił moc ten fragment przepisu, który wprowadza kryterium bezpośredniości jako podstawę przyznania podwyższenia emerytury.
Zasady i tryb wydania zaświadczenia reguluje dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa).
Stosownie do art. 217 § 1 i 2 Kpa:
§ 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
§ 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Skarżący zwrócił się do organu Policji I instancji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wykonywał służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uprawniających do podwyższenia emerytury. Dlatego należy w pełni zgodzić się z organami obu instancji, iż skarżący ma niewątpliwie interes w wydaniu mu żądanego wnioskiem zaświadczenia.
W myśl art. 218 § 1 i 2 Kpa:
§ 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
§ 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W wyroku z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1930/20 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu.
Z powyższego wynika, że zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy szeroko rozumianej dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu i odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Natomiast treść wydanego w wyniku tych czynności zaświadczenia musi znajdować oparcie w zgromadzonej i będącej w posiadaniu organu dokumentacji, w tym także danych elektronicznych.
Z uzasadnień postanowień organów obu instancji wynika, że przeprowadziły one szeroko zakrojone postępowanie wyjaśniające, którego przebieg został przedstawiony na str. 5 – 9 decyzji organu I instancji, a także str. 5-6 decyzji II instancji. W jego toku organ zbadał akta osobowe byłego funkcjonariusza i poddał analizie wszystkie dostępne materiały dot. spraw realizowanych przez wnioskodawcę w czasie służby. Wystąpił także do Specjalisty Zespołu [...] Komendy Miejskiej Policji, Naczelnika Wydziału [...]KMP Naczelnika [...] Policji (tak w postanowieniu II instancji) i Komendantów komisariatów podległych Komendzie Miejskiej z prośbą o przeprowadzenie przeglądu materiałów służbowych i udzielenie informacji co do istnienia dokumentów potwierdzających pełnienie przez skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zgodnie z przesłankami określonymi w rozporządzeniu. W wyniku tych działań ustalono, że wiele dokumentów zostało zniszczonych po okresie ich archiwizacji. Natomiast analiza książek przebiegu służby oficera dyżurnego, książek wydarzeń oficera dyżurnego (łącznie 33 szt.), książek wyjazdów techników kryminalistyki, akt kontrolnych postępowań nie doprowadziła do ujawnienia zapisów wskazujących na udział strony w konkretnych czynnościach w określonych dniach, które potwierdzałyby, że były one podejmowane w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Zgromadzone dokumenty nie zawierają bowiem opisów konkretnie wykonywanych czynności służbowych z uwzględnieniem okoliczności zagrażających życiu lub zdrowiu, tj. konkretnych sytuacji wystąpienia zagrożeń, daty, miejsca i przebiegu zdarzenia. Zatem skoro organ - mimo podejmowanych starań - nie zgromadził dowodów potwierdzających udział skarżącego w czynnościach zagrażających życiu lub zdrowiu, to nie miał podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. W sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może takiego zaświadczenia wydać i winien jest odmówić żądaniu wnioskodawcy. To zaś wskazuje, że postanowienia organów obu instancji są zasadne i zgodne z prawem.
Jednocześnie były funkcjonariusz nie zostanie pozbawiony możliwości wykazania wykonywania służby w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu w podstępowaniu przed policyjnym organem emerytalnym. Organ ten będzie jednak zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, w tym np. uzyskania zeznań świadków, strony, pozyskania danych z akt postępowań przygotowawczych znajdujących się w posiadaniu właściwych prokuratur. Będzie miał zatem możliwość przeprowadzenia znacznie szerszego postępowania, niż tylko postępowanie wyjaśniające, a które może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie i które zasadniczo sprowadza się do ustalenia, czy fakty których potwierdzenia żąda wnioskujący o wydanie zaświadczenia rzeczywiście wynikają z dokumentów będących w posiadaniu organu, a wnioskodawca ma interes prawny w ich potwierdzeniu w trybie wydania zaświadczenia.
W tym miejscu należy się odnieść do znajdującego się w aktach administracyjnych (karta 23) pisma Specjalisty – Koordynatora zespołu [...] KMP, z którego wynika, że wnioskodawca uczestniczył w zdarzeniach wykazanych w tabelach i że wiązało się to z wykonywaniem obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu z uwagi na kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym, w strefie skażenia, stwarzającym możliwość zakażenia, zatrucia, alergii w wyniku narażenia na oddziaływanie bakterii, wirusów, grzybów, mogących wykazywać właściwości chorobotwórcze. Koordynator wskazał w nim także na toksyczność substancji uwalniających się w wyniku spalania i rozkładu termicznego zachodzącego w wyniku pożarów. Oświadczył, że skarżący uczestniczył w takich zdarzeniach kilkanaście razy w roku i że analizy dokonano na podstawie książek wyjazdów o wskazanych w piśmie numerach.
Co do tego zauważyć jednak przyjdzie, że – jak już wskazano – zaświadczenie wydaje się w oparciu o dokumenty (ewidencje, rejestry, inne dane) będące w posiadaniu organu. Natomiast opisywany dokument jest oświadczeniem samego Koordynatora. To zbliża go raczej do dowodu z opinii biegłego, który wskazuje, jakie zagrożenia niosą czynności technika zespołu kryminalistyki, ewentualnie zeznań świadka, który potwierdza, że w zdarzeniach opisanych w tabeli wnioskodawca uczestniczył. Nie jest to jednak dokument źródłowy o charakterze ewidencji prowadzonej przez organ. Tym bardziej potwierdza to celowość przeprowadzenia postępowania przed policyjnym organem emerytalnym, w którym tego rodzaju dowody w pełni będą mogły być uwzględnione i ocenione. Jednocześnie wskazuje to na niezasadność zarzutu skargi naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie tej opinii oraz tych samych przepisów poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że - jak trafnie zauważył WSA w Rzeszowie w wyroku z 21 kwietnia 2017, sygn. II SA/Rz 1662/16 - postępowanie w sprawach dotyczących zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym jurysdykcyjnym, lecz szczególnym rodzajem uproszczonego postępowania administracyjnego sensu largo, w ramach którego właściwy organ rozstrzyga wniosek o dokonanie wiążącego, deklaratoryjnego i autorytatywnego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub określonego stanu prawnego, jeżeli potwierdzenie to jest możliwe i dopuszczalne na podstawie będących w posiadaniu tego organu danych wynikających z ewidencji, rejestrów lub innych urzędowych zbiorów danych. Nie można zatem czynić organowi zarzutu z tego, że oparł swe rozstrzygnięcie na ustaleniu, że nie posiada dokumentów potwierdzających stanowisko wnioskodawcy, skoro praktykę dokumentowania służby w warunkach zagrażających życiu wprowadzono dopiero ok. 2016r. (pkt 1c skargi).
W ocenie Sądu nie doszło również do zarzucanego w skardze naruszenia § 4 pkt 1 rozporządzenia, gdyż organy prawidłowo dokonały wykładni postanowień tego przepisu, pomijając kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. U 12/13, a jednocześnie odwołały się do kryterium szczególności takiego narażenia. Jest to bowiem kryterium wprost wynikające zarówno z cytowanego § 4 omawianego rozporządzenia, jak i art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Ten ostatni przepis stanowi bowiem, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Trafnie bowiem organ przyjął, że zagrożenie życia i zdrowia jest nierozerwalnie związane ze służbą w Policji. Gdyby nie kryterium szczególności podwyższenie emerytury przysługiwałoby każdemu funkcjonariuszowi. Trudno byłoby w takiej sytuacji mówić o podwyższeniu świadczenia, skoro po prostu byłoby ono wyższe dla wszystkich.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że oddalił wniosek dowodowy skarżącego o przeprowadzenie dowodu z decyzji Komendanta Miejskiego Policji z 15 listopada 2022r. nr [...] w sprawie dokumentowania czynności podejmowanych w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, gdyż nie mogła ona mieć wpływu na sposób załatwienia sprawy, skoro weszła w życie 15 listopada 2022r. a zatem na długo po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych postanowień, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło