III SA/Gl 585/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-07-20

Skład orzekający: Anna Apollo, Krzysztof Targoński, Barbara Orzepowska - Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie wykazały się dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do nieruchomości, mogą być uznane za strony postępowania administracyjnego w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów dotyczących osoby władającej działką?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby, które nie przedstawiły dokumentów potwierdzających ich tytuł prawny do nieruchomości, nie mogą być uznane za strony postępowania administracyjnego w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości, a jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny. Wpisów dokonuje się na podstawie określonych tytułów prawnych, a nie na podstawie interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty o zmianie w rejestrze ewidencji gruntów, polegającej na wykreśleniu Przedsiębiorstwa A jako samoistnego posiadacza działki i wpisaniu D. P. jako władającego. Odwołanie od tej decyzji złożyli H. I. i inni, domagając się ujawnienia ich jako następców prawnych swoich rodziców, którzy mieli dzierżawić działkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie są stronami postępowania, ponieważ nie wykazali tytułu prawnego do działki. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko w skardze do WSA, argumentując, że ich rodzice władali działką. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : Asesor WSA Krzysztof Targoński Asesor WSA Barbara Orzepowska - Kyć Protokolant : starszy sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi H. I., Z. N., R. K., K. P., J. Ł., G. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Sygn. akt III SA / Gl 585 / 04 Uzasadnienie Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo Geodezyjne i Kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ) oraz § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 12 ust. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ) wprowadził w rejestrach ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej nr [...], obręb Z., gm. P. zmianę polegająca na wykreśleniu samoistnego posiadacza działki nr [...] o pow. 0.4579 ha - Przedsiębiorstwa A a wpisaniu D. P. jako władającego tym gruntem. W uzasadnieniu ustalił, iż p. P. zasadność swojego wniosku o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów wykazał umową dzierżawy działki przylegającej do działki nr [...], na której znajduje się budynek magazynowy i domek letniskowy, stanowiący część ośrodka oraz umową kupna -sprzedaży obiektów letniskowych od "B" S.A. w likwidacji w C. stanowiących dalszą część ośrodka. Dalej ustalił, iż ujawniony w ewidencji samoistny posiadacz działki nr [...] uległ likwidacji w 2002r. Organ I instancji wskazał także, iż w trakcie postępowania swoje roszczenia do działki zgłosili p. R. K. i H. I.. Nie wykazali jednak żadnych dokumentów potwierdzających ich prawo do działki. W odwołaniu od decyzji H. I., J. Ł., R. K., Z. N. G. L. domagały się uchylenia decyzji i wprowadzenia do ewidencji zmian zgodnych z rzeczywistym stanem, tj, ujawnienia w ewidencji odwołujących się, jako następców prawnych ich rodziców M. W., F. S., P. Z. oraz teścia P. K. Działka nr [...] była jedynie dzierżawiona od ich rodziców na podstawie umowy przez Kopalnię C. Później obiekty ośrodka przejęło Przedsiębiorstwo A. Ale grunt cały czas należał do ich rodziców, o czym p. P. wiedział, kupując obiekty ośrodka letniskowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wyjaśnienia zainteresowanych nie dały podstaw do uznania osób wnoszących odwołanie za strony postępowania administracyjnego zakończonego zakwestionowaną decyzją organu i instancji. Bowiem z dokumentacji ewidencyjnej, tj. rejestru gruntów, mapy ewidencyjnej, dokumentów założenia ewidencji wynikało, iż przedmiotem postępowania była działka nr [...], która powstałą o podziale pierwotnej działki nr [...] dokonanym w 1975r. Natomiast pierwotna działka nr [...] o pow. 6,6060 ha przy zakładaniu ewidencji gruntów została wpisana do rejestru w obrębie Z.. Jako władającego ujawniono wówczas Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej. Wskazani w odwołaniu P. K., M. W., F. S., P. Z. zostali odnotowani w ewidencji jako osoby należące do wspólnoty gromadzkiej, która władała działką nr [...] o pow. 4.5630 ha. Ta działka w 1975r. również została podzielona. Obecnie w rejestrze figuruje pod numerem [...] o pow. 2,5053 ha. Dalej organ odwoławczy ustalił, iż p. D. P. nabył umową z dnia [...]r. od "D" S.A. w likwidacji z siedzibą w C. obiekty budowlane po ośrodku wypoczynkowym należącym wcześniej do nieistniejącego Przedsiębiorstwa A, położone na działce nr [...] oraz sąsiedniej działce należącej do Lasów Państwowych, oznaczonej na mapie leśnej numerem [...]. W ewidencji gruntów nie odnotowano jako władającego działką nr [...] Kopalnię B. Nadto przełożone przez odwołujących się dokumenty, a to zaświadczenie wydane przez Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w P. z dn. [...]r. oraz umowa z dnia [...] zawarta przez P. K. i pismo Kopalni B z dnia [...]r. nie wskazują na to, której dotyczą działki, w szczególności, czy dotyczą działki nr [...]. Z danych ewidencji wynika, ze stan prawny tej działki nadal nie jest uregulowany. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż odwołujący się nie przedstawili dokumentu potwierdzającego ich tytuł prawny do działki, dokumentu potwierdzającego ich interes prawny. Zatem należało orzec jak na wstępie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. I., Z. N., R. K., K. P., J. Ł., G. L. podobnie jak w odwołaniu domagały się uchylenia decyzji wprowadzającej zmiany do ewidencji i wprowadzenia zmian zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, tj, ujawnienia ich, jako władających działką nr [...]. Bowiem ich rodzice, członkowie wspólnoty gruntowej wcześniej władali ta działką. Powtórzyły argumenty przytoczone już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnoszą się do zarzutów skargi powtórzył argumentację przytoczoną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wzorzec kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) stanowiącym, iż ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd może w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylić zaskarżoną decyzje jeśli ustali, iż została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie naruszył przy jej wydaniu prawa. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Podstawą prawną do zaspokojenia przez organ administracji tego interesu musi być przepis prawa materialnego – administracyjnego. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 Kpa może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (wyrok NSA z 19 stycznia 1995r. I SA 1326 / 93, GI 1966, nr 1 poz. 5)/. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym ( por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1995r. I SA 2528/ 93 ONSA 1996r., nr 1 poz. 34 ). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ze zm. ) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów. Ponadto w ewidencji wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy właściciele, osoby władające gruntem są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Dalej przyjdzie wskazać, iż stosownie do § 10 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.(Dz. U. z dnia 2 maja 2001 r.) ewidencja obejmuje: dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz, w przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Zaś w myśl § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Z przytoczonych przepisów wynika, że zmiany w ewidencji gruntów, po stronie podmiotowej, wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Zaś organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Nadto. w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych obok właściciela wpisuje się też inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich część. Przez władającego, w nowych wpisach, należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzącym od jego właściciela. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż skarżące nie miały przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów dotyczących osoby władającej działką nr [...]. Nie wykazały się żadnymi dokumentami o jakich mowa w wyżej przytoczonych przepisach, które wykazałyby istnienie po ich stronie prawa do nieruchomości. Usiłowały poprzez dokonanie zmian w ewidencji gruntów zgodnych z ich oczekiwaniami rozstrzygnąć spór o własność lub inne prawo do tej nieruchomości z jednoczesnym ustaleniem ich następstwa prawnego po rodzicach. Wykazały się jedynie interesem faktycznym. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło