III SA/Gl 588/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi D. O. na pismo Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżony akt, 2) zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 złotych (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy M. pismem z [...] r. powiadomił D. O. ( strona, skarżący), że jego wniosek z [...] r. o skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie uzyskał pozytywnej opinii Gminnej Społecznej Komisji Mieszkaniowej ze względu na znaczne przekroczenie kryterium dochodowego wyznaczonego uchwałą nr [...] rady Gminy M. z [...] . Rada Gminy M. [...]r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. na podstawie art. 4, 20, 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). W świetle § 10 uchwały osoby ubiegające się o najem lokalu mieszkalnego składają wniosek do Urzędu Gminy, wnioski najpierw podlegają wstępnej ocenie w celu ustalenia, czy warunki mieszkaniowe opisane we wniosku i dochód wnioskodawcy uprawniają go do ubiegania się o najem lokalu mieszkalnego lub socjalnego. Wnioski o najem lokalu poddawane są kontroli Społecznej Komisji Mieszkaniowej, stanowiącej organ doradczy i opiniodawczy wójta oraz organ kontrolny. Skarżący złożył [...] r. wniosek o przydział mieszkania będącego w zasobach Gminy. Lokal ten, o powierzchni [...] m2 składający się z pokoju i kuchni, strona zajmowała od [...] r. jako mieszkanie zakładowe na podstawie umowy najmu zawartej z "A" z [...] r. Umowa była zawarta na czas trwania stosunku pracy (§ 2 umowy), zaś zgodnie z § 15 ust. 3 pkt 3 umowy stronie przysługiwało prawo do lokalu zastępczego w przypadku przejścia pracownika na emeryturę. Lokal został przekazany w administrację Spółdzielni Mieszkaniowej "B", a następnie Powiatowemu Zakładowi Zarządzania Nieruchomościami w W.. Stronę z tym zarządcą łączyła umowa najmu lokalu z [...] r. na czas określony 3 lat. Gmina M. stała się właścicielem budynku w Osiedlu [...], w którym mieści się lokal zajmowany przez stronę, z dniem [...]r. na podstawie aktu notarialnego repertorium A Nr [...]. Spółdzielnia Mieszkaniowa "B" w R. poinformowała Urząd Gminy w M., że istniała do [...] 2006 r. możliwość przekształcenia mieszkań w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Społeczna Komisja Mieszkaniowa, przywołując wyżej wskazaną uchwałę Rady Gminy M. z [...] r., zaopiniowała wniosek strony negatywnie. A następnie Wójt Gminy M. pismem z [...] r., powołując się również na uchwałę Rady Gminy M. z [...] r. i negatywną opinię Społecznej Komisji Mieszkaniowej, poinformował, że wniosek o najem lokalu nie został rozpatrzony pozytywnie. Z uzasadnienia protokołu posiedzenia Komisji Mieszkaniowej wynika, że odwołano się do § 2 pkt 1 uchwały, zgodnie z którym lokale mieszkalne wynajmuje się osobom nie mającym zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, których średni dochód na jednego członka rodziny w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę rozpatrywania wniosku o najem nie przekracza w gospodarstwie wieloosobowym 100 % najniższej emerytury. Najniższa emerytura na 1 marca 2018r. wynosiła 1.029,80 zł. W dacie opiniowania wniosku o najem lokalu mieszkalnego skarżący pracował w "A", a żona pozostawała na jego wyłącznym utrzymaniu. Łączny dochód z ostatnich 6 miesięcy wynosił [...] zł, co daje na osobę [...] zł brutto miesięcznie. Z uzasadnienia protokołu Komisji Mieszkaniowej z [...] r. wynika, że skarżący od [...] r. uzyskał prawo do emerytury w wysokości [...] zł, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny dochód wynosi [...] zł, co przekracza dochód wskazany w uchwale, a w konsekwencji nie zmienia statusu strony. W skardze z [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego aktu zarzucał mu naruszenie § 5 pkt 4 uchwały Nr [...] rady Miasta M. z [...] r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. poprzez zaniechanie zbadania okoliczności podawanych przez skarżącego, a mogących wyczerpać zawartą w tym postanowieniu powołanej uchwały przesłankę "szczególnych względów rodzinnych lub życiowych" oraz naruszenie § 11 pkt 1 powołanej uchwały poprzez wydanie zaskarżonego aktu bez uprzedniego sprawdzenia przez Społeczną Komisję Mieszkaniową sytuacji mieszkaniowej osoby ubiegającej się o najem lokalu wchodzącego w mieszkaniowy zasób Gminy M.. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że Komisja Mieszkaniowa wydając opinię skupiła się nad kryterium dochodowym, pomijając całkowicie pozostałe przesłanki z § 5 pkt 2-4 uchwały. W ocenie skarżącego podane przez niego okoliczności zarówno we wniosku z [...] r. jak i w piśmie z [...] r. mogą świadczyć o istnieniu szczególnych względów życiowych takich jak wieloletnie zamieszkiwanie [...] lata, zaangażowanie w losy nieruchomości. Nadto skarżący przeszedł na emeryturę, a lokal mieszkalny był mu przydzielony w związku z pracą zawodową. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o jej oddalenie odwołując się do art. 20 ustawy z 21 czerwca 20101r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U.z 2018r., poz. 1234 ze zm.). Wskazano, że Gmina dysponuje jedynie 10 lokalami, w tym lokalem zajmowanym przez skarżącego. Poprzez szczególne względy rodzinne i życiowe autor uchwały miał na myśli ewentualną niepełnosprawność, przemoc w rodzinie, opuszczenie przez wnioskodawcę domu dziecka itp. Argumenty w tym zakresie podnoszone w skardze nie spełniają tych kryteriów. Skarżący wraz z żoną są jedynymi najemcami lokali komunalnych, którzy nie spełniają kryterium dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga w znacznej mierze zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.). W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu, organ administracji nie naruszył prawa. Odnosząc do powyższych kryteriów treść pisma Wójta z [...] r., którego przedmiotem była odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o przydział lokalu stwierdzić należało, że nie jest ono decyzją administracyjną, lecz aktem jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej opisanym w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. podlegającym kognicji sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 15.05.2019r. sygn. akt I OSK 719/19, wszystkie powołane na: orzeczeniansa.gov.pl). Rada Gminy M. [...]r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy na podstawie art. 4, art. 20, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zgodnie z § 10 powołanej uchwały osoby ubiegające się o najem lokalu mieszkalnego składają wniosek do urzędu gminy, a wnioski najpierw podlegają wstępnej ocenie w celu ustalenia, czy warunki mieszkaniowe opisane we wniosku i dochód wnioskodawcy uprawniają do ubiegania się o najem lokalu mieszkalnego lub socjalnego. Wnioski o najem lokalu poddawane są kontroli Społecznej Komisji Mieszkaniowej, stanowiącej organ doradczy i opiniodawczy wójta. Przedmiotem rozważań tej Komisji była sytuacja majątkowa skarżącego, a to w oparciu jedynie o kryterium dochodowe, mimo że wskazywał on na istnienie innych okoliczności, które mogły wypełniać kryteria określone w § 5 ust. 4 powołanej uchwały, co wyraźnie wynika z akt administracyjnych, w których brak jednak tekstu przywoływanej uchwały, a nie jest ona dostępna na stronie internetowej Gminy. Okoliczności wskazane przez skarżącego nie były przedmiotem badania przez organ na żadnym etapie postępowania, a odniesienie się do nich w odpowiedzi na skargę nie spełnia tego warunku. Organ na żadnym etapie postępowania nie zdefiniował pojęcia "szczególnych względów rodzinnych i życiowych" z § 5 ust. 4 uchwały, a jedynie wskazał, że nie mają zastosowania w sprawie. Argumenty podnoszone w skardze w tym zakresie zasługiwały na akceptację, tym bardziej, że skarżący odwołuje się do stanowiska Wójta Gminy i zapewnień o uprawnionym korzystaniu z lokalu. W tym miejscu podkreślić należy, że skarżący uzyskał tytuł prawny do zajmowanego lokalu, jako lokalu zakładowego w [...]r. Z zawartej wówczas umowy najmu wynika, że zawarta ona była na czas zatrudnienia skarżącego w "A", a z chwilą uzyskania uprawnień emerytalnych przysługiwał mu lokal zamienny. Gmina przejmując w 2016 roku zarząd nieruchomością winna uregulować również kwestie związane ze zobowiązaniami wynikającymi z wcześniejszych stosunków prawnych takich jak wyżej opisane, a nadto winny one znaleźć stosowne odzwierciedlenie w treści zaskarżonego aktu. Wprawdzie omawiana uchwała nie odwołuje się wprost do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale w ocenie Sądu nie oznacza to, że sam sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego może być dowolny, pomijać ocenę podnoszonych przez stronę argumentów, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Omówienia w sprawie wymaga również 3 letni okres, na który zawarto ze skarżącym umowę z [...] r., w miejsce umowy na czas wykonywania pracy opisany w umowie z [...] roku. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2019.1182 t.j.) umowa o odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem lokalu związanego ze stosunkiem pracy lub najmu socjalnego lokalu, może być zawarta wyłącznie na czas nieoznaczony, chyba że zawarcia umowy na czas oznaczony żąda lokator. Powyższe unormowanie winno być interpretowane w niniejszej sprawie z uwzględnieniem treści art. 33 powołanej ustawy. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma decydującego znaczenia okoliczność czy skarżący mógł wykupić zajmowany lokal, przekształcić go w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu skoro tego nie uczynił, a w dacie rozstrzygania przez organ możliwość ta już nie istniała. Dokonując ponownie oceny okoliczności niniejszej sprawy organ winien uwzględnić powyższe wywody, odnosząc się przy tym do powołanych przesłanek spełnienia warunków do przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, nie ograniczając się jedynie do oceny sytuacji materialnej skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało uznać za zasadną, a zaskarżony akt winien zostać uchylony na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.