III SA/Gl 593/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego dochody z tytułu umowy o dzieło wynoszą [...] zł, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od [...] do [...] r. uzyskał dochód rzędu [...] zł. Tymczasem ponoszone opłaty oszacował w następujący sposób: tzw. media (ok. 100,00 zł), lekarstwa (ok. 60,00 zł), czynsz (ok. 400,00 zł). Dodatkowo wskazał na toczące się postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej oraz zobowiązanie do płacenia alimentów w kwocie 700,00 zł na córkę N.H. (vide: wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] r.). Ponieważ podane wyżej dane uznano za niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia 1 września 2017 r. wezwano do ich uzupełnienia wskazując szczegółowo jakie dokumenty źródłowe należy nadesłać. W odpowiedzi na powyższe skarżący wystąpił o przeprowadzenie wysłuchania. Dodatkowo wyjaśnił, że z prowadzonej działalności do [...] r. uzyskał kwotę [...] zł. Ponieważ od 1 października 2017 r. przysługiwać mu będą w związku ze zmianą ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stosowne świadczenia będzie mógł uregulować należną opłatę sądową, gdyż nie może zrezygnować z prawa dostępu do sądu (vide: pismo z dnia [...] r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (vide: art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.), następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z 1 września 2017 r., to jest nie nadesłał dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację złożonego oświadczenia. Tym samym brak było podstaw aby przyjąć, że zasługuje na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Niedostarczenie żądanych dokumentów musi mieć wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę (vide: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., wyd. 1, s. 244). Nie zasługuje przecież na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej jej stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący poprzestał jedynie na podanych w treści wniosku wyjaśnieniach, które uznano za niewystarczające w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To z kolei oznacza, że dopóki skarżący nie nadeśle żądanych dokumentów źródłowych jego wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Treść art. 255 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że to od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Tym bardziej, że skarżący poza dochodami z umowy o dzieło deklaruje jeszcze dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, których wysokość różni się od podanych we wcześniejszym wniosku (vide: obowiązujący przed sądami powszechnymi formularz z dnia 14 lipca 2017 r., k-19). Co więcej w porównaniu do dochodów z [...] r. ich wysokość na dzień [...] r. wzrosła o [...] zł, podczas gdy w rubryce nr 9 urzędowego formularza informowano o toczącym się postępowaniu o upadłość konsumencką. Dodatkowo jak podano w piśmie z dnia [...] r. przysługują skarżącemu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, które otrzyma pod koniec listopada i z których zobowiązał się uregulować należną w sprawie opłatę sądową. W tej sytuacji zawarty w piśmie z dnia [...] r. wniosek o przeprowadzenie wysłuchania nie mógł zostać uwzględniony. Z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika bowiem jednoznacznie, iż w przypadku, gdy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Ponieważ te, mimo wystosowanego wezwania, nie zostały nadesłane, nie wnoszono też o przedłużenie zakreślonego terminu do ich nadesłania, dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.