III SA/Gl 596/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z dnia [...] r. A. M. reprezentowana przez adwokata M. O. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik Strony skarżącej podniósł, iż niniejszy wniosek jest zasadny, albowiem jego zdaniem wykonie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki mając na uwadze wysokość kwoty potencjalnych zaległości podatkowych, których wyegzekwowanie przez organ, uwzględniając stan majątkowy skarżącej, pociągnęłoby za sobą jej bankructwo. Pełnomocnik wskazał także, iż zaskarżona decyzja jest jedną z kilku decyzji wydanych w stosunku do skarżącej, a suma potencjalnych zaległości podatkowych wielokrotnie przewyższa dotychczasowe zobowiązania skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże art. 61 § 3 P.p.s.a. stwierdza, że po przekazaniu skargi sądowi przez organ, to wyłącznie sąd staje się właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania Strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków", jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Przyjmuje się, że przy przesłance "znacznej szkody" chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 61). Warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest właściwe go uzasadnienie, tj. wykazanie przez wnioskującego, iż w sprawie zachodzą dwie pozytywne przesłanki z art. 61 § 3 zd. 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.p). Nadto dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Należy mieć na uwadze także, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). Analizując pod tym względem wniosek A. M. podnieść trzeba, rozpatrywany wniosek został poparty jedynie ogólnikowymi twierdzeniami, które nie odnoszą się do konkretnych okoliczności wskazujących, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Ponadto pełnomocnik wnioskodawcy nie powołał się na żadne dowody, które mogłyby stanowić dla Sądu podstawę do uwzględnienia wniosku. Nie ulega jednakże wątpliwości, że w niniejsze sprawie rozpatrzono wniosek Strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i w aktach sprawy znajdują się dokumenty przedłożone przez Stronę skarżącą w postępowaniu z zakresu prawa pomocy, które są przydatne do oceny jego sytuacji majątkowej. Opisane dokumenty przedłożone do wniosku o przyznanie prawa pomocy, wprawdzie pozwoliły częściowo zbadać sytuację finansową Skarżącego, jednakże nie było to wystarczające, aby pozytywnie rozstrzygnąć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem przesłanki udzielenia prawa pomocy oraz wstrzymania wykonania decyzji nie są tożsame. Zatem po dokonaniu analizy całokształtu zgromadzonej dokumentacji, Sąd stanął na stanowisku, iż A. M. nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody nadto zaś, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Zaakcentować trzeba, że ocena występowania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinna być dokonana w kontekście analizy całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd w takiej sytuacji nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się Strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Podkreślić należy również, że to w interesie Strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie omawianych przesłanek oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosowanymi dokumentami. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.