III SA/Gl 602/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2010 r. skarżący M. S. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. (dowód doręczenia w aktach sprawy). W dniu [...] r. (data stempla pocztowego) do tut. Sądu wpłynął spóźniony sprzeciw od powyżej opisanego postanowienia referendarza sądowego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprzeciw jest spóźniony z powodu nagłej awarii samochodu a więc z przyczyny niezależnej i niezawinionej przez pełnomocnika skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Bezspornym pozostaje, że sprzeciw nadany w dniu [...] r. został wniesiony z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego wniesienia. Termin ten upłynął w dniu [...] r., gdyż postanowienie o odmowie prawa pomocy zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego [...] r. Ustawodawca dopuszcza możliwość przywrócenia uchybionego terminu w art. 86 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.p.s.a.) Przesłanki przywrócenia terminu określa art. 87 § 1 do 4 i zgodnie z jego brzmieniem musza być one spełnione łącznie. Przesłankami tymi są: wniesienie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy strony, złożenie razem z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, której strona nie dokonała w terminie. Art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Mając na względzie powyżej przytoczone zapisy ustawy należy wskazać, że brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Zastosowanie tej instytucji jest możliwe, tylko gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a uchybienie terminowi nie zostało spowodowane, najmniejszym nawet, niedbalstwem strony (por. post. NSA z dnia 2 października 2002 r.). Pełnomocnik we wniosku wskazuje, że w dniu [...] r. o godz. [...] jadąc na pocztę jego samochód nagle się zatrzymał. Droga na pocztę trwa ok. [...]. Pełnomocnik udał się do pobliskiego mechanika, który zaświadczył, że na miejscu gdzie znajdował się pojazd znaleźli się wraz z pełnomocnikiem skarżącego o godzinie [...], zaś o [...] zaholował samochód do swojego warsztatu. Zdaniem sądu pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, iż uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego było przez niego niezawinione, a co wymaga podkreślenia, za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09). Jeżeli podmiotem, który uchybił terminowi jest profesjonalny pełnomocnik można mówić o wyłączeniu winy w przypadku powstania przeszkody nadzwyczajnej np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Z pewnością nie należy do niej awaria samochodu czy nieprawidłowa organizacja pracy. Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik strony skarżącej jest radcą prawnym a więc fachowym pełnomocnikiem od którego należy oczekiwać profesjonalizmu w wykonywaniu obowiązków zawodowych co wiąże się na gruncie analizowanej sprawy z dochowaniem należytej staranności przy prawidłowym i terminowym wniesieniu sprzeciwu. Odnosząc się do argumentów przytoczonych we wniosku można przecież wskazać kilka sposobów wybrnięcia z niedogodnej sytuacji np. sprowadzić samochód na pobocze i taksówką udać się do pobliskiego urzędu pocztowego lub o taką przysługę poprosić chociażby mechanika samochodowego, który na miejsce awarii udał się przecież z pełnomocnikiem swoim samochodem Można było więc dochowując należytej staranności zapobiec uchybieniu terminowi do złożenia sprzeciwu w imieniu skarżącego. W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.