III SA/Gl 618/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Ich miesięczne dochody wynoszą 2.610,00 zł. Obejmują one wynagrodzenie za pracę skarżącego (1.410,00 zł) oraz emeryturę jego żony (1.200,00 zł). Tymczasem ponoszone wydatki oszacowane zostały w następujący sposób: mieszkanie (200,00 zł) oraz opłaty za tzw. media (600,00 zł). Dodatkowo w rubryce nr 7 formularza jako składniki posiadanego majątku wymieniono dom o pow. 125 m2. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego, kartę wynagrodzeń pobieranych od stycznia do lipca bieżącego roku, z której ustalono, iż do powyższego skierowana jest egzekucja komornicza, a dokonywane potrącenia wynosiły łącznie 821,40 zł, przekaz pocztowy pobieranej przez żonę emerytury rzędu 1.196,09 zł, akt notarialny wskazujący, iż skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego na parterze małego domu położonego przy ul. [...] w B. składającego się z dwóch pokoi i kuchni oraz przynależnej do powyższego powierzchni użytkowej obejmującej spiżarkę, pralnię, kotłownię, garaż i piwnicę. Ponadto nadesłano zaświadczenie o zameldowaniu, z którego ustalono, że wraz ze skarżącym i jego żoną zamieszkuje ich syn Ł. R., który aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, dyspozycję rozwiązania umowy rachunku bankowego prowadzonego w [...] oraz potwierdzenie otwarcia rachunku w [...], zeznania podatkowe PIT-37 i PIT-40A za 2016 r. skarżącego i jego żony, rachunki ponoszonych wydatków w postaci dowodów wpłat uiszczanych opłat za gaz (244,83 zł), wodę (415,66 zł), energię elektryczną (148,33 zł), wywóz odpadów (88,00 zł) oraz podatek od nieruchomości (105,00 zł). Przedłożono również urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie którego w sprawie o sygn. III SA/Gl 1413/07 wniosek skarżącego został uwzględniony. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie z opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, Lex nr 1405477). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Posiadane przez skarżącego i jego żonę dochody rzeczywiście nie pozwalają na wygospodarowanie jakichkolwiek kwot, celem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 200,00 zł, jak również innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy skarżący zaliczany jest do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wobec jego osoby prowadzone jest postępowanie egzekucyjne skierowane do pobieranego wynagrodzenia za pracę, a stan jego konta po opłaceniu wszelkich wydatków związanych z utrzymaniem wykazuje saldo rzędu 23,99 zł. Ponadto w sprawach o sygn. I SA/Gl 172/17 i I SA/Gl 1405/16 zobowiązany jest do uiszczania kosztów sądowych, podczas gdy stan zdrowia syna, który od 7 czerwca 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim wymaga dodatkowych nakładów finansowych. Dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.