III SA/Gl 628/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z [...] nr [...] umarzające postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem Z. D. z [...] w sprawie o zwrot podatku od towarów i usług, który został naliczony i pobrany przy zakupie budynku - ze względu na jego bezprzedmiotowość, powołując się przy tym na art. 233 § 1 pkt. 1, art. 13 § 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik wniósł o zwrot podatku, który został pobrany w związku z transakcją kupna - sprzedaży budynku biurowego dokonaną aktem notarialnym z [...]. Ta sprzedaż została opodatkowana stawką 22% VAT, a naliczony podatek wyniósł [...] zł. Według podatnika, przedmiotowy budynek wybudowany w latach [...] był towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt. 7 i art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), a zatem zwolnionym od opodatkowania. Rozpoznając ten wniosek, organ pierwszej instancji stwierdził, że przepisy podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług nie zawierały uregulowań, które umożliwiałyby zwrot podatku osobie fizycznej, która nabyła towar z naliczeniem podatku od towarów i usług. Naczelnik urzędu skarbowego umorzył zatem postępowanie w sprawie, powołując się przy tym na art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W odwołaniu od tej decyzji Z. D. podniósł, iż transakcja została potwierdzona rachunkiem uproszczonym, w którym wykazano VAT w kwocie [...] zł. Ponadto wyjaśnił, że od [...] prowadził działalność gospodarczą rozliczając się w formie karty podatkowej. Reasumując stwierdził, że podatek został naliczony bezpodstawnie, ponieważ przedmiotem transakcji był towar używany. Odnosząc się do tych zarzutów, organ odwoławczy zaprezentował następującą argumentację: Przepis art. 208 Ordynacji podatkowej dotyczący umorzenia postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości ma zastosowanie, między innymi wówczas, kiedy brak jest przepisów prawa materialnego pozwalających rozstrzygnąć merytorycznie żądanie strony. Mając na uwadze treść wniosku Z.D., organ stwierdził, iż brak jest przepisów prawa umożliwiających skuteczne wszczęcie na wniosek strony postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku VAT, który został pobrany przez sprzedającego – likwidatora przedsiębiorstwa w związku z transakcją kupna - sprzedaży nieruchomości będącej własnością likwidowanego przedsiębiorstwa. Następnie organ odwoławczy powołując się na niesporne okoliczności transakcji wyraził pogląd, iż sprzedawca prawidłowo udokumentował sprzedaż rachunkiem uproszczonym, ponieważ nabywca – Z.D. nie był podatnikiem podatku od towarów i usług. Na końcu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w tej sytuacji podstawą rozpoznania wniosku strony nie mogły być przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ nabywca nieruchomości nie był podatnikiem tego podatku będąc jedynie konsumentem, który zapłacił podatek w cenie rzeczy nabytej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. D. wniósł o zwrot niesłusznie pobranego podatku wraz z odsetkami zadając przy tym trzy pytania, a swoje żądnie uzasadnił powołując się na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego tu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma regulacja prawna zawarta w przepisie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), ponieważ skarżący wnioskiem z [...] wszczął postępowanie w sprawie o zwrot podatku od towarów i usług, który został od niego pobrany przy zakupie budynku. Należy przyjąć, że samo doręczenie żądania, co do zasady wywołuje automatyczny skutek w postaci wszczęcia postępowania, a więc podmiotem wszczynającym jest strona. Organ podatkowy nie może ani odmówić wszczęcia postępowania (które już się rozpoczęło z dniem złożenia żądania), ani zaniechać jego przeprowadzenia po otrzymaniu żądania, chyba że zachodzą przesłanki z art. 165 a tej ustawy. Ten przepis stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Żądanie strony w sprawie indywidualnej załatwianej w formie decyzji administracyjnej zostało zatem wniesione do właściwego organu administracji podatkowej, ten organ z mocy prawa był zobowiązany podjąć czynności procesowe postępowania podatkowego bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania." Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, przez rozstrzygniecie, co do istoty. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania przez organ może nastąpić jedynie po uprzednim bezspornym ustaleniu, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy należy zatem stwierdzić, że słusznie Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że brak jest podstaw do merytorycznego jej rozpatrzenia w zakresie określonym we wniosku strony, ponieważ obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości zwrotu podatku od towarów i usług uiszczonego w cenie nabywanego towaru przez ostatecznego konsumenta. Bezspornym przecież w tej sprawie jest to, że Z. D. w dacie dokonywania przedmiotowej transakcji nie był podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Organy podatkowe prawidłowo zatem stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania po uprzednim bezspornym ustaleniu, że brak jest podstaw faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnosząc się do podstawowego żądania skargi należy wyjaśnić, że Sąd orzekający w tej sprawie nie mógł zmienić zaskarżonej decyzji i orzec o zwrocie podatku uiszczonego w cenie nabytego towaru, ponieważ nie posiada takich uprawnień ustawowych. Sąd jest natomiast zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji zawsze wtedy, kiedy narusza ona prawo materialne lub też została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a w tej sprawie takich uchybień nie stwierdzono. Dlatego też na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.