III SA/Gl 635/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora S. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, K. W. nadał do Sądu pismo procesowe datowane na [...] r., zatytułowane jako "zażalenie", w którym wniósł o zwolnienie z rzeczonej opłaty sądowej powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej oraz na zły stan zdrowia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r., wspomniane pismo zostało uznane za wniosek o przyznanie prawa pomocy i przekazane referendarzowi sądowemu. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. K. W. złożył rzeczony formularz w dniu [...] r. precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W treści formularza wnioskujący wskazał, że gospodaruje samotnie, zamieszkuje w wynajętym lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2, osiąga dochód z tytułu emerytury w kwocie 1.835 zł i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha i [...] ar (udział wynoszący [...]). Równocześnie zaznaczył, iż jest obciążony znacznymi kosztami utrzymania, w tym wydatkami na leki w kwocie [...] zł miesięcznie, opłatami mieszkaniowymi w wysokości [...] zł miesięcznie oraz wydatkami związanymi z remontem pieca grzewczego ([...] zł), wymianę termy gazowej ([...] zł) i opłaceniem turnusu rehabilitacyjnego ([...] zł). Nadto podkreślił, iż orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. został uznany za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Pismem z dnia [...] r. skarżącego wezwano do uprawdopodobnienia oświadczeń ujętych we wniosku, poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu oraz udokumentowanie wydatków, na które powoływał. W odpowiedzi K. W. nadesłał kopię zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., z którego wynika, że wysokość pobieranej przezeń emerytury netto (do wypłaty) wynosi 1.835,32 zł. Równocześnie przedłożył pismo procesowe datowane na [...] r., w którym wyjaśnił, iż nie jest w stanie potwierdzić wysokości ponoszonych wydatków albowiem stosowne dokumenty źródłowe uległy zniszczeniu podczas pożaru, który miał miejsce w jego mieszkaniu (na poparcie swego wywodu przedłożył oświadczenie Prezesa Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w P. z dnia [...] r.). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku K. W. należy przywołać zasadę sformułowaną w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli po myśli art. 245 §2 p.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w tym kontekście ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Jakkolwiek bowiem dochód uzyskiwany przezeń z tytułu emerytury w kwocie netto 1.835,32 zł trudno uznać za niski, to jednak nie sposób tracić z pola widzenia, że jest on osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz wymagającą stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb (patrz: orzeczenie z dnia [...] r., stanowiące kartę nr 25 akt niniejszej sprawy), co powoduje zazwyczaj konieczność ponoszenia znacznych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, leczeniem i zapewnieniem sobie opieki. W tym miejscu trzeba odnotować, że wnioskodawca powoływał się na fakt obciążenia takimi kosztami wymieniając wszak wydatki na leki w kwocie [...] zł miesięcznie oraz na opłacenie turnusu rehabilitacyjnego, w jednorazowej wysokości [...] zł. Nadto wskazywał on na konieczność pokrycia znacznych wydatków związanych z remontem pieca grzewczego i zakupem termy gazowej (kwota ogółem [...] zł). Skarżący nie potwierdził wprawdzie tych wydatków stosownymi dokumentami źródłowymi, jednak uzasadnił to faktem, iż spłonęły one w trakcie pożaru, który miał miejsce w jego mieszkaniu w dniu [...] roku (fakt potwierdzony przedłożonym oświadczeniem zarządcy budynku). W tym stanie rzeczy wywody wnioskodawcy dotyczące wysokości ponoszonych kosztów uznano za wiarygodne. Uwzględniwszy przy tym relację pomiędzy osiąganym przezeń dochodem a wysokością wspomnianych wydatków, jak również zważywszy fakt, iż wyżej wymieniony nie posiada żadnego łatwego do spieniężenia majątku stwierdzono, że nie jest on w stanie wygenerować środków wystarczających na pokrycie nawet części kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Tym samym przyjęto, że spełnił on przesłankę, o której mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.