III SA/Gl 646/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant Referent – stażysta Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi M. T.-J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. T.-J. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. nr [...] z 1 grudnia 2014 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży – lokalu gastronomicznym w G. przy ul. [...] ; nr [...] o zawartości 4,5% alkoholu oraz piwa i nr [...] o zawartości od 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych w miejscu nie wymienionym w zezwoleniu. Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. M. T.-J. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "A" , a w jej ramach lokal gastronomiczny [...] w G. przy ul. [...] i posiada zezwolenia Prezydenta Miasta G. na sprzedaż, w tym lokalu, napojów alkoholowych typu A i B wskazane wyżej. Oba zezwolenia zostały wydane 18 kwietnia 2014 r. i są ważne od 22 kwietnia 2014 r. do 21 kwietnia 2018 r. W dniu [...] r. M. T.-J. złożyła wniosek o wydanie jednorazowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych typu A (do 4,55 alkoholu i piwa), podczas imprezy [...] osiedla [...] organizowanego przy ul. [...] o a [...] w dniu [...] r. w godzinach od 8.00 do 20.00. Ponieważ do dnia 12 września 2014 r. skarżąca nie dokonała wymaganej opłaty zezwolenia i go nie odebrała, a w czasie festynu sprzedawała napoje alkoholowe o zawartości do 4,5%, to oznacza, że prowadziła jednorazową sprzedaż bez wymaganego prawem zezwolenia. Wpłata została dokonana w dniu 15 września 2014 r., a skarżąca wyjaśniła, że opóźnienie opłaty zezwolenia i jego odebranie nastąpiło z przyczyn losowych. W dniu 24 września 2014 r. Prezydent Miasta G. powiadomił skarżącą o wszczęciu postepowania w sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, będących w jej posiadaniu z dnia 18 kwietnia 2014 r. Jako podstawę wszczęcia postępowania organ wskazał art. 18 ust. 10 pkt 2 i ust. 7 pkt 6 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz.1356, dalej ustawa o wychowaniu w trzeźwości). Decyzją z 1 grudnia 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta G. cofnął M. T.-J., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz.267, w skrócie k.p.a.) w związku z art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości oba posiadane przez nią zezwolenia typu A i B w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych w miejscu nie wymienionym w zezwoleniu. Niezależnie od powyższej decyzji organ skierował do organów ścigania (Prokuratury Rejonowej G. w G.) zawiadomienie o popełnieniu przez M.T.-J., przestępstwa z art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W odwołaniu od decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie, gdyż decyzja chociaż zgodna ze stanem faktycznym nie bierze pod uwagę klauzul generalnych zawartych w przepisach prawa, które stanowią, że naruszenie prawa musi być konsekwencją zawinionego zamiaru. Skarżąca działała w przekonaniu o posiadaniu jednorazowego zezwolenia, a wiedzę o nieopłaceniu zezwolenia i jego nieodebraniu przez wskazanego pracownika powzięła dopiero po festynie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji, gdyż nie podzieliło zasadności argumentacji odwołania o jego niezgodności z prawem. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a dokonując ich wykładni wskazał, że w przypadku jakiegokolwiek złamania przez koncesjonariusza warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Rygoryzm ten odpowiada celom ustawy i jest akceptowany przez sądy administracyjne, w tym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, co spowodowało cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia danej normy prowadzi do konstatacji, iż cofniecie zezwolenia dotyczyć powinno wyłącznie tylko zezwolenia, które dotyczy danego rodzaju napoju alkoholowego, z którym związane jest naruszenie prawa oraz w sytuacji, gdy skarżąca spełniała wszelkie przesłanki uprawniające do uzyskania jednorazowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a należna opłatę uiściła zaraz po powzięciu wiedzy o zaniechaniu tej zapłaty przez pracownika. Zarzuciła również naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. przez użycie nieproporcjonalnej represji w stosunku do skarżącej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postepowania. W uzasadnieniu podkreśliła, że uchybienie skarżącej było wynikiem zdarzenia losowego, na które skarżące nie miała wpływu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a orzeka po przeprowadzeniu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przedsiębiorca, który wystąpił o jednorazowe zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, wskazanych we wniosku, poza miejscem stale prowadzonej działalności, na którą posiada odrębne zezwolenie, przedłożył wymagane prawem załącznik, ale nie uiścił stosownej opłaty i nie odebrał zezwolenia przed wskazanym we wniosku terminem, uchybił warunkom zezwolenia podstawowego, czy też zdarzenie to należy traktować odrębnie ze wszystkimi tego konsekwencjami. Zdaniem Prezydenta Miasta G. i organu odwoławczego, w stanie faktycznym sprawy nie ma wątpliwości, że skarżąca sprzedając napoje alkoholowe poza miejscem stałej działalności, bez uzyskania jednorazowego zezwolenia nie przestrzegała określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy). Bowiem jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy). Nadto art. 18 ust. 10 ustawy w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych określa przypadki, w których zezwolenie, może zostać cofnięte przed upływem okresu na, który zostało udzielone. Nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, stanowi taką podstawę i waży o obowiązku stosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia. Podkreślił również, że wprawie administracyjnym, pojęcie winy ma charakter zobiektywizowany polegający na samym stwierdzeniu naruszeniu przepisów i obowiązków przypisanych podmiotowi bez konieczności oceny stopnia winy. W tym miejscu należy wskazać, że w uchwale z 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07 Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że "zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych pozwala na prowadzenie takiej działalności określonemu podmiotowi w określonym w tym zezwoleniu miejscu. Nie stanowi generalnego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w całym kraju lub na całym terenie objętym właściwością organu udzielającego zezwolenie (zwraca na to uwagę S. Dudzik: "Prawne konsekwencje naruszenia ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych", Samorząd Terytorialny z 2007 r. Nr 3, s. 67). Naruszenie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych wiąże się więc z prowadzeniem działalności w określonym miejscu. Dlatego nie ma podstaw do przyjęcia, że naruszenie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych w jednym miejscu automatycznie uzasadnia cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w innym miejscu, zwłaszcza zaś zezwolenia udzielonego przez inny organ." Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w razie nieprzestrzegania określonych w ustawie z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2) objętych zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwo (art. 18 ust. 3 pkt 1) organ zezwalający cofa wszystkie zezwolenia udzielone temu samemu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu." Należy też wskazać, że ustawodawca wprowadził odrębną regulację dotyczącą udzielania zezwoleń jednorazowych na sprzedaż napojów alkoholowych. Obowiązujący w dniu 13 września 2014 r. art. 18(1) ustawy o wychowaniu w trzeźwości stanowił, że na sprzedaż napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz jednostkom Ochotniczych Straży Pożarnych mogą być wydawane jednorazowe zezwolenia, do których nie stosuje się przepisów art. 18 ust. 4, ust. 5 pkt 5, ust. 6, ust. 7 pkt 4 i 6 oraz ust. 9-14 (ust. 1). Zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydawane są na okres do 2 dni (ust. 2). Opłata za jednorazowe zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wnoszona jest na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia w wysokości odpowiadającej 1/12 rocznej opłaty za poszczególne rodzaje zezwoleń, o których mowa w art. 11(1) ust. 2 i art. 18 ust. 3 (ust. 3). (...) Opłata za zezwolenia, o których mowa w ust. 4, jest wnoszona na rachunek gminy przed wydaniem zezwolenia w wysokości określonej w art. 11(1) ust. 2 i 5 (ust. 5). W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Skarżąca złożyła w dniu 28 sierpnia 2014 r. do Urzędu Miejskiego w G. wniosek o wydanie jednorazowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na ternie miasta G. , podczas pikniku Rady Osiedla [...] w dniu 13 września 2014 r. Wskazała miejsce jego organizacji i godziny trwania. Wniosek stanowi typowy formularz, który zawiera także informacje o wysokości opłaty za jednorazowe zezwolenie i wykaz załączników, jakie strona musi załączyć aby został rozpoznany. Nie ma wśród nich dowodu uiszczenia wskazanej opłaty. M. T.-J. dopełniła wymogów formalnych złożenia wniosku i został on pozytywnie rozpatrzony, o czym została powiadomiona. Jednakże aby zezwolenia nabrało mocy prawnej winno zostać opłacone, czego skarżąca nie uczyniła przed 13 września 2014 r. Tym samym sprzedając na festynie napoje alkoholowe typu A czyniła to bez wymaganego prawem jednorazowego zezwolenia, co nie oznacza, że sprzedawała napoje alkoholowe objęte posiadanym przez nią zezwoleniem z 18 kwietnia 2014 r., poza miejscem w nim wskazanym i naruszyła jego warunki. Ponieważ, ustawodawca wprost wyłączył dla przypadków jednorazowych zezwoleń zastosowanie art. 18 ust. 7 pkt 6 i ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, które stanowiły podstawę prawną cofnięcia skarżącej posiadanych zezwoleń prezydent Miasta G. nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji z dnia 1 grudnia 2014 r. Wadliwości tej nie dostrzegł organ odwoławczy, co skutkowało koniecznością uchylenie decyzji obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a.