III SA/Gl 646/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z [...] r nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej; organ, SKO) po rozpatrzeniu zażalenia J. J. (dalej: strona, skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta P. z [...] r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania duplikatu lub odpisu z umowy najmu mieszkania przy ul. [...] zawartej pomiędzy skarżącym a K. G. z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu. W podstawie prawnej organ powołał art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem Burmistrza Miasta P. z [...] r. nr [...] r, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z [...] r. odmówiono wydania dokumentu umowy najmu mieszkania przy ul. [...] w P., stanowiącej element dokumentacji z postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek K. G. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z uwagi na okoliczność, że ww. nie był stroną tego postępowania. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem SKO z [...] r. nr [...]. W sytuacji gdy [...] r. wpłynął kolejny wniosek skarżącego (analogiczny do wniosku z [...] r.) o wydanie duplikatu lub odpisu umowy najmu lokalu mieszkalnego, w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. postanowieniem z [...] r. organ pierwszoinstancyjny odmówił wszczęcia postępowania. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazał, że art. 61a § 1 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawie, gdyż skarżący był stroną umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej z K. G. Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. SKO powołało treść art. 73 K.p.a., z którego wynika, że prawo wglądu do akt sprawy administracyjnej ma jedynie strona i to tylko ona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów (o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony). Skarżący nie był stroną prowadzonego wcześniej na wniosek K. G. postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Nadto organy obu instancji rozpoznały wniosek skarżącego z [...] r., w którym zażądał wydania z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu umowy najmu lokalu mieszkalnego. Z uwagi na fakt, że skarżący wnioskiem z [...]r. ponowił swoje wcześniejsze żądanie, zastosowanie w sprawie miał art. 61a § 1 K.p.a. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wskazał, że postanowienia obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. Skarżący zgodził się z organem, że nie był stroną postępowania administracyjnego o przyznanie K. G. dodatku mieszkaniowego i nie uważa, że taką stroną powinien zostać. Jednakże w sytuacji gdy jego egzemplarz umowy najmu mieszkania zaginął (został zniszczony), to ma on obecnie prawo żądania od organu administracji wydania uwierzytelnionej kopii tej umowy, złożonej organom przez K. G. w prowadzonych z jej udziałem postępowaniach administracyjnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepis powyższy statuujący zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio do postanowień. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wniosek skarżącego z [...] r. w sprawie wydania duplikatu lub odpisu z umowy najmu mieszkania przy ul. [...] zawartej pomiędzy skarżącym a K. G. Stwierdzić też należy, że nie jest spornym między stronami, że skarżący złożył wniosek o identycznej treści [...] r. Nie jest również sporne między stronami, że wniosek ten został merytorycznie rozpoznany postanowieniem Burmistrza Miasta P. z [...] r. nr [...] r, którym odmówiono wydania duplikatu lub odpisu z umowy najmu mieszkania przy ul. [...] zawartej pomiędzy skarżącym a K. G. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem SKO z [...] r. nr [...]. Zatem kolejne rozpatrzenie wniosku z [...] r. o wydanie duplikatu lub odpisu z umowy najmu mieszkania przy ul. [...] zawartej pomiędzy skarżącym a K. G. najmu mieszkania przy ul. [...] w P., godziłoby w zasadę trwałości orzeczeń naruszało powagę rzeczy osądzonej i w konsekwencji byłoby dotknięte wadą nieważności. W tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego znajduje uzasadnienie w treści art. 61a § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy żądanie jego wszczęcia, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ uznał, że przesłanką do wydania postanowienia zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznego postanowienia oraz powtórnym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta istnieje wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. (Por. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1507/18). Skoro zaś tożsamość taka występuje w rozpoznawanej sprawie, to znaczy, że prawidłowo organy przyjęły, iż brak jest podstaw do wszczynania postępowania w przedmiocie wniosku z [...] r. o wydanie dokumentu umowy najmu mieszkania przy ul. [...] w P. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że skarżący stawia zarzuty postanowieniu Burmistrza Miasta P. z [...] r. nr [...] r, (stanowiącemu merytoryczne rozpatrzenie wniosku z [...] r.) odmawiającemu wydania dokumentu umowy najmu mieszkania przy ul. [...] w P. oraz utrzymującemu go w mocy postanowieniu SKO z [...] r. nr [...]. Skarżący twierdzi, że ma prawo żądać wydania umowy najmu mieszkania, zaś uzasadnienie rozstrzygnięć organów, że ww. nie był stroną tego postępowania, jest nieprawidłowe. Tymczasem jak już wcześniej wskazano kwestia ta została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem. Od tego rozstrzygnięcia strona nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Organ nie naruszył też art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części." Nie naruszył także art. 105 § 2 K.p.a. w myśl, którego: "Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym." Te przepisy w ogóle w sprawie nie miały zastosowania. Na zakończenie wskazać trzeba, że będąca przedmiotem skargi sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzeknie w odrębnym postanowieniu.