III SA/Gl 65/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-16

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Strona wykazuje, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, jeśli po uiszczeniu niezbędnych wydatków (wyłączając koszty wyżywienia, środków czystości, odzieży) posiadają do dyspozycji środki pieniężne, które przy uwzględnieniu dochodu na osobę, nie pozwalają na partycypację w kosztach sądowych bez uszczerbku ich koniecznego utrzymania. W takim przypadku przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. i W. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ulg w spłacaniu należności pieniężnych. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z córką, posiadają dom, nieużytki i grunty rolne. Ich miesięczne obciążenia finansowe obejmują koszty utrzymania, opał oraz spłaty kredytów, a także koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. i W. K. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. i W. K. oraz M. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych , do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej wskutek wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić J. i W. K. od kosztów sądowych W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. i W. K. zwrócili się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W oparciu o zebrany w tej sprawie materiał źródłowy (oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawarte w druku PPF z dnia [...] r. oraz dokumenty źródłowe nadesłane w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r.) ustalono, co następuje. J. i W. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką. Łączny dochód tego gospodarstwa stanowi kwotę [...] zł netto (w tym wynagrodzenie skarżącego w kwocie [...] oraz zasiłek dla [...] otrzymywany przez [...] skarżących). Skarżący posiadają dom o pow. [...] m², nieużytki o pow. [...] ha oraz grunty rolne o pow. [...] ha (vide decyzja z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok [...]). Stałe miesięczne obciążenia finansowe skarżących stanowią kwotę około [...] zł (w tym koszty opału w wysokości [...] zł za rok oraz spłaty ratalne [...] kredytów). Skarżąca dodatkowo ponosi koszty związane z leczeniem [...] (w tych ramach nadesłano do Sądu paragony fiskalne dokumentujące zakup leków w dniu [...] r. na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskujących jest w tej sprawie uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Z tych względów wniosek ten został rozpoznany w oparciu o przesłankę częściowego przyznania prawa pomocy. Zgodnie więc z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 w zw. z art. 211 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.). Najogólniej rzecz ujmując, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy polega na badaniu wzajemnej relacji aktywów strony wnioskującej (przy uwzględnieniu jej koniecznych wydatków) i pasywów, które w tej sytuacji przybierają postać niezbędnych kosztów postępowania sądowego. W tym też kontekście należało stwierdzić, że skarżący, po uiszczeniu niezbędnych wydatków (wyłączając koszty: wyżywienia, środków czystości, odzieży), posiadają do dyspozycji środki pieniężne w kwocie około [...] zł, co czyni dochód na osobę w wysokości [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek jest to dochód, który nie pozwoli skarżącym na partycypację w kosztach sądowych bez uszczerbku ich koniecznego utrzymania. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło