III SA/Gl 667/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-08-09
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli data doręczenia decyzji organu pierwszej instancji jest niejednoznaczna, a organ odwoławczy opiera się na informacji od operatora pocztowego?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli organ odwoławczy, po uchyleniu poprzedniego postanowienia przez sąd w związku z niejednoznaczną datą doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i uzyskał jednoznaczną informację od operatora pocztowego potwierdzającą datę doręczenia. Samo przekonanie strony o innej dacie doręczenia, w konfrontacji z pisemną informacją operatora publicznego, nie może zasługiwać na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. określającej należności podatkowe. Pierwszy wyrok WSA w Gliwicach uchylił postanowienie organu odwoławczego z powodu niejednoznacznej daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi strony. Po ponownym postępowaniu, organ odwoławczy, opierając się na informacji Poczty Polskiej, stwierdził uchybienie terminu, co zostało zaskarżone przez stronę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego (uchybienia terminu do wniesienia odwołania) oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. W. reprezentowaną przez pełnomocnika L. M. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...] określającej: elementy kalkulacyjne dla towaru objętego zgłoszeniem celnym Sad nr [...] z dnia [...] r., kwotę należnego podatku akcyzowego dla towaru objętego tym zgłoszeniem celnym i kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego wymienionym zgłoszeniem celnym.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił M. W. elementy kalkulacyjne dla towaru objętego zgłoszeniem celnym Sad nr [...] z dnia [...]r., a ponadto określił kwotę należnego podatku akcyzowego i kwotę należnego podatku od towarów i usług dla towaru objętego tym zgłoszeniem celnym.
W ww. decyzji organ pierwszej instancji zawarł pouczenie, iż służy od niej prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w B. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...]r. została doręczona ustanowionemu przez Stronę pełnomocnikowi w dniu [...]r. co wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji.
Jak wynika z akt w przedmiotowej sprawie Strona ustanowiła pełnomocnika, tj. Z. R..
Zgodnie treścią art. 145 §2 Ordynacji podatkowej jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 145 §2 Ordynacji podatkowej).
Pismem z dnia z dnia [...] r. Strona reprezentowana przez adwokata L. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym R. 1 w dniu [...]r., a zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...]r.
Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. - pismem z dnia [...]r. . pełnomocnik Strony - adwokat L. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik Strony wskazał, iż "decyzja Naczelnika UC została odebrana przez skarżącą w dniu [...] r. A zatem nadanie odwołania w dniu [...] r. spełnia wymagania co do terminu".
Wyrokiem z dnia 29 września 2011 r. - sygn. akt III SA/GI SA/GI 2225/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z dnia [...]r. stwierdzając, iż wbrew ustaleniom organu odwoławczego nie jest w sprawie oczywista data doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż na oryginale potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr [...] zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, "w miejscu przeznaczonym na wpisanie daty i czytelnego podpisu widnieje nieczytelny podpis, a pod nim data, z której odczytać można wyraźnie miesiąc i rok, ale nie dzień doręczenia, bowiem podane cyfry mogą oznaczać zarówno [...] r. (jak twierdzi organ), jak i [...] r. (jak twierdzi skarżąca). Pod datą i podpisem odbiorcy znajduje się adnotacja "żona zn. osob.", a w miejscu przeznaczonym na datę i podpis doręczającego znajduje się wpisana tym samym charakterem pisma data, również nieczytelna co do dnia doręczenia i nieczytelne nazwisko doręczającego". "(...) Brak czytelnej daty odbioru przesyłki adresowanej do pełnomocnika skarżącej nakładał na organ obowiązek ustalenia tej daty w sposób jednoznaczny za pośrednictwem Urzędu Poczty".
Jednocześnie Sąd zauważył, iż "poza sporem jest, że przesyłka polecona zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została wysłana na wskazany adres Z. R. jako ustanowionego w sprawie pełnomocnika M. W. i odebrana przez pełnoletniego domownika adresata przesyłki tj. żonę adresata znaną doręczycielowi osobiście".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził w wyroku, iż "rozstrzygając sprawę ponownie, organy celne ustalą, w którym dniu doręczono adresatowi przesyłkę poleconą zawierającą decyzję organu pierwszej instancji. Jednoznaczne określenie i wskazanie daty odbioru tego pisma pozwoli dopiero na stwierdzenie czy odwołanie zostało wniesione w terminie czy też jest spóźnione. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i podjęcie w tym celu wszelkich niezbędnych działań jest obowiązkiem organów podatkowych wynikającym z art. 122 Ordynacji podatkowej".
Mając na uwadze wykładnię oraz wskazany zakres postępowania wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29.09.2011r. - sygn. akt III SA/GI 2225/10, organ celny podjął działania zmierzające do wypełnienia zaleceń Sądu dotyczących ustalenia daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie.
W tym celu, Dyrektor Izby Celnej w K. pismem nr [...] z dnia [...]r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Pocztowego P. o ustalenie daty doręczenia przesyłki poleconej o numerze [...] zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. W piśmie wyjaśniono również, iż przedmiotowa przesyłka została nadana w Urzędzie Pocztowym B. 1 przez Urząd Celny w B. z siedzibą w B. przy ul. [...] , a jej adresatem był Z. R. zam. ul. [...] , G. (PNA 43-252).
W odpowiedzi Poczta Polska S.A. Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Dział Operacyjny w K. pismem nr [...] z dnia [...] r. poinformowała, iż rzeczoną przesyłkę poleconą doręczono w dniu [...] r. pod wskazanym na niej adresem. Przesyłkę odebrała E. R. - żona adresata.
Organ zaznaczył, iż ww. pismo Poczty Polskiej S.A. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołanie do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Stwierdził iż dokumentom urzędowym przyznaje się zwiększoną moc dowodową w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jeżeli dokumenty sporządzone zostały w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej. Dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej lub inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Dokumentom tym przysługują dwa domniemania: prawdziwości (autentyczności) i zgodności z prawdą. Pierwsze domniemanie oznacza, że dokument pochodzi od organu lub jednostki wskazanej w dokumencie jako jego wystawca. Natomiast drugie domniemanie oznacza, że to, co wynika z treści dokumentu urzędowego, jest zgodne z prawdą. Przepis ten nakazuje zatem organom podatkowym uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu. Organ podatkowy jest zatem związany dokumentem urzędowym. Nie może więc w sposób swobodny oceniać jego treści ani jej kwestionować bez przeprowadzenia przeciwdowodu prawdziwości zawartych w nim informacji.
Z treści ww. pisma Poczty Polskiej S.A. jednoznacznie wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. została doręczona adresatowi w dniu [...] r.
Dalej organ podał iż zgodnie z postanowieniami art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej "Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie". Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu". Jednocześnie §5 ww. artykułu przewiduje: "Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 12 §1 Ordynacji podatkowej).
Mając na uwadze treść cytowanych wyżej przepisów w ocenie organu czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem 29.06.2010r. Odwołanie z dnia 28.06.2010r. od powyższej decyzji organu pierwszej instancji zostało nadane w Urzędzie Pocztowym R. 1 w dniu 30.06.2010r. (pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 13.07.2010r. Nr [...]), a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia (tj. jeden dzień po ustawowym terminie).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony zarzucił organowi odwoławczemu błędy w ustaleniach faktycznych będące podstawą zaskarżonego postanowienia i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż sporna decyzja została odebrana przez skarżącą w dniu 16.06.2010r., a zatem odwołanie nadane w dniu 30.06.2010r. spełnia wymagania co do ustawowego terminu do jego wniesienia. Podniósł, iż skarżąca jest pewna daty odbioru decyzji, a zatem nawet informacja poczty w tym zakresie może zawierać błędną datę doręczenia , jeżeli taki błąd popełnił listonosz i uwagi na upływ czasu nie jest w stanie skorygować go ani wytłumaczyć . Zatem wszelkie wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść strony i skoro dowód doręczenia jest nieczytelny, a strona jest pewna daty doręczenia powinna mieć prawo do merytorycznego rozpoznania odwołania, zwłaszcza gdy rzekome uchybienie terminu stanowi jeden dzień.
Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę nie znalazł podstaw do uznania zarzutów skargi i w pełni podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził przy tym, iż z pisma Poczty Polskiej jednoznacznie wynika, iż sporna decyzja została doręczona w dniu 15.06.2010r. zatem twierdzenie strony, iż decyzję odebrała w dniu 16.06.2010r. jest pozbawione wiarygodności. Zatem, gdy ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29.06.2010r. odwołanie strony nadane w urzędzie pocztowym w dniu 30.06.2010r. jest złożone po ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że jest ono prawidłowe.
Na wstępie przypomnieć należy, iż wyrokiem z dnia 29 września 2011r. sygn. akt III SA/GL 2225/10 WSA w Gliwicach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego stwierdzając, iż wbrew ustaleniom tego organu nie jest w sprawie oczywista data doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a tym samym istnieje podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu na oryginale potwierdzenia odbioru przesyłki listowej nr 139548120 zawierającej decyzję organu pierwszej instancji w miejscu przeznaczonym na wpisanie daty i czytelnego podpisu odbiorcy widnieje nieczytelny podpis, a pod nim data, z której odczytać można wyraźnie miesiąc i rok, ale nie dzień doręczenia, bowiem podane cyfry mogą oznaczać zarówno 15.06. 2010 r. (jak twierdzi organ), jak i 16.06. 2010r. (jak twierdzi skarżąca). Pod datą i podpisem odbiorcy znajduje się adnotacja "żona zn. osob.", a w miejscu przeznaczonym na datę i podpis doręczającego znajduje się wpisana tym samym charakterem pisma data, również nieczytelna co do dnia doręczenia i nieczytelne nazwisko doręczającego. Brak czytelnej daty odbioru przesyłki adresowanej do pełnomocnika strony nakładał na organ obowiązek ustalenia, w którym dniu doręczono adresatowi przesyłkę poleconą zawierającą decyzję organu pierwszej instancji. Jednocześnie WSA zobowiązał organ odwoławczy do ustalenia, w którym dniu doręczono adresatowi przesyłkę poleconą zawierającą decyzję organu pierwszej instancji. Jednoznaczne określenie i wskazanie daty odbioru tego pisma pozwoli dopiero bowiem na stwierdzenie czy odwołanie zostało wniesione w terminie czy też jest spóźnione. Wskazana okoliczność jest istotna, gdyż strona nie wywiodła skargi kasacyjnej od tego wyroku, a w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Organ stosując się do zaleceń Sądu wystąpił do Urzędu Pocztowego w P.o ustalenie daty doręczenia przesyłki poleconej nr [...] z decyzją organu celnego z [...]r, nr [...]. W piśmie wskazano, iż przedmiotowa przesyłka została nadana w Urzędzie Pocztowym w B. 1, a jej adresatem był Z. R. zam. G. ul. [...].
W odpowiedzi na zapytanie Poczta Polska S.A. Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Dział Operacyjny w K. pismem z [...]r. poinformowała, iż rzeczoną przesyłkę poleconą doręczono w dniu 15.06.2010r. pod wskazanym adresem, a odebrała ją E. R. żona adresata.
Przedmiotem skargi jest zasadność postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania o decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu towaru objętych zgłoszeniem celnym SAD z [...] r. Organ odwoławczy wydając sporne postanowienie stanął na stanowisku, iż biorąc pod uwagę wskazane pismo Poczty Polskiej S.A. Biura Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Działu Operacyjnego w K. z [...]r. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B.nr [...] została doręczona adresatowi w dniu 15.06.2010 r., stąd od tej daty należy liczyć 14 dniowy termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji biorąc pod uwagę art. 223 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był 29.06. 2010r., a zatem odwołanie jako złożone w Urzędzie Pocztowym w R. w dniu 30.06. 2010r. jest odwołaniem złożonym z uchybieniem ustawowego terminu.
Sąd podziela dokonane przez organ odwoławczy ustalenia, iż skuteczne doręczenie przez organ I instancji decyzji nr [...] miało miejsce [...] r. Twierdzenia natomiast pełnomocnika, iż w przekonaniu strony doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 16.06. 2010r., nie mogą zostać uznane za zasługujące na uwzględnienie. Samo bowiem przekonanie strony co do daty doręczenia jej decyzji w dacie 16.06. 2010r. nie może zastąpić dowodu uzyskanego przez organ w dodatkowym postępowaniu wyjaśniającym. Natomiast taki dowód w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ uzyskał i z niego wynika jednoznacznie wynika data doręczenia spornej decyzji. Zatem samo jedynie przekonanie strony o dacie odbioru decyzji, w konfrontacji z pisemną informacją właściwego operatora publicznego, który dokonał doręczenia spornej decyzji nie może zasługiwać na uwzględnienie, a w konsekwencji skutkować uchyleniem postanowienia. Podobnie nie może zasługiwać na uwzględnienie twierdzenie o konieczności rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy takowych wątpliwości co do daty doręczenia spornej decyzji w sprawie, w ocenie Sądu brak. W konsekwencji zatem stwierdzić należy, że odwołanie wniesione 30 czerwca 2010r. naruszało termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stąd sporne postanowienie jest prawidłowe.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło