III SA/Gl 681/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-01
Skład orzekający: Anna Apollo, Katarzyna Golat, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną i pochodzenie importowanego samochodu, a w konsekwencji prawidłowo określiły należne cło, podatek akcyzowy i VAT?Ratio decidendi
Organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną i pochodzenie importowanego samochodu, ponieważ przedstawiony rachunek zakupu budził wątpliwości co do jego autentyczności i deklarowanej wartości transakcyjnej, co potwierdziły szwajcarskie władze celne. W związku z tym, organy celne miały uzasadnione podstawy do odstąpienia od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej i zastosowania metody "ostatniej szansy" zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Stawka celna, podatek akcyzowy i VAT zostały prawidłowo określone w oparciu o ustaloną wartość celną i obowiązujące przepisy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła importu używanego samochodu osobowego ze Szwajcarii. Skarżący zadeklarował preferencyjną stawkę celną 0% i określoną wartość celną. Organy celne zakwestionowały autentyczność rachunku zakupu i deklarowaną wartość, co potwierdziły szwajcarskie władze celne. W związku z tym, organy celne ustaliły wartość celną metodą "ostatniej szansy" i określiły należne cło, podatek akcyzowy i VAT. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...], skierowaną do K. M., w której organ pierwszej instancji określił elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty podatku akcyzowego i należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego m-ki [...] r. prod. [...] na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] 2005 r., w następujący sposób:
kod towaru (Taric): 8703239000,
stawka cła -10%,
niepreferencyjne pochodzenie towaru – Szwajcaria,
wartość celna- [...] zł,
kwota cła [...] zł
- określił kwotę akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2005 r. w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł,
- wezwał stronę do zapłaty [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy podatkami wykazanymi w zgłoszeniu celnym a określonymi w decyzji.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm.) zwana dalej O.p., art. 14 ust.7 art. 27 ust. 4, art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. nr 3, poz. 11), art. 4 ust.1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art.10 ust.1 pkt 4, art.20 ust. 2, art. 22 ust. 2, art. 75 ust.1, ust.3, art. 80 ust.1, ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. nr 29 poz. 257 ze zm.), § 2 ust.1 pkt 2, § 7 ust. 2 oraz pozycja 23 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004r., Nr 87, poz. 825 ze zm.), art.5 ust.1 pkt 3, art. 19 ust.7, art. 29 ust.13, art.33 ust.2, art. 38 ust.1 i ust.2, art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54 poz. 535).
Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie ustalił, że 20 lutego 2005 r.. działająca w imieniu skarżącego agencja celna DIP sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie – zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu zgłoszeniem celnym nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki [...], kombi, rok produkcji [...], o pojemności silnika 1,8 l. Zadeklarowano preferencyjną stawkę celną 0% na podstawie deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru. Wartość celną określono na [...] CHF. Do zgłoszenia celnego zgłaszający załączył rachunek nr 15/02 z 16 lutego 2005 r. na kwotę [...] CHF, oświadczenie o kosztach transportu z dnia [...] 2005 r., szwajcarski dokument rejestracyjny pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą oraz upoważnienie. Jako, że zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. Nr L 302 z dnia 19 października 1992r., ze zm.) – dalej WKC, zostało w tym samym dniu przyjęte i zarejestrowane w ewidencji towarów wprowadzonych do wolnego obrotu. Po dokonaniu rewizji celnej, towar zwolniono do wnioskowanej procedury. Następnie organ celny, wątpiąc w autentyczność przedstawionego przy zgłoszeniu rachunku zakupu auta wystawionego przez szwajcarską firmę "A", [...],[...], wystąpił o jego weryfikację do szwajcarskich organów celnych. Zakwestionowany rachunek wraz z innymi dokumenty stanowiącymi przedmiot weryfikacji budziły wątpliwości ze względu na ich niejednolitą numerację, a także niejednolity wzór druków wystawionych w tym samym przedziale czasowym w odniesieniu do różnych kupujących. Co za tym idzie powstała wątpliwość co do ich autentyczności i deklarowanej wartości transakcyjnej. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego ustalenia kwot podatku akcyzowego oraz od towarów i usług należnych z tytułu importu. Przyczyną wszczęcia postępowania była informacja uzyskana od szwajcarskich władz celnych w kwestii weryfikacji dowodu zakupu wskazanego na wstępie pojazdu, zawarta w piśmie z [...] 2007r. nr [...] (karta 22 akt administracyjnych). Z powołanego pisma szwajcarskiej administracji celnej wynikało, że Okręgowa Dyrekcja Celna w S. ustaliła, iż firma "A", [...],[...], (której dane zamieszczono na dokumencie sprzedaży samochodu [...]) i jej właściciel I. A. F. nie posiada już żadnych dokumentów dotyczących sprzedaży samochodów wymienionych w zapytaniu, odkąd w [...] 2005 r. włamano się do jego sklepu i zniszczono przy tym wszystkie dokumenty. Nie potwierdzono wystawienia zakwestionowanego rachunku i zawartej w nim deklaracji pochodzenia samochodu.
W toku postępowania w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego ustalenia kwot podatków dla towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2005 r., określenia kwoty należnego podatku akcyzowego z tytułu importu wyrobu akcyzowego oraz określenia należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, organ pierwszej instancji powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego w celu ustalenia wartości pojazdu na rynku szwajcarskim, ustalenia wartości pojazdu podobnego wyprodukowanego na rynku niewspólnotowym z uwzględnieniem różnego rodzaju kryteriów możliwych do zastosowania, takich jak np.: rocznik, klasa pojazdu, rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie oraz określenia stopnia zużycia przedmiotowego pojazdu na dzień [...] 2005 r., tj. na dzień złożenia zgłoszenia celnego. Z treści opinii biegłego nr [...] z dnia [...] 2009 r. oraz porównawczej opinii nr [...] z tej samej daty wynika m. in. że na rynku szwajcarskim wartość przedmiotowego pojazdu w stanie nieuszkodzonym wynosiła [...] CHF, a z uwzględnieniem jego stanu technicznego z dnia [...] 2005 r. nie powinna być znacząco mniejsza niż [...] CHF, wartość w stanie nieuszkodzonym zbliżonego pojazdu pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia do w/w [...] (była to [...]) wynosiła na rynku polskim w [...] 2005 r.- [...] zł, a w stanie uszkodzonym takim jak przedmiotowy [...] - [...] zł. Wartość brutto pojazdu stanowiącego przedmiot importu z uwzględnieniem jego stanu z dnia [...] 2005 r., ustalona metodą kosztów naprawy wynosiła [...] zł. Strona była wzywana do przedstawienia wszelkich dokumentów i informacji uzupełniających, w jakiejkolwiek formie, które uczynią wiarygodną zadeklarowaną wartość celną towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym jako wartość transakcyjną, czyli całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę, jednakże dowodu takiego nie złożyła.
W związku z zakwestionowaniem wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru organ celny pierwszej instancji, odstąpił od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, do czego upoważniał go art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 (Dz. U. UE. L.1993r.,253.1) i wartość tę ustalił tzw. "metodą ostatniej szansy", o której mowa w art. 31 ust.1 WKC. Przepis art.181 a rozporządzenia wprowadza regulację, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Za wartość wyjściową pojazdu organ przyjął pojazd w maksymalnym stopniu podobny do samochodu będącego przedmiotem wyceny. Wskazanym w opinii sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę takim samochodem jest [...] produkowany w Japonii, a jego wartość na rynku polskim w stanie nieuszkodzonym wynosi [...] zł brutto. Następnie organ I instancji skorygował tę cenę o:
- stopień zużycia ( uszkodzeń) pojazdu określony w opinii technicznej w wysokości 42,94 % do kwoty [...] zł. ([...] – [...] % x [...] = [...] zł.),
- 22% - podatek VAT ([...] : 1,22 = [...] zł.),
- 65% - podatek akcyzowy ([...] : 1,65 = [...] ),
- 10% - cło ([...] : 1,10 = [...] zł),
- 10% zwyczajowej marży ([...] : 1,1 = [...] )
W konkluzji uznał, że wartość celna towaru wynosi [...] zł. tj. [...] CHF (według kursu z [...] 2005 r.) i w konsekwencji wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...], w której określił elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy i należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, przyjmując kod towaru (Taric): 8703239000, stawkę cła w wysokości 10%, niepreferencyjne pochodzenie towaru ze Szwajcarii oraz wartość celną w wysokości [...] zł, kwotę cła w wysokości [...] zł i w konsekwencji określił kwotę akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych w wysokości [...] zł, kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytuł importu towarów w kwocie [...] zł. Wezwał stronę do zapłaty [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy podatkami wykazanymi w zgłoszeniu celnym a określonymi w decyzji.
W odwołaniu K. M. reprezentowany przez radcę prawnego Pana P. B. wniósł " (...) o uwzględnienie odwołania w całości przez organ pierwszej instancji, i wydanie nowej decyzji uchylającej lub zmieniającej zaskarżoną decyzję, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania sprawie, albo uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.".
Ww. decyzji pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:
- art. 180 §1. art. 188 oraz art.187 §1 i art.122 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne ( Dz.U. z 2004r., Nr 68, poz.622 z póżn.zm.) poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz poprzez błędne (niewłaściwe) przeprowadzenie postępowania dowodowego, co w konsekwencji spowodowało brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
- art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 Prawa celnego, tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie ze stanem rzeczywistym, co implikowało błędnym wyliczeniem i obciążeniem strony podatkiem akcyzowym;
- art. 121 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 Prawa celnego, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie do organów celnych, w szczególności poprzez niewłaściwe sformułowanie zapytania do organów administracji celnej państwa nienależącego do Unii Europejskiej i pozbawienie strony możliwości sformułowania własnych pytań, co implikowało przyjęcie błędnych założeń decyzji w kardynalnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii (przeprowadzenie tego dowodu niejako "za plecami" strony);
- art. 121 §1 i 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 Prawa celnego poprzez oparcie ustaleń na wyrywkowym materiale dowodowym i lakoniczne uzasadnienie (a raczej jego brak) odnośnie wiarygodności złożonego przez stronę oświadczenia;
- art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 Prawa celnego, a to zasady praworządności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na akcie nie będącym aktem normatywnym;
-- art. 123 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 Prawa celnego poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu, a to poprzez niewłaściwe sformułowanie zapytania do organów administracji celnej państwa nienależącego do Unii Europejskiej i pozbawienie strony możliwości sformułowania własnych pytań, co implikowało przyjęcie błędnych założeń decyzji w kardynalnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii (przeprowadzenie tego dowodu niejako "za plecami" strony);
- art. 29 ust.1 i ust.3a rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/93 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, z póżn.zm.) oraz art. 23 ust.2 Prawa celnego, poprzez przyjęcie błędnie istniejącego stanu faktycznego za odpowiadający stanowi hipotecznemu przewidzianemu w tym przepisie, tj. że faktycznie zapłacona kwota za samochód była wyższa od podanej w zgłoszeniu,
- art.181a rozporządzenia ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niewłaściwą interpretację;
- art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to przyjęcie, że kwota akcyzy. została wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo, niewyjaśnienie na czym, na tym etapie, ta nieprawidłowość polegała i określenie kwoty należnego podatku akcyzowego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD, w wysokości 3170 PLN:
- art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957r. (O J. C }I5 33 z 24.12.2002r.) poprzez zastosowanie dyskryminujących przepisów, w tym m.in. art. 75 ust 1 w zw. z art. 10 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, w zakresie opodatkowania nabytego przez stronę pojazdu;
- art.31 ust.1 i art. 30 ust.2 lit. a, b Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- 29 Kodeksu celnego poprzez jego niezastosowanie i błędne zastosowanie przepisu art. 30 Kodeksu celnego;
z tzw. ostrożności, naruszenie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez nie zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe i niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji nieodpowiadające wymogom określonym w tym przepisie, co z kolei implikowało brak możliwości rzeczowej kontroli instancyjnej zapadłego orzeczenia.
W piśmie z dnia [...] 2009 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania pełnomocnik Strony zwrócił się z wnioskiem o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej z zawiadomieniem o popełnieniu przez A. F. przestępstwa oszustwa na szkodę Pana K. M., wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w ramach postępowania karnego.
Nadto pełnomocnik Strony wniósł o wystąpienie do organów administracji Szwajcarii z wnioskiem o przesłuchanie w charakterze świadka A. F. (sprzedającego) przy jednoczesnym umożliwieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu i przede wszystkim umożliwienie jej .zadawania pytań i w tym zakresie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu dokonania czynności przez organy administracji celnej Szwajcarii. W dalszej części pisma pełnomocnik Strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań urzędnika administracji celnej Szwajcarii) do którego kierowany był wniosek o weryfikację rachunku, na okoliczność czynności podjętych przez organy administracji celnej w celu dokonania weryfikacji rachunku; przesłuchanie strony.
Dodatkowo w uzupełnieniu odwołania pełnomocnik Strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych ((Dz.Urz. UE L Nr 169 z dnia 27 :a 4997r. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2. t. 8. str. 306)), a mianowicie:
- art. 3,6,7 i 8 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez organy administracji polskiej oraz szwajcarskiej;
- art. 10 poprzez naruszenie zasady poufności i niedochowanie przepisów - rżących zwalniania z zachowania tajemnicy co do dokumentów mających charakter . poufny lub zastrzeżony;
- art. 11 poprzez niezgodne z tym przepisem wykorzystanie informacji uzyskanych przez organy administracji celnej Szwajcarii.
Ponownie rozpoznając sprawę, z uwzględnieniem zgłoszonych przez stronę powyższych zarzutów Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. określiła kwoty należnych z tytułu importu towaru (decyzja podatkowa) podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, dla potrzeb których, zgodnie art. 22 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym i zgodnie z art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług zostały określone elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych.
Powołał się na art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92, z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r., na podstawie którego organy celne uzyskały uprawnienie do odstąpienia od ustalenia wartości celnej z zastosowaniem wartości transakcyjnej, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana przez stronę wartość celna towaru stanowi całkowitą sumę zapłaconą lub należną, określoną w artykule 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. z późn. zm., dalej WKC).
W rozpatrywanej sprawie wątpliwości w rozpatrywanej sprawie były uzasadnione, gdyż z raportu szwajcarskiej administracji celnej nr [...] z dnia [...] 2007 r. wynikało, że na temat przedłożonych kopii rachunków I. A. F. wyjaśnił, iż dowody zdają się w części pochodzić z jego firmy, ponieważ wypełnienia, podpisy i sposób pisania są zgodne z jego nawykami. Umowa kupna-sprzedaży nr 4 została widocznie wypełniona przez kupującego. Przy samochodach numer 2 i 3 podpisał się on sam A. F. jako sprzedający. Na temat pozostałych dokumentów nie potrafi podać żadnych informacji. Nie on przybił pieczątkę" Eksporter towarów ..." dla pojazdów 1-3, 5 i 6, i kto zrobił, nie wie". Po pozycją 6 wymieniono rachunek nr [...] z [...] 2005 r.
Zaakcentował, że dokument urzędowy - jakim jest pismo szwajcarskich władz celnych nr [...] dotyczący wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu zakupu przedmiotowego pojazdu, stanowi wystarczający dowód w sprawie, aby uznać, iż rachunek nr [...] z dnia [...] 2005 r. (w którym wskazana została wartość samochodu marki [...] na kwotę [...] CHF) nie jest wiarygodnym dokumentem w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej przedmiotowego towaru.
Potwierdzeniem takiego stanowiska są dane zawarte w opinii nr [...] z dnia [...] 2009r sporządzonej przez Pana J. D. - Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego [...] ds. techniki samochodowej, ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków, wycen wartości pojazdów i kalkulacji kosztów naprawy - wpisanego na listy: Biegłych Sądowych, Biegłych Skarbowych i Rzeczoznawców Ministra Transportu RS000877.
W opinii tej ww. rzeczoznawca wskazał, iż na rynku szwajcarskim w dniu [...] 2005r. cena zakupu przedmiotowego, nieuszkodzonego samochodu [...] wynosiła [...] CHF. Przy założeniu wartości bazowej pojazdu w Szwajcarii : [...] CHF, jego wartość na tamtym rynku pojazdów używanych w stanie uszkodzonym, z usterkami jak w punkcie 2 niniejszej opinii, nie powinna być znacząco mniejsza od [...] CHF ( na podstawie notowań Eurotax Szwajcaria 02/2005). Wartość ([...] CHF) dość znacznie przewyższa więc zadeklarowaną przez Stronę w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu ([...] CHF).
Uznał, że przed wydaniem zakwestionowanej decyzji organ pierwszej instancji spełnił wszystkie wymagania art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC. Według art. 181a ust. 1 tego aktu, jeżeli organy celne mając uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów stosując wartość transakcyjną. Stosownie zaś do postanowień art. 181a ust. 2 rozporządzenia, jeśli organy celne mają wątpliwości, o których mowa w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia informacji uzupełniających. Jeżeli wątpliwości pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powinny podać na piśmie danej osobie powody wątpliwości, jeśli się o to zwróciła, dając jej możliwość ustosunkowania się do nich.
W rozpatrywanej sprawie wątpliwości nie zostały usunięte w postępowaniu wyjaśniającym. W związku z weryfikacją dowodów zakupu samochodu ustalono, że rachunek z dnia 16 lutego 2005 r. nie jest wiarygodnym dokumentem w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej. W rezultacie, w ocenie organu odwoławczego, należało uznać, że nie doszło do naruszenia art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez nie przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że organy celno-podatkowe nie mogą dowolnie odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, stanowi to bowiem naruszenie prawa procesowego. Powstała zatem konieczność ustalenia nowej wartości celnej z zastosowaniem metod zastępczych, o których mowa w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Skoro konieczne stało się prawidłowe ustalenie wartości celnej, to należało wybrać metodę adekwatną do przedmiotu wyceny, spośród wszystkich sposobów wyliczania wartości celnej, ujętych sekwencyjnie w przepisach Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ odwoławczy wywiódł, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie ostatnią z tych metod, tzw. metodę "ostatniej szansy". Uzasadnił, dlaczego wszystkie poprzedzające sposoby (metody) ustalania wartości celnej (ujęte w art. 30 ust. 2 lit. a), b), c) i d) Wspólnotowego Kodeksu Celnego (skoro weryfikacji podlegała właśnie cena transakcyjna) muszą być wyeliminowane, jako nienadające się do ustalenia wartości celnej tak specyficznego towaru, jakim jest używany pojazd samochodowy. Niemożliwe jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Organ odwoławczy podzielił w tym zakresie stanowisko pierwszej instancji. Podniósł przy tym, że znajdowało ono pełne oparcie w Studium 1.1., opracowaniu Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WTO. W rezultacie wartość celną importowanego pojazdu ustalono na podstawie art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, tzn. na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami, tj. Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów Działu II Rozdziału III WKC.
Mając na uwadze fakt, iż samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...] został wyprodukowany we Wspólnocie, Naczelnik Urzędu Celnego w B. - jak już wskazano na wstępie - powołał w charakterze biegłego certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego Pana J. D. celem ustalenia wartości pojazdu na rynku szwajcarskim, z uwzględnieniem identycznych danych technicznych i stanu pojazdu będącego przedmiotem importu w dniu [...] 2005 r., ustalenia wartości pojazdu podobnego do spornego pojazdu, wyprodukowanego na rynku niewspólnotowym z uwzględnieniem różnego rodzaju kryteriów możliwych do zastosowania, takich jak np.: rocznik, klasa cc pojazdu. rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie pojazdu, przeznaczenie, itp. określenie stopnia zużycia pojazdu będącego przedmiotem niniejszego postępowania na dzień [...] 2005 r.
Z treści opinii biegłego nr [...] z dnia [...] 2009 r. oraz porównawczej opinii nr [...] z tej samej daty wynika m. in. że na rynku szwajcarskim wartość przedmiotowego pojazdu w stanie nieuszkodzonym wynosiła [...] CHF, a z uwzględnieniem jego stanu technicznego z dnia [...] 2005 r. nie powinna być znacząco mniejsza niż [...] CHF, wartość w stanie nieuszkodzonym zbliżonego pojazdu pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia do w/w [...] (była to [...]) wynosiła na rynku polskim w [...] 2005 r.- [...] zł, a w stanie uszkodzonym takim jak przedmiotowy [...] - [...] zł. Wartość brutto pojazdu stanowiącego przedmiot importu z uwzględnieniem jego stanu z dnia [...] 2005 r., ustalona metodą kosztów naprawy wynosiła [...] zł. Dalej, biorąc pod uwagę:
- stopień zużycia ( uszkodzeń) pojazdu określony w opinii technicznej w wysokości 42,94 % do kwoty [...] zł. ([...] – 42,94% x [...] = [...] zł.),
- 22% - podatek VAT ([...] : 1,22 = [...] zł.),
- 65% - podatek akcyzowy ([...] : 1,65 = [...] ),
- 10% - cło ([...] : 1,10 = [...] zł),
- 10% zwyczajowej marży ([...] : 1,1 = [...] ) uznał, że wartość celna towaru wynosiła w dniu dokonania zgłoszenia celnego [...] zł. tj. [...] CHF.
W kwestii przyjętej stawki celnej organ w uzasadnieniu decyzji podniósł, iż w zgłoszeniu celnym zadeklarowano dla importowanego towaru stawkę celną preferencyjną w wysokości 0 % na podstawie deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej, sporządzonej na rachunku nr [...] z dnia [...] 2004 r. Zasady stosowania preferencji w przypadku przywozu towaru ze Szwajcarii określają postanowienia zawarte w Protokole nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską – dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz.Urz.UE L 300 z 31.12.1972r.). Warunkiem przyjęcia do wymiaru cła stawki celnej preferencyjnej jest przedstawienie prawidłowego dowodu pochodzenia zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Biorąc pod uwagę, iż z zeznań sprzedającego pojazd wynika, że "to nie on przybił pieczątkę "Eksporter towarów..." i kto to zrobił nie wie", organ podatkowy stwierdził, iż preferencyjne pochodzenie towaru, zostało skutecznie zakwestionowane i niezasadne jest stosowanie preferencyjnej stawki celnej, wobec czego należało zastosować stawkę celną konwencyjną w wysokości 10 %.
Dalej Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił kwotę należnych podatków. Zastosował właściwie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, według którego jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwotę podatku wskazano nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Właściwie został zastosowany także art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym stanowiący, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. Może on określić kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę akcyzy w decyzji dotyczącej należności celnych. Podkreślił, że zwiększenie wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego dokonane przez Naczelnika Urzędu Celnego w stosunku do samochodu będącego przedmiotem importu spowodowało również zwiększenie podstawy opodatkowania i w konsekwencji zwiększenie kwoty należnego podatku akcyzowego, co zostało prawidłowo określone w decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, że w myśl art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem importu jest towar akcyzowy, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Wyjaśnił również, że według z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zasadnicza stawka podatku VAT wynosi 22 %. Taką stawkę prawidłowo zastosował organ pierwszej instancji.
Ponadto zgodnie z §2 ust. 1 pkt 2 - obowiązującego w dniu powstania obowiązku podatkowego - rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, stawki akcyzy określone w art. 65 ust. 1, art. 69 ust. 4, art. 70 ust. 4. art. 71 ust. 4. art. 72 ust. 4 i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, zwanej dalej "ustawą", zostały obniżone do wysokości określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia - dla wyrobów akcyzowych dostarczanych wewnątrzwspólnotowo. nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych.
W poz. 21 załącznika nr 2 dla pojazdów samochodowych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji nr 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi - o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 ccm określono stawkę w wysokości 13.6%, natomiast dla pozostałych stawkę w wysokości 3,1 %.
Jednocześnie zgodnie z § 7 ust.2 obowiązującego w dniu powstania obowiązku podatkowego rozporządzenia, w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według następującego wzoru:
Su = Sn + 12 x (W-2)
gdzie:
Su - oznacza stawkę akcyzy, wyrażoną w procentach, dla sprzedaży w kraju, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu samochodu osobowego po upływie 2 lat od jego produkcji,
Sn - oznacza stawki akcyzy dla samochodów osobowych, w zależności od pojemności silnika tych samochodów, określone odpowiednio w poz. 30 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku sprzedaży w kraju, oraz w poz. 23 załącznika nr 2 do rozporządzenia - w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego i importu,
W- oznacza wiek samochodu osobowego wyrażony w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania sprzedaży, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego włącznie, a w przypadku importu - liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania zgłoszenia celnego włącznie.
Przy czym, zgodnie z § 7 ust.3 ww. rozporządzenia stawki akcyzy obliczone zgodnie z ust. 2 nie mogą być wyższe niż stawka akcyzy, o której mowa w art. 75 ust. 1 ustawy.
W świetle obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego przepisów, dla przedmiotowego samochodu osobowego tj. [...] (wyprodukowanego w 1997 roku z silnikiem o pojemności skokowej 1796 ccm) stawka podatku akcyzowego wynosiła 65 %.
Podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym określono na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, który przewiduje "Podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawek akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9".
Wobec tego dla importowanego towaru podstawa wymiaru podatku akcyzowego wyniósł [...] PLN (tj. wartość celna [...] PLN + cło [...] PLN = [...] PLN). Należny podatek akcyzowy wynosi zatem [...] PLN ([...] PLN x 65% = [...] PLN,).
Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył przy tym, iż organ pierwszej instancji nieprawidłowo powołał w zaskarżonej decyzji przepisy proceduralne, tj. art. 13 ust 3 i art. 20 ust. ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały analogiczne przepisy proceduralne art. 14 ust.7 oraz 27 ust.4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2008, nr 3. poz. 11 z póżn. zm), która weszła w życie w dniu 1 marca 2009 r. i uchyliła z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym. Zgodnie bowiem z art. 14 ust.7 ustawy z dnia 06 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym ,,w przypadku importu organami podatkowymi w zakresie akcyzy są naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej właściwi, na podstawie przepisów prawa celnego, do obliczenia i zaksięgowania należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego". Dlatego ten przepis kompetencyjny, jako aktualnie obowiązujący należało zastosować.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania uznał je za chybione. Bowiem z postanowień art. 13 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą zastosować wszelkie środki kontroli, które uznania za niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego.
Organy celne mają możliwość weryfikacji dokumentów zakupu (w przypadku importu ze Szwajcarii), m.in. w oparciu o Decyzję Rady z dnia 2 czerwca 1997r. dotyczącą zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L Nr 169/76 z dnia 27 czerwca 1997r.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2. t. 8. str. 306). Zgodnie z art.2 ww. Porozumienia "Umawiające się Strony udzielają wzajemnej pomocy, w ramach swoich kompetencji w sprawach i na warunkach ustanowionych w niniejszym Protokole w celu zapewnienia właściwego stosowania ustawodawstwa celnego, przede wszystkim poprzez zapobieganie, wykrywania i wyjaśnianie działań naruszających to ustawodawstwo"(ust.1). "Pomoc w sprawach celnych, przewidziana w niniejszym Protokole, ma zastosowanie do każdego organu administracyjnego Umawiających się Stron, właściwego do stosowania niniejszego Protokołu. Nie może ona naruszać postanowień regulujących wzajemną pomoc w sprawach karnych. Nie może również zatajać informacji uzyskanych w ramach uprawnień wykonywanych na wniosek organów sądowych, z wyjątkiem przypadków, kiedy wyżej wymienione organy postanowią inaczej", (ust.2).
Zgodnie z treścią art. 8 ust 1 Porozumienia "Organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych".
Dlatego Naczelnik Urzędu Celnego w B., podjął czynności zmierzające do weryfikacji dowodu zakupu nr [...] z dnia [...] 2005 r. wystawionego przez firmę "A". [...].[...] ze Szwajcarii pod kątem jego autentyczności i w konsekwencji danych w nim zawartych. W tym celu pismem nr [...] do [...] od [...] do [...] z dnia [...] 2006r. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w K. z prośbą o przesłanie do weryfikacji szwajcarskiej administracji celnej szeregu dowodów zakupu celem potwierdzenia ich autentyczności, w tym kwestionowanego rachunku nr [...] z [...] 2005 r., zaś otrzymany wynik weryfikacji i sama weryfikacja była zgodna w powołanymi wyżej regulacjami.
W piśmie z stanowiącym uzupełnienie odwołania pełnomocnik Strony rozszerzył zakres swojego żądania o kolejne wnioski tj.: wniosek dotyczący przeprowadzenia dowodu z zeznań urzędnika organu administracji celnej Szwajcarii do którego kierowany był wniosek w celu dokonania weryfikacji rachunku nr [...] z dnia [...] 2005r. oraz wniosek o przesłuchanie w charakterze strony Pana K. M., jak również wniósł wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka sprzedającego na okoliczność rzeczywiście uiszczonej do jego rąk ceny. Jednocześnie w tymże piśmie działający w imieniu Strony pełnomocnik zwrócił się z wnioskiem o wystąpienie do Prokuratury Rejonowej z zawiadomieniem popełnienia przestępstwa oszustwa przez sprzedającego pojazd Pana A. F. na szkodę K. M. wnosząc o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w ramach postępowania karnego.
Dyrektor Izby Celnej w K.- powołując się na treść postanowień art. 216 w związku z art. 188 i art. 191 ustawy Ordynacji podatkowej odmówił - postanowieniami z dnia [...] 2009r nr [...] - przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka sprzedającego na okoliczność rzeczywiście uiszczonej do jego rąk ceny; z zeznań urzędnika organu administracji celnej Szwajcarii na okoliczność czynności podjętych przez te organy w celu dokonania weryfikacji rachunku oraz faktu czy ustalono zgłoszenie popełnienia przestępstwa kradzieży na szkodę sprzedawcy oraz z przesłuchania Strony tj. Pana K. M. na okoliczność rzeczywiście zapłaconej sumy.
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie, jak i do kolejnych wniosków pełnomocnika Strony Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej).
Zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowiedzione zostało w sposób wystarczający, iż przeprowadzone w ramach .współpracy międzynarodowej przez szwajcarskie władze celne postępowanie weryfikacyjne wykazało, iż dokument zakupu samochodu marki [...] w postaci rachunku nr [...] z dnia [...] 2005 r. był niewiarygodny w zakresie uwidocznionej w nim ceny i nie mógł stanowić podstawy do ustalenia wartości ww. pojazdu z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej Strona na poparcie swoich żądań - nie przedłożyła w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego - żadnego innego dokumentu poza wspomnianym rachunkiem, który potwierdzałby płatność w podanej w nim wysokości. A powołany w trakcie postępowania biegły dostarczył informacji, z których wynika - jak już podkreślono powyżej - iż jego wartość na tamtym rynku pojazdów używanych w stanie uszkodzonym, z usterkami jak w opinii nr [...] z dnia [...] 2009r. nie powinna być znacząco mniejsza od [...] CHF.
Odnosząc się do wniosku o wystąpienie do Prokuratury z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa zauważył, że strona może samodzielnie z takim wnioskiem wystąpić, bowiem postępowanie karne jest niezależne od postępowania podatkowego.
W kwestii naruszenia art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957r. (OJ. C 325/33 z 24.12.2002 r.) Dyrektora Izby Celnej w K. stwierdził, że zarzut nie znajduje odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym, gdyż jak już szczegółowo wskazano powyżej stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65% podstawy określonej w art. 10, z wyjątkiem stawki na energię elektryczną ( art. 75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r.)
Podstawa opodatkowania podatkiem akcyzowym w analizowanej sprawie została określona zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 4 tejże ustawy, dlatego też nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika Strony, jakoby organ pierwszej instancji naruszył postanowienia tegoż przepisu.
Wyjaśnił przy tym, iż art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Szwajcaria nie jest członkiem Wspólnot Europejskich ani Unii Europejskiej, z tego też względu do importu towarów z tego Państwa nie znajdą zastosowania przepisy TWE.
W kwestii zarzutu pełnomocnika strony dotyczącego naruszenia art. 20 ust.2 ustawy o podatku akcyzowym poprzez - jak to określił - jego niewłaściwe zastosowanie, a to przyjęcie, że kwota akcyzy została wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo, niewyjaśnienie na czym na tym etapie ta nieprawidłowość polegała i określenie kwoty należnego podatku akcyzowego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD z dnia [...] r., w wysokości [...] PLN Dyrektor Izby. Celnej w K. wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę akcyzy w decyzji dotyczącej należności celnych przywozowych. I to uczyniono prawidłowo w decyzji organu I instancji.
Nie zgodził się również z pozostałymi zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnika K.M., podobnie, jak w odwoąłniu zarzucił:
1) naruszenie art.121 Ordynacji podatkowej. w związku z art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych,
2) art.122 Ordynacji podatkowe w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
3) art. 123 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym,
4) art.124 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niedokładne wyjaśnienie zasadności przesłanek, które legły u podstaw orzeczenia administracyjnego,
5) art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu,
6) art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez brak przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , co powoduje brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
7) art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, co powoduje brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
8) aat. 191 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego,
9) Art. 192 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo, iż strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu,
10) art. 194 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez jego niewłaściwą interpretację, nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu przesłanego przez organ administracji celnej Konfederacji Szwajcarskiej na okoliczności w nim wydane i uniemożliwienie zapoznania się z jego treścią,
11) art. 199a Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewystąpienie do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenia stosunku prawnego w sytuacji, gdy ustalenie to miało dla sprawy istotne znaczenie,
12) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji obu instancji,
13) Art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organy administracji celnej Szwajcarii i organy ścigania karnego,
14) art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez nierozstrzygnięcie wniosku o zawieszenie postępowania postanowieniem i uniemożliwienie stronie dokonania jego kontroli instancyjnej,
15) art. 22 ust.2 i 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
16) art. 29 ust.1, i art. 78 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (DZ.U. UE.L. z 1992 r., Nr 302, str.1 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
17) art. 30 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
18) art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne poprzez jego niezastosowanie,
19) art. 3, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10,art. 11 i art. 12 Porozumienia w sprawie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacja Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych,
20) art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. (O.J.C 325/33 z 24 grudnia 2002 r.) poprzez zastosowanie dyskryminujących przepisów ustawy o podatku akcyzowym w zakresie opodatkowania nabytego przez stronę pojazdu,
21) art. 20 ust. 2, art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
22) Art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
23) art.217 Konstytucji poprzez oparcie rozstrzygnięcia administracyjnego na akcie prawnym niższego rzędu niż ustawa.
Wskazując na powyższe uchybienia, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie o jej niewykonalności do dnia uprawomocnienia się orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania uzasadniając je podobnie, jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w niej wyrażone oraz argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - albowiem – w jego ocenie podniesione zarzuty są nietrafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu żadnej z tych wad nie można przypisać zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy ustalony i wynikający z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej, jako że znajduje on potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a Sąd nie dopatrzył się w nim nieścisłości ( zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej wskazanych w punktach 1-9 skargi, które zostały w skardze omówione zbiorczo, i gdzie strona podnosi prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz kwestionuje prawidłowość przeprowadzenia dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń zważyć należy, że objęty postępowaniem celnym towar - używany samochód osobowy marki [...]), wyprodukowany w roku 1997 został sprowadzony w ramach importu (a nie wewnątrzwspólnotowego nabycia). Zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 3 i art. 18 Umowy z 1972 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz. U. UE L 300, zwanej dalej "Umową"), w kontekście postanowień art. 300 ust. 7 w związku z ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (powoływanego dalej w skrócie "TWE"). Dlatego też weryfikacja danych zawartych w zgłoszeniu celnym była dokonywana w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, lecz w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będący załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 r. str. 77, Dz. Urz. UE, Polskie wydanie specjalne rozdz. 21. 8.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 Protokołu uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską na wniosek organu wnioskującego, organ, do którego kierowany jest wniosek, dostarcza wszelkich istotnych informacji, które mogą pozwolić na zapewnienie zgodności z ustawodawstwem celnym, włączając w to informacje odnoszące się do działań odnotowanych lub zaplanowanych, które naruszają lub mogą naruszyć to ustawodawstwo.
Nadto w myśl art. 8 ust. 1 organ, do którego kierowany jest wniosek, przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych. Stosownie zaś do art. 11 uzyskane informacje mogą być wykorzystane w postępowaniach sądowych, administracyjnych, wszczętych z powodu niezastosowania ustawodawstwa celnego (ust. 2) i mogą być one wykorzystane jako dowody. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 121 § 1,123 i 124 Ordynacji podatkowej, którego organ mógłby się dopuścić tylko wówczas, gdyby toczyło się postępowanie prowadzone w trybie przepisów tej ustawy. Ponadto dokumentowi uzyskanemu od szwajcarskich władz celnych nr 68.0.74500.199.06 z 1 października 2007 r. służy walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Dokumentem urzędowym w znaczeniu art. 194 Ordynacji podatkowej może być również dokument zagraniczny, ale uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy zależy od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.,kom. do art. 194). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 stycznia 2009 r. IGSK 312/09 – z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie owe trzy przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji i wówczas dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Na ogół przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest przywołane Porozumienie zawarte pomiędzy Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską. Zestawiając wynikające z treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej trzy główne przesłanki definiujące pojęcie dokumentu urzędowego, z powołanymi wyżej uregulowaniami zawartymi w Protokole dodatkowym, należy dojść do wniosku, że przedmiotowe pismo szwajcarskiej administracji celnej z 1 października 2007 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu powołanego artykułu Ordynacji podatkowej, albowiem pismo to zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa, przez powołane do tego organy władzy publicznej, uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (tj. przepisów Protokołu, w tym m.in. art. 3 ust. 1 i 2 i art. 8) do jego wydania, a zatem w świetle art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało nim "urzędowo stwierdzone". Należy także podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżącego postępowanie nie było prowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, a strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i nie była pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Z uprawnienia tego skorzystała. Nadto pismem z 22 kwietnia 2009 r. wzywana była do przedstawienia dowodów faktycznej zapłaty za przedmiotowy pojazd kwoty wskazanej w rachunku załączonym do zgłoszenia celnego, jednakże dowodu takiego nie złożyła.
W kwestii podniesionej w skardze, iż "Organ powołując się na uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu i zamieszczonej w nim wartości transakcyjnej nie podał, na czym polegają te uzasadnione wątpliwości, a zatem z czego wywodził podstawy do wystąpienia do administracji celnej konfederacji Szwajcarskiej" należy zauważyć, że w myśl artykułu 13 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1, Dz.U.UE-sp.02-4-307), zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą przeprowadzić wszystkie kontrole, które uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych i innych przepisów dotyczących wjazdu, wyjazdu, tranzytu, przewozu i końcowego wykorzystania towarów w obrocie pomiędzy obszarem celnym Wspólnoty a państwami trzecimi oraz obecności towarów nieposiadających statusu wspólnotowego. W przypadkach przewidzianych w porozumieniu międzynarodowym możliwe jest przeprowadzenie kontroli celnej w państwie trzecim w celu prawidłowego zastosowania przepisów wspólnotowych. Należy także podkreślić, iż żaden przepis nie obliguje organów celnych, aby występując o taką kontrolę lub weryfikację miały informować o tym fakcie importera.
Zarzut naruszenia art.194 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie zapoznania się z treścią dokumentu przesłanego przez organ administracji celnej Konfederacji Szwajcarskiej jest niezrozumiały, jako że strona przed wydaniem decyzji zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji została zawiadomiona o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w terminie 7 dni przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego (karta 58 i 82 akt administracyjnych).
Odnośnie prawidłowości ustalenia przez organ podatkowy wartości celnej towaru należy przypomnieć, że postępowanie celne w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów i w przypadku jej odrzucenia - ustalania wartości celnej towarów, jest dwuetapowe i każdy z tych etapów różni się, jeżeli chodzi o czynności dowodowe. Pierwszy etap ma na celu ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar.
W tym podkreślić należy raz jeszcze, że objęty postępowaniem podatkowym towar - używany samochód osobowy marki [...] został sprowadzony w ramach importu (a nie wewnątrzwspólnotowego nabycia). Nadto przepisy art. 3 i art. 18 powołanej już Umowy między Wspólnotą Europejska a Konfederacją Szwajcarską przewidują preferencje celne, między innymi podatkowe, we wzajemnej wymianie handlowej pomiędzy obu Umawiającymi się Stronami. Pierwszy z wymienionych przepisów ustanawia zakaz wprowadzania nowych ceł przywozowych w wymianie handlowej między Wspólnotą a Szwajcarią (ust. 1) i przewiduje harmonogram stopniowego znoszenia ceł przewozowych (ust. 2). Pierwszy akapit art. 18 umowy nakłada natomiast na obie Umawiające się Strony powinność powstrzymania się od środków lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzającym bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej z umawiających się stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej Umawiającej się Strony.
Ponadto z uregulowań zawartych w Protokole 3 wynika wprost, że produkty pochodzące ze Szwajcarii (w rozumieniu tego Protokołu) podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom Umowy, pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa przewozowego - dowodu pochodzenia (określonego jako EUR 1 lub - w przypadkach określonych w art. 22 - deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub na innym dokumencie, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji). Wymienione dowody pochodzenia są wystawiane wyłącznie na pisemny wniosek eksportera przez organy celne kraju wywozu i są sporządzane na przewidzianych do tego celu formularzach. Podkreślenia wymaga także to, że zachowują one ważność tylko przez cztery miesiące od daty wystawienia w kraju wywozu i w tym okresie muszą być przedłożone organom celnym kraju przywozu.
Z powyższego jednoznacznie wynika daleko posunięty formalizm, którego zachowanie umożliwia dopiero skorzystanie przez eksporterów (a przy okazji również przez importerów) z przewidzianych w Umowie preferencji celnych i podatkowych. Zaś pojęcie "produkty pochodzące" (w rozumieniu Protokołu 3 Umowy) nie jest równoznaczne z potocznym rozumieniem identycznego zwrotu językowego.
Skoro wynik weryfikacji rachunku przedstawionego przez skarżącego skutecznie podważył jego wiarygodność, także w części dotyczącej deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru, a sam skarżący nie przedstawił innego dowodu potwierdzającego wartość transakcyjną kupionego przez niego samochodu nie można było uznać, iż ten samochód pochodził ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3. Bezpośrednim skutkiem tego ustalenia jest niedopuszczalność stosowania w rozpoznawanym przypadku postanowień Umowy zawartej w 1972 r. pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, ze względu na brzmienie wcześniej powoływanego art. 2 Umowy, a to z kolei wyklucza możliwość skorzystania z preferencji celnych i podatkowych przewidywanych w art. 3 i 18 Umowy.
Ponadto następstwem zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30-31 WKC. Zauważyć w tym miejscu należy, ze zgodnie z art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do WKC, jeżeli organy celne, zgodnie z procedurą opisaną w ust. 2 tego artykułu, mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Zgodnie zaś z treścią ust. 2, w przypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać - zgodnie z art. 178 ust. 4 - przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli pomimo tego wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej, umożliwiając jej - na żądanie - przedstawienie własnego stanowiska przed podjęciem decyzji w sprawie.
W ocenie składu orzekającego, organy celne zachowały wszystkie - określone w art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC - przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu wyłącznie na poziomie wartości transakcyjnej. P powzięciu uzasadnionych wątpliwości co do tej wartości i po prawidłowym zweryfikowaniu rachunku z 16 lutego 2005 r. zgodnie z dyspozycją art. 181a rozporządzenia wykonawczego do WKC, przy uwzględnieniu negatywnego wyniku tej weryfikacji za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 29 WKC. A w konsekwencji, stosownie do art. 30 ust. 1 WKC ustalenia jej z zachowaniem kolejności metod opisanych w lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Stosownie do art. 30 ust. 2 WKC Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:
a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;
d)wartość kalkulowana, która jest sumą:
- kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;
- kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;
- kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e) WKC.
Skoro zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z ww. przepisów, a zatem metody zastępcze.
Przy wyborze metody zastępczej należało uwzględnić specyfikę przedmiotowego towaru, jakim jest używany samochód.
Należy wobec tego podnieść, że metoda wartości kalkulowanej, może mieć zastosowanie do towarów zgłoszonych do odprawy celnej w stanie, w jakim zostały wytworzone; zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody do importowanych towarów używanych, w takim stanie bowiem nie były wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r., I SA/Łd 14/01, ONSA 2002, nr 2, poz. 76).
Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej wypowiedział się również przeciwko ustaleniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej. Wartość celna używanych samochodów osobowych winna być ustalana według metody "ostatniej szansy." Zdaniem Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w przypadku ustalania wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism podających bieżące ceny na rynku importu. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości bazowej podatku VAT, podatku akcyzowego oraz stawki celnej – tak również NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r., SA/Bd 307/03, CBOSA.
Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił powody, dla których nie było możliwe zastosowanie metod poprzedzających tzw. "metodę ostatniej szansy" określoną w art. 31 WKC, a stanowisko organu celnego w tym zakresie Sąd uznaje za zgodne z prawem.
W kwestii niewystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a Ordynacji podatkowej z wnioskiem o ustalenie stosunku prawnego w sytuacji, gdy ustalenie to miało – zdaniem skarżącego -istotne dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie, w ocenie Sądu działanie organów podatkowych było również prawidłowe. Zgodnie z § 1 powołanego przepisu, organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.
Przesłanki wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego określa § 3 omawianego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Ponieważ w niniejszej sprawie organa obu instancji nie poddawały w wątpliwość istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, lecz zmierzały do ustalenia wartości celnej towaru, organ podatkowy zasadnie zaniechał występowania z wyżej wymienionym powództwem i dopuścił dowód z opinii rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia wartości pojazdu na rynku szwajcarskim, ustalenia wartości pojazdu podobnego do będącego przedmiotem postępowania, wyprodukowanego na rynku niewspólnotowym i określenia stopnia zużycia pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania.
Również niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i art. 30 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez ich – odpowiednio – niewłaściwe zastosowanie i zastosowanie, skoro z zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organy podatkowe powołanych przepisów nie stosowały, a przyczyny tego stanu rzeczy zostały obszernie omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( str.8-10 decyzji Dyrektora Izby Celnej), które to stanowisko Sąd uznaje za prawidłowe. Dodatkowo Sąd podnosi, iż nie dopatrzył się także naruszenia art. 29 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 "poprzez przyjęcie, że faktycznie zapłacona kwota za samochód wynosiła równowartość [...] CHF" , jako że organ nie dokonał w zaskarżonej decyzji ustalenia faktycznie zapłaconej ceny, lecz wartości celnej pojazdu.
W ocenie składu orzekającego organy celne prawidłowo zastosowały także przepisy dotyczące podatku akcyzowego. Importowany samochód jako towar akcyzowy, podlegał opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.). Opodatkowaniu akcyzą podlega między innymi import wyrobów akcyzowych. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w imporcie wyrobów akcyzowych obowiązek podatkowy powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego. Nadto określenie w niniejszej sprawie stawki akcyzy w wysokości 65 % nastąpiło na podstawie przepisów obowiązujących w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu - tj. § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm.) w zw. z art. 75 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Należy przy tym podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy ustawy o podatku akcyzowym odnoszące się do wewnątrzwspólnotowego nabycia, lecz - jak to prawidłowo uczyniły organy celne obu instancji - regulacje odnoszące się do importu towarów, gdyż sporny samochód (co już wielokrotnie Sąd podkreślał) został sprowadzony w ramach importu. Niewadliwie również określono podatek od towarów i usług (22 %).
W kwestii naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy. o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że kwota akcyzy została wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo, niewyjaśnienie na czym ta nieprawidłowość polegała i określenie kwoty należnego podatku akcyzowego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD, Sąd wyraża pogląd, iż naruszenie to nie zachodzi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem jasno, w czym organ upatruje nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego podatku akcyzowego podnosząc, że zgodnie z art. 75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 90 TWE stwierdzić należy, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, jako że dotyczy on wewnątrzwspólnotowego nabycia, a nie importu, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Biorąc pod uwagę, że Konfederacja Szwajcarska nie jest państwem członkowskim, omawiane regulacje nie znajdują do niej zastosowania.
Za błędny należało uznać zarzut naruszenia zasady poufności, która została wyrażona w art. 10 ust. 1 i 2 Porozumienia w formie wymiany listów. Zgodnie z pierwszym z wskazanych przepisów, wszelkie przekazywane informacje, bez względu na ich formę, zgodnie z niniejszym Protokołem mają charakter poufny lub zastrzeżony, w zależności od zasad mających zastosowanie dla każdej z Umawiających się Stron. Informacje te objęte są obowiązkiem tajemnicy państwowej oraz korzystają z ochrony przyznanej podobnym informacjom na mocy prawa obowiązującego na terytorium Umawiającej się Strony, która je uzyskała oraz przez odpowiednie przepisy stosowane w instytucjach Wspólnotowych. W myśl ust. 2 dane osobowe, czyli wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania jednostki, mogą być wymieniane wyłącznie w przypadku gdy uzyskująca je Umawiająca się Strona zobowiązuje się do ochrony tych danych, co najmniej w sposób równoważny z tym, w jaki czyni to, w tym konkretnym przypadku Umawiająca się Strona dostarczająca informacje. Skoro zatem istnieje podstawa prawna do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie weryfikacji dokumentów w kraju pochodzenia towaru, a organ celny państwa otrzymującego informacje jest zobligowany do ich utrzymania w tajemnicy, to w ocenie Sądu do naruszenia zasady poufności nie mogło dojść.
Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, związanych z uzyskaniem informacji od szwajcarskiej administracji celnej wynika, że w żadnym z nich nie pojawiają się dane osobowe ani żadne inne informacje umożliwiające identyfikację osób fizycznych. Odpowiedzi administracji szwajcarskiej dotyczą bowiem dokumentów – dowodów sprzedaży o określonych numerach, ewentualnie sprzedawców a nie kupujących (karty 10-30 akt administracyjnych). Zważyć także należy, że zgodnie z artykułem 15 WKC każda informacja o charakterze poufnym lub udzielona na zasadach poufności jest chroniona tajemnicą zawodową. Właściwe organy nie ujawniają jej bez wyraźnego pozwolenia osoby lub organu, które jej udzieliły. Przekazywanie informacji jest jednak dozwolone w przypadku gdy właściwe organy zostaną do tego zobowiązane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności w związku z procedurami prawnymi, z czego wywieść należy wniosek, że polskie organy celne uprawnione były do ujawnienia informacji dot. importu auta w takim zakresie, w jakim było to niezbędne dla uzyskania żądanych informacji od władz celnych Konfederacji Szwajcarskiej, a władze te były zobligowane do ich nieujawniania.
Również zarzut naruszenia art. 12 Porozumienia w sprawie wymiany listów nie zasługuje na uwzględnienie. Z faktu, że przepis ten przewiduje możliwość przesłuchania urzędnika jako świadka w żadnym razie nie wynika, że w sytuacji nieprzeprowadzenia tego dowodu został on naruszony. W ocenie Sądu w takiej sytuacji można rozważać kwestię prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego (której w niniejszej sprawie Sąd nie kwestionuje). O naruszeniu powołanego przez skarżącego przepisu można byłoby mówić, gdyby dowód z przesłuchania urzędnika w charakterze świadka został przeprowadzony niezgodnie z warunkami określonymi w wyżej powołanym artykule, co jednak nie miało miejsca.
W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji polegający na tym, że organ podatkowy orzekał na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825), mimo iż stawki podatkowe oraz zasady przyznawania ulg i kategorii podmiotów zwolnionych powinny być określone w ustawie. Zauważyć bowiem należy, że stawka podatku akcyzowego wynikająca z rozrządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego obliczona zgodnie ze wskazanym w rozporządzeniu wzorem nie może przekroczyć maksymalnej stawki określonej w art. 75 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, który stanowi, że stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy i taka też stawka została zastosowana w decyzji Dyrektora Izby Celnej, a wskazany przepis ustawowy powołano w podstawie prawnej decyzji.
Odnośnie zarzutu "niezgodnego z art. 11 Porozumienia w sprawie wymiany listów wykorzystania informacji uzyskanych przez organy administracji celnej Szwajcarii" (pkt 24. zarzutów zawartych w skardze) należy zauważyć, że na sposób wykorzystania uzyskanych informacji przez organy administracji celnej Szwajcarii polskie ograny celne nie miały żadnego wpływu i ich obowiązki ograniczały się jedynie do zapewnienia zgodnego z prawem ich udostępnienia. O ile – w ocenie skarżącego – doszło do tego rodzaju nieprawidłowości może on skorzystać z przysługujących mu środków prawnych.
Niezrozumiały jest także zarzut naruszenia art. 3, 6, 7 i 8 Porozumienia w sprawie wymiany listów. Strona uzasadnia go wprawdzie w ten sposób, że naruszenia tego upatruje w fakcie, iż "Nie można zweryfikować, czy wniosek do administracji celnej Szwajcarii odpowiadał formie i treści wniosku o pomoc, o której mowa w postanowieniach art. 6. Materiał ten nie został także włączony do toczącego się postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a zatem nie może stanowić dowodu w sprawie". Sąd stwierdza, iż po pierwsze w twierdzeniu strony zawarty jest błąd logiczny. Skoro bowiem nie można stwierdzić, czy wniosek do administracji celnej Szwajcarii odpowiadał treści i formie określonej przepisami Porozumienia w sprawie wymiany listów, to na jakiej podstawie pełnomocnik skarżącego formułuje tezę, że nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów? Wydaje się ponadto, że dowód w sprawie stanowi nie tyle pytanie polskiej administracji celnej, ile odpowiedź administracji Konfederacji Szwajcarskiej, a ta znajduje się w aktach sprawy, z którymi strona miała możliwość się zapoznać.
Reasumując powyższe wywody, w ocenie Sądu postępowanie dowodowe było prowadzone prawidłowo, z poszanowaniem gwarancji procesowych strony, a organ dołożył wszelkich starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu prawidłowość zastosowania przyjętego jako podstawa rozstrzygnięcia prawa materialnego ani jego wykładnia. Tym samym w ocenie Sądu nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty powołane przez stronę. Wobec powyższego, jak również wobec braku uchybień, których strona nie podnosiła w skardze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło