III SA/Gl 688/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 5 lipca 2017 r. I. N. reprezentowany przez adwokata I. J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W treści skargi pełnomocnik Strony skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wskazał, iż jest on uzasadniony niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, gdyż wykonalność postanowienia spowoduje zaktualizowanie się obowiązku zapłaty znacznej kwoty tytułem podatku od towarów i usług, co stanowić będzie bardzo znaczące obciążenie dla skarżącego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Zdaniem pełnomocnika może to w konsekwencji doprowadzić do zaburzenia płynności finansowej jego przedsiębiorstwa i wręcz zagrozić jej dalszemu funkcjonowaniu. Podniósł także, że ewentualny zwrot nienależnie zapłaconych świadczeń nie będzie stanowił realnej i wystarczającej rekompensaty dla Strony skarżącej, która już wcześniej może ponieść z tego tytułu nieodwracalne konsekwencje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że zasadą jest, iż akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a., stanowi zatem wyjątek od tej reguły i może nastąpić tylko wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej instytucji procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. Nie wystarczy samo przywołanie przepisu, ponieważ wniosek powinien zawierać motywy odnoszące się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (tak w postanowieniach NSA: z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt IOZ 1205/14, z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt IOZ 1236/14). Podkreślić należy, że wykonanie orzeczenia nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Strona skarżąca wnioskowała o wstrzymanie wykonania postanowienia, podkreślając, iż jego wykonalność spowoduje zaktualizowanie się obowiązku zapłaty znacznej kwoty tytułem podatku od towarów i usług, jednakże nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem tego wniosku. Co istotne, również z analizy akt sprawy nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Wprawdzie pełnomocnik I. N. w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia powołał się na trudne do odwrócenia skutki w postaci wyegzekwowania nienależnej organowi kwoty z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, jednak wobec braku jakichkolwiek dokumentów źródłowych wskazujących na sytuację majątkową Strony skarżącej, nie można skutecznie zweryfikować tej kwestii. Nadto wskazać trzeba, iż zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy P.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, Lex nr 302251). Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.