III SA/Gl 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Adam Nita, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] wymierzającą "A" Spółce z o.o. w B. karę pieniężną w kwocie 12. 000 zł. za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 - dalej jako O. p.) oraz m.in. art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej jako u.g.h.). Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych w lokalu: "B" w B. przy ul. [...] , w którym Spółka "A" prowadziła działalność gospodarczą i urządzała gry na automatach w celach komercyjnych (udział w grze był odpłatny), była też właścicielem tych automatów. W lokalu stwierdzono 14 elektronicznych urządzeń do gier, w tym włączony i gotowy do gry automat LION nr [...]. Funkcjonariusze przeprowadzili gry kontrolne i stwierdzili, że automat ten spełnia definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h. W następstwie ustaleń kontroli organ z urzędu wszczął postępowanie wobec Spółki i decyzją z [...] r. wymierzył karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na przedmiotowym automatacie poza kasynem gry. Spółka wniosła odwołanie i powyższej decyzji, żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne uznając zarzuty za nieskuteczne. W motywach decyzji w szczególności wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala jednoznacznie twierdzić, iż podmiotem urządzającym gry poza kasynem gry była Spółka, nieposiadająca ani koncesji na prowadzenie kasyna ani zezwolenia na urządzanie gier. Sporne urządzenie umiejscowione jest w lokalu ogólnodostępnym; jest urządzeniem elektronicznym do gier o charakterze komercyjnym i losowym. W wyniku przeprowadzonych gier kontrolnych na urządzeniach ustalono że na liczniku CREDIT automatu znajdowało się 200 pkt kredytowych. Gracz potwierdził kontrolującym, że zakredytował automat kwotą 20 zł. Prowadził on grę o nazwie “The Money Game". Na ekranie monitora ww. urządzenia znajdowały się kolumny (bębny) z różnymi symbolami (litery, cyfry, monety itp.). Rozgrywanie gier następowało poprzez ustalenie stawki za pojedynczą grę oraz naciśnięcie podświetlonego przycisku, wskutek czego z licznika CREDIT pobierana była ustalona stawka za grę oraz uruchamiały się wszystkie bębny, które bez ingerencji gracza zatrzymywały się samoczynnie w losowo wybranej konfiguracji. Każde naciśnięcie podświetlonego przycisku uruchamiało kolejna grę. Przy stanie licznika CREDIT 185 gracz uzyskał wygrane w postaci gier bonusowych o nazwie "Feature Games", po rozegraniu których, za korzystne układy symboli graficznych zaznaczonych na ekranie, uzyskał wygrane w postaci punktów kredytowych w łącznej ilości 1641 na liczniku HIGSCORE. Punkty te umożliwiły rozegranie kolejnych gier bez konieczności ponownego zakredytowania automatu pieniędzmi, po wykorzystaniu punktów kredytowych z licznika CREDIT. Zaznaczyć należy, że w czasie rozgrywania gier bonusowych nie były pobierane punkty kredytowe z żadnego z liczników. Następnie w wyniku rozegrania kolejnych gier gracz uzyskał 636 pkt, które zostały także dopisane do licznika HIGSCORE. Ustalono również, że gry na ujawnionym w lokalu urządzeniu elektronicznym były organizowane w celach komercyjnych, gdyż aby zagrać na urządzeniu trzeba było do automatu wrzucić środki pieniężne (zakredytować automat). Gry te mają również charakter losowy gdyż grający, po uruchomieniu gry, nie jest w stanie w żaden sposób wpłynąć na jej wynik czy przewidzieć, jaki będzie końcowy układ symboli uzyskany na zatrzymanych bębnach (wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego). Grający nie miał możliwości zatrzymania kręcących się z dużą szybkością bębnów, wyświetlanych na monitorze w dogodnym dla siebie momencie, gwarantującym wygraną. Po uruchomieniu przez gracza bębnów za pomocą przycisku "start" ich zatrzymanie następuje automatycznie przez program gry (sterujący grami). Analogiczna sytuacja występuje przy rozdawaniu kart do gry. Ustalono również, że w każdej chwili punkty kredytowe zapisane na liczniku "credit" mogą być zamienione na środki pieniężne. Ustalenia dokonane przez kontrolujących potwierdził również powołany do sprawy karnej skarbowej biegły sądowy Sądu Okręgowego w B. dr inż. A.C., który dokonał ekspertyzy przedmiotowego urządzenia. Ze sporządzonej opinii wynika m.in., że badane urządzenie jest automatem do gier bez możliwości realizacji bezpośrednich wypłat wygranych pieniężnych. Grę na automacie umożliwia dokonanie wpłaty, a kwota przeliczona jest na punkty na liczniku CREDIT wg przelicznika 1 PLN = 10 pkt.. Celem gry na automacie jest zdobywanie punktów wyświetlonych na liczniku HIGSCORE. Gra polega na wpłacie, przeliczonej na punkty CREDIT, wyborze jednej z oferowanych gier, ustawieniu stawki i naciśnięciu przycisku START, który uruchamia jedną grę i pobiera stawkę z licznika CREDIT/HIGSCORE. Po uruchomieniu gry następuje stopniowe samoczynne zatrzymywanie się bębnów (lub odkrywanie kart).- grający nie ma żadnego wpływu na wynik pojedynczej gry, który jest zależny od programu gry i dla grającego jest nieprzewidywalny. W zależności od układu symboli uzyskanych w pojedynczej grze stan licznika CREDIT/HIGSCORE może się zwiększyć (w przypadku uzyskania symboli w grze wideo układu wygrywającego). Automat oferuje 21 gier wideo, będących komputerowymi emulacjami typowych gier hazardowych, gier bębnowych typu SLOT. W automacie biegły dokonał wpłaty 100 PLN, rozegrał kilkanaście gier uzyskując wygrane. Ponadto biegły stwierdził, że gry ww. automacie zawierają element losowości. Są realizowane na podstawie algorytmu gier programu komputerowego zapisanego w pamięci jednostki logicznej automatu. Program gier jest programem wykorzystującym do działania elementy losowości. Organ wyjaśnił, że ustawa o grach hazardowych wprowadza definicje poszczególnych gier czy zakładów wzajemnych, które wskazują cechy je charakteryzujące. Zatem organ celny ustalając przebieg gry w oparciu o zebrany materiał jest kompetentny samodzielnie stwierdzić, czy dana gra wyczerpuje znamiona gry na automatach i dopiero w przypadku wątpliwości może wystąpić do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie charakteru gry w drodze decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy o grach hazardowych i powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i TK. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka działając przez pełnomocnika wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie jako podstawy prawnej wymierzenia kary normy zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy, która jest skierowana do podmiotów mających koncesje na prowadzenie kasyna, w sytuacji gdy sprawa winna być rozstrzygana w świetle dyspozycji z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 (dot. urządzania gier hazardowych bez koncesji). W uzasadnieniu skargi Skarżąca wadliwość zaskarżonej decyzji odnosi do błędnej interpretacji stanu prawnego, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przez organ prawa materialnego. Skarżąca wskazuje, że znana Jej jest uchwała NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GSP/16, jednakże nie zgadza się z jej treścią uznając, że Sąd dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która odnosi się do kwestii skuteczności stosowania art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych i możliwości wymierzania kary na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy. Dokonując analizy art. 89 w kontekście art. 6 ust 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych Skarżąca podnosi, że organy przyjęły niewłaściwą podstawę prawną wymierzenia kary finansowej. Uważa bowiem, że z uwagi na fakt, iż jako podmiot, który urządzał gry na automacie i nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry - ewentualne wymierzenie kary mogłoby nastąpić wyłącznie na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, przewidującym podleganie karze za urządzanie gier bez koncesji lub zezwolenia. Na poparcie przedstawionej w odwołaniu argumentacji Skarżąca powołała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2015r. sygn. akt II GSK 2053/15. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Celnej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa krajowego i unijnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia kwalifikacji urządzenia Hot Spot jako automatu podlegającego przepisom ustawy o grach hazardowych oraz ocena czy podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wymierzającą karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na tym urządzeniu poza kasynem gry, stanowić może art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. z uwagi na brak notyfikacji Komisji Europejskiej projektu ustawy o grach hazardowych. Strona kwestionuje ocenę prawną, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji wskazując na brak podstaw prawnych do nałożenia kary pieniężnej z uwagi na fakt braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy, dających podstawę do uchylenia w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (definicję pojęcia "kasyno gry" zawiera art. 4 ust. 1a u.g.h.). Stosownie do art. 90 ust. 1 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zasadnie zatem organ badał jaki charakter mają gry na automacie i w tym celu dopuścił dowód z eksperymentu, który potwierdził, że organizowane są w celach komercyjnych, mają charakter losowy. Nie ma wątpliwości, że organizowanie gier na automatach jest nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści ze świadczeń pieniężnych osób uczestniczących w grze (odpłatność za grę). Wygrane w grze na badanych urządzeniach sprowadza się do uzyskiwania premii punktowych, umożliwiających przedłużenie gry; występują więc wygrane rzeczowe lub pieniężne. Gra na badanych urządzeniach ma "charakter losowy", nie zaś zręcznościowy, ponieważ wygrana punktowa nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębna (cylindra) z różnymi figurami i rysunkami etc., nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem po kolejnym przycisku zatrzymują się one samoczynnie. Ze względu na dużą prędkość obracania się bębnów grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która pojawi się na bębnach w chwili zatrzymania, gdyż zwolnienie obrotów bębnów następuje nie od razu, lecz stopniowo. Skarżący nie posiadał koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automatach, a także nie posiadał dla automatów poświadczenia rejestracji. Obowiązki w tym zakresie ciążą na przedsiębiorcy na mocy znowelizowanego art. 23a do f) u.g.h., który wszedł w życie z dniem 13 lipca 2011 r. na mocy art. 1 pkt 9, art. 11 i art. 18 ustawy z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 34, poz.779) po notyfikacji Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL. Nie było zatem potrzeby występowania przez organ do Ministra Finansów o wydanie decyzji rozstrzygającej o rodzaju gier umieszczonych na automacie. W następnej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 podjął następującą uchwałę: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm ). Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjęta w składzie 7 sędziów NSA, na skutek zagadnienia prawnego przekazanego przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. Jej moc wiążąca odnosi się do każdej sprawy, w której występuje zagadnienie prawne objęte tą uchwałą. Wskazuje na to art. 269 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas, "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego", C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowaną uchwałą takiego samego składu NSA. Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale i nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi siedmiu sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Powołany już art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponieważ ustalenia dowodowe w przedmiotowej sprawie były prawidłowe, a spór dotyczył zasadności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w świetle przywołanej uchwały nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną za urządzanie gier na automacie o niskich wygranych, bez koncesji, poza kasynem gry. Nie ma już wątpliwości, że zastosowany przepis nie jest techniczny i nie wymagał notyfikacji i powinien być stosowany. Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Stanowisko Sądu w niniejszej sprawie jest ponadto zgodne z poglądem zaprezentowanym w wyrokach wydanych w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach m.in. o sygn. akt III SA/Gl 1950/15 oraz III SA/Gl 1952/15. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi wskazać przyjdzie, że są one bezzasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.