III SA/Gl 7/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-05-17

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Herman, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej, w sytuacji gdy toczy się postępowanie egzekucyjne, powinno uwzględniać status Komornika Sądowego jako strony i informować go o saldzie zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę na poczet zaległości podatkowej, ponieważ istniała wymagalna zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r., a decyzja określająca to zobowiązanie jest prawomocna. Komornik Sądowy nie posiada statusu strony w postępowaniu dotyczącym zaliczenia wpłaty, a organ podatkowy nie miał obowiązku doręczania mu postanowienia o zaliczeniu wpłaty, gdyż wcześniej powiadomił go o wygaśnięciu należności. Zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego powinny być kwestionowane w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący H.S. kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zaliczeniu wpłaty w wysokości 559,70 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r. Skarżący zarzucał m.in. brak wskazania numeru decyzji podatkowej, nieujęcie wpłaty jako depozytu, brak wyprowadzenia salda końcowego oraz niepowiadomienie Komornika Sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Organ podatkowy i sąd administracyjny uznali te zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 26.10.2015r. nr [...] , którym organ ten po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego H. S. , na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty w wysokości 559,70 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004r., z czego 269,70 zł zaliczono na należność główną a 290,00 zł na należne odsetki - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Stan sprawy jest następujący: Postanowieniem z [...] r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. działając w oparciu o art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej zaliczył wpłatę z 7.04.2015r. w kwocie 559,70 zł na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. Postanowienie zostało doręczone stronie 28.05.2015r. Pismem z [...] r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów w całości. Jednocześnie Skarżący wniósł o wydanie nowego skorygowanego rozstrzygnięcia zawierającego sprostowania i zmiany - przy ujęciu pełnych danych umożliwiających Stronie dokonanie weryfikacji dokonanych "rozksięgowań" spornych nadal obciążeń i płatności. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. nie powołanie w zaskarżonym postanowieniu właściwego numeru decyzji podatkowej, z której miałby wypływać realizowany "tytuł roszczeniowy" w podatku od towarów i usług w kwocie 559,70 zł. Skarżący wskazał, iż w pełni zna istotę sprawy, lecz domaga się, aby dla celów dowodowych wydany dokument posiadał niezbędne i konieczne dane, wymagane dane dla tego typu dokumentu urzędowego, 2. nieujęcie przez Urząd Skarbowy w przedmiotowym postanowieniu rozliczonej wpłaty jako "depozyt" w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Skarżący wyjaśnił, że uiszczając dobrowolnie pewne płatności na poczet "przestępczo wykreowanego przez organa długu" - od początku kwestionuje przedmiotowy wymiar zobowiązań w podatku od towarów i usług za lata 2004/2005 i podnosi bezprawność działania organów polskich w tym względzie (UKS, IS oraz sądów). Po wyczerpaniu krajowych środków odwoławczych wniósł skargę do ETPCz w Strasburgu na władze polskie, która to skarga obejmuje również wniosek o ugodowe załatwienie sprawy przez Wysoko Układające się Strony, w części odnoszącej się do ww. kwestionowanych przez Niego płatności za okres IV/2004 do VIII/2005. Zapłata zobowiązania przez Stronę - na tle zawisłości skargi przez ETPCz w Strasburgu - nie wyklucza wciąż trwającego stanu sporności sprawy. Zdaniem Skarżącego wszystkie dobrowolne płatności poniesione przez niego na rzecz urzędu skarbowego w tej sprawie winny być traktowane "księgowo" jako depozyt. Nadto Urząd Skarbowy nie jest tutaj organem egzekucyjnym, gdyż funkcję tę przejął (w ramach egzekucji łącznej) Komornik Sądowy w K. , sygn. akt [...] , 3. po dokonanych płatnościach przez podatnika oraz wykonaniu rozksięgowań kwoty przez urząd - organ nie wyprowadził salda końcowego (kwestionowanych) zaległości w podatku od towarów i usług, co uniemożliwia stronie kontrolę rzetelności rozliczeń podniesionych obciążeń, 4. postanowienie nie zostało skierowane do wiadomości do egzekutora działającego w tej sprawie z wniosku Urzędu Skarbowego w ramach egzekucji łącznej, tj. Komornika Sądowego. W rezultacie rozpatrzenia ww. zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. 26.10.2015r. wydał zaskarżone postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 10.04.2015r. w sprawie zaliczenia wpłaty z 7.04.2015r. w kwocie 559,70 zł, na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. – z tego 269,70 zł na należność główną i odsetki 290,00 zł. Wskazał, że stosownie do treści art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej O.p.), że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Wniosek podatnika ma w tym zakresie charakter wiążący dla organu podatkowego. Zgodnie z § 4 tego artykułu do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2 ww. ustawy, według którego - jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wskazał, że bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania uległ zawieszeniu zgodnie z art. 70 § 6 ust. 1 O.p. w związku ze wszczęciem przez Prokuraturę Okręgową w G. V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w R. , postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe wiążące się z niewykonaniem zobowiązania, o którym to postępowaniu podatnik został powiadomiony. Szczegółowe wyjaśnienia w tym zakresie zawarto na str. 3 zaskarżonego postanowienia. Wykazał, że skarżący posiadał na dzień dokonania wpłaty, tj. 7.04.2015r., nieuregulowaną, wymagalną zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. - 269,70 zł. Należność za lipiec 2004r. była skutkiem określenia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. - w decyzji z [...] r. nr [...] , zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. w wysokości 15.253,00 zł, którą przypisano na karcie kontowej dla podatku od towarów i usług jako zaległość. Zaległość ta uległa zmniejszeniu z uwagi na zaliczenie - postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 29.04.2015r. znak: [...] - części wpłaty z 26.11.2014r. w kwocie 14.974,30 zł oraz postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19.03.2015r. znak: [...] części wpłaty z 10.03.2015r. w kwocie 9,00 zł i na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wynosiła 269,70 zł. Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. znak: [...] W dniu 4.01.2012r. został wystawiony i skierowany do egzekucji tytuł wykonawczy nr [...] , w którym podając kwotę należności głównej - 15.253,00 zł, jako podstawę prawną należności wskazano orzeczenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. znak: [...] Wskazać należy, że złożone przez stronę w przedmiocie wymiaru ww. podatku skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wyrok z 31.01.2013r. sygn. akt III SA/G1 1641/11) i dalej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 30.05.2014r. sygn. akt I FSK 1397/13) zostały przez ww. Sądy oddalone. Natomiast będącą przedmiotem sporu wpłatę w kwocie 559,70 zł Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. , zaskarżonym postanowieniem z 10.04.2015r. znak: [...] , zaliczył na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. (zgodnie z wpłatą), tj. na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, przeznaczając kwotę 269,70 zł na należność główną oraz kwotę 290,00 zł na odsetki za zwłokę od tej zaległości. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania "dla wypełnienia przez wierzyciela praw przysługujących uczestnikom postępowania wedle ustawy egzekucyjnej'’. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie słusznego interesu prawnego strony na skutek nieuwzględnienia przez organ przesłanek zażalenia z 2.06.2015r. oraz zarzutów w zakresie: a) niewyprowadzenia przez wierzyciela w postanowieniu tzw. salda końcowego zobowiązań po rozksięgowaniu wpłaty dokonanej przez skarżącego, b) nieuwzględnienia innego uczestnika postępowania jako strony, tj. organu egzekutora - Komornika Sądowego i nie nakazanie temu organowi wypełnienia dyspozycji postanowienia w obrębie zmian kwotowych po rozliczeniu wpłat zainkasowanych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z pominięciem wpłat wedle trybu egzekucyjnego - co ma istotny wpływ na stan salda zobowiązań w podatku od towarów i usług objętych egzekucją przez Komornika Sądowego za 2004/2005 w sprawie sygn. akt egzekucyjnych [...] . W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż: 1. organ nadzoru instancyjnego w postępowaniu zażaleniowym dopuścił się rażącego naruszenia interesu prawnego Strony, bowiem rozstrzygnięciem odmownym (utrzymaniem w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ) zaaprobował rażąco wadliwe postępowanie organu wierzycielskiego, 2. interes prawny skarżącego wyraża się tym, że w toku postępowania egzekucyjnego uruchomionego przez wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ) i przekazanego do dalszego prowadzenia w ramach egzekucji łącznej (sądowej) innemu organowi egzekucyjnemu - zobowiązany wpłacając jakiekolwiek świadczenia pieniężne wprost do wierzyciela winien uzyskać od niego dane dotyczące aktualnego stanu zobowiązań egzekucyjnych do zapłaty po wykonaniu "operacji księgowych", tj. po przeliczeniu dokonanej cząstkowej wpłaty na zaległości i odsetki egzekucyjne. Ów aktualny "rozliczony" stan kwotowy zaległości winien być automatycznie przeniesiony do postępowania egzekucyjnego (egzekutora), aby i tam jednocześnie (w tej samej dacie) nastąpiło z "urzędu" uwzględnienie faktu dokonania wpłat. Jest to podstawowy - zdaniem skarżącego - obowiązek wierzyciela, który wystawił tytuły wykonawcze i je przekazał innemu organowi egzekucyjnemu (Komornikowi Sądowemu), właśnie z tego obowiązku ciążącego na organie wierzycielskim - wypływa negowane przez wierzyciela i Izbę Skarbową uprawnienie dłużnika, w tym tzw. "prawo do informacji". Bez wykonania ww. obowiązku przez wierzyciela - egzekutor (Komornik Sądowy) nie mając urzędowego aktu od wierzyciela/wystawcy tytułów wykonawczych, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - prowadzi czynności egzekucyjne wedle danych z tytułów wykonawczych, co jest oczywistym błędem i ze szkodą dla dłużnika na tle zainkasowanych wpłat na poczet zaległości przez wierzyciela, wpłat dokonanych z pominięciem egzekutora - Komornika Sądowego. Ponieważ egzekutor nie bada zasadności i wiarygodności naliczeń kwotowych zamieszczonych przez wierzyciela w tytułach wykonawczych - ów wierzyciel zobligowany jest z mocy prawa do powiadomienia tegoż egzekutora stosownym aktem o zmianach w obrębie kwoty dochodzonych egzekucyjnie należności. Takim aktem w ocenie Skarżącego jest postanowienie o zarachowaniu nadpłat/wpłat - wystawiane przez służby księgowe organu wierzycielskiego - z przeniesieniem danych do "karty kontowej podatnika". Zdaniem Skarżącego wystawienie postanowienia dotyczącego rozrachowania nadpłat/wpłat nie jest tylko czynnością techniczną, a zarzuty strony nie są bezprzedmiotowe, jak "niefrasobliwie rzecz ujmuje Izba Skarbowa". Strona twierdzi, że w sytuacji toczącego się postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego - ów egzekutor mając w dyspozycji i do wykonania 15 tytułów wykonawczych od wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ) - winien być powiadomiony o aktualnym stanie salda "u wierzyciela" w zakresie dochodzonych egzekucyjnie należności. Nadto każdy uczestnik postępowania ma do tego prawo, a "Negowanie ww. faktu przez Izbę (organ nadzoru) jest niedorzecznością". Skoro wierzyciel zainkasował szereg wpłat na poczet egzekwowanych egzekucyjnie zobowiązań i w tym zakresie wierzyciel wydał postanowienia o ich "rozrachowaniu" - to i na wierzycielu ciąży bezwzględny obowiązek doręczenia egzekutorowi odpisu aktu o przyjęciu i rozrachowaniu wpłaty wraz z podaniem salda końcowego "zobowiązań egzekucyjnych" po owej operacji księgowej. Jest to nakaz prawa w rozumieniu ustawy egzekucyjnej, tym bardziej, że egzekutor związany jest danymi kwotowymi uwidocznionymi w tytułach egzekucyjnych, które to dane kwotowe tracą swą aktualność na tle "operacji dot. rozrachowań" wykonywanych przez wierzyciela. Skarżący podniósł, iż "racje" organu odnoszące się do zamieszczenia w "postanowieniu o przerachowaniu" danych systemowych (wedle kryteriów POLTAX 2B itd.) - w sposób rażący naruszający prawa strony. Interes prawny strony domaga się, aby organ po wykonaniu "operacji" wyjawił saldo końcowe "rozliczeń" - widniejące na karcie kontowej płatnika, ponieważ całość ma ścisły związek z egzekucją prowadzoną przez Komornika Sądowego. Zobowiązany winien wiedzieć jakie jest aktualne saldo "zobowiązań egzekucyjnych" przekazanych przez wierzyciela do Komornika Sądowego - każdorazowo, po dokonaniu operacji rozksięgowań dokonanych tą drogą wpłat/nadpłat. Następnie podniósł, że organ nadzoru rozpatrując zażalenie winien rozróżnić kwestie dotyczące wydawania odpłatnych zaświadczeń o zaległościach podatkowych - od czynności rozksięgowań płatności egzekucyjnych na karcie kontowej podatnika i relacji w tym względzie pomiędzy uczestnikami tegoż postępowania, tj. wierzycielem, organem egzekucyjnym i wpłacającym dłużnikiem. Brak rozróżnienia i tych kwestii - zdaniem skarżącego - jest m. in. następstwem wadliwego orzeczenia. Podsumowując uzasadnienie skarżący wskazał, iż domaga się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zobowiązania organu do wypełnienia nakazów prawa. Stwierdził, że "uznanie przez organ nadzoru, iż żądanie strony w ww. zakresie jest bezzasadne - jest konstatacją nieodpowiedzialną". W uzupełnieniu strona dodała, że: a) nie akceptuje prawomocnych rozstrzygnięć w zakresie podatku od towarów i usług za lata 2004/2005, całość obciążona jest przesłankami o znamionach przestępstwa, pomimo, że w miarę możliwości spłaca ów karygodny "wymiar", b) domaga się ujęcia wpłat dokonanych z pominięciem egzekutora jako depozyt; ponieważ "w sprawie nadal toczy się postępowanie karne (a w aktach sprawy znajdują się dokumenty spreparowane przez prokuratora) - niekoniecznie w sygnalizowanej sprawie musi wiązać pojęcie z Ordynacji podatkowej jak chce Izba", c) przed Komornikiem Sądowym toczą się postępowania egzekucyjne w podatku od towarów i usług według 15-tu tytułów wykonawczych wierzyciela za lata 2004/2005 i żaden z tych tytułów pod sygn. akt [...] nie jest umorzony przez Komornika. Stąd uwagi Izby zamieszczone na str. 6 wiersz 5 i następne nie przystają do meritum, d) konstatacja Izby (str. 6 wiersz 21 i następne) - jakoby strona w zażaleniu nie wykazała jaki przepis został naruszony przy wydaniu postanowienia urąga elementarnym zasadom ochrony praw podmiotowych podatnika. Ów wywód organu nie uzasadnia, aby strona skarżąca nie miała interesu prawnego w stawianych żądaniach, e) ponieważ strona złożyła skargi do WSA na wszystkie tytuły wykonawcze obejmujące zarzuty związane z brakiem legalności postępowania egzekucyjnego, zaś postanowienie o rozksięgowaniu wpłaty ma ścisły związek z "wymiarem" podatku ujętym w tytułach egzekucyjnych - strona skarży wszystkie czynności organu wykonane w "obrębie" tychże aktów, rzutujące na jej prawa. Zważywszy, że wszystkie 15 tytułów wykonawczych obciążone są przesłankami je dyskwalifikującymi, w tych okolicznościach wszelkie rozliczenia należności/zobowiązań wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego nie są miarodajne. Uwagi organu kierowane wobec skarżącego o "bezcelowości", "bezprzedmiotowości", "braku podstaw prawnych" lub podtrzymujące "legalność i zgodność działania organu z prawem" - stoją w jaskrawej sprzeczności z zasadami praworządności i legalizmu postępowania oraz z zasadą prawdy obiektywnej. Końcowo strona zarzuciła, że w ten sposób Izba Skarbowa "załatwiała" wszystkie sprawy i te obejmujące umorzone bezprawnie tytuły egzekucyjne z 2011r. i sprawy dotyczące "prawidłowości" naliczania odsetek za 614 dni zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podkreślając odrębność postępowania w sprawie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej od postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że organ dokonujący zaliczenia np. wpłaty na poczet zaległości podatkowej nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji czy decyzji określających wysokość zobowiązania, z których konkretna zaległość wynikała. Stwierdza jedynie istnienie fakt dokonania wpłaty oraz istnienie zaległości podatkowej i zarachowuje wpłatę na poczet zaległości stosownie do regulacji O.p. Odnosząc się do zarzutu strony, że Komornikowi Sądowemu nie doręczono postanowienia o zaliczeniu wpłaty, organ stwierdził, że nie miał obowiązku uwzględniania go jako strony. Przypomniał jednak, że pismem z 24.04.2015r. nr [...] , organ pierwszej instancji powiadomił Komornika Sądowego m.in. o wygaśnięciu w całości należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym [...] dotyczącym zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług m.in. za lipiec 2004r. Ponieważ zaskarżone postanowienie - wydane 10.04.2015r. - zostało doręczone stronie 28.05.2015r., a więc już po doręczeniu pisma z 24.04.2015r. Komornikowi, co miało miejsce 27.04.2015r., organ wskazał, że dodatkowe przesyłanie Komornikowi postanowienia o zaliczeniu przedmiotowej wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004r., byłoby zbędne. Wreszcie stwierdził, że obowiązek zamieszczenia w postanowieniu wydanym w trybie art. 62 Ordynacji podatkowej danych dotyczących postępowania egzekucyjnego nie znajduje potwierdzenia w przepisach Ordynacji podatkowej. W nawiązaniu do stanowiska strony, że dokonane wpłaty powinny być traktowane księgowo jako depozyt organ wyjaśnił, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują instytucji "depozytu" dla wpłat dokonywanych na poczet zaległości podatkowych wynikających z prawomocnych decyzji i dokonane wpłaty stanowią po prostu zapłatę podatku. Wreszcie organ wyjaśnił stronie, że przerwy w naliczeniu odsetek zostały uwzględnione przez organ podatkowy, co wskazano w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. Natomiast strona nie wskazała jakich okresów miałoby dotyczyć nieuwzględnienie przez organ podatkowy 614 dni przerwy w naliczaniu odsetek. W piśmie procesowym z 11.02.2016r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o przywrócenie w wyroku stanu faktycznego, jaki istniał przed wystawieniem 4.01.2012r. 15-tu tytułów wykonawczych o nr [...] , które są wg niego bezprawne oraz o rozliczenie płatności jako wpłat dot. zobowiązań bieżących lub "nadpłat". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego aktu przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 62 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że wpłata dokonana 7.04.2015r. w kwocie 559,70 zł mogła podlegać zaliczeniu na poczet zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. Podkreślić przy tym należy nawiązując do zarzutów skargi, iż zakresem kontroli Sądu mogły być jedynie kwestie związane z zasadnością zaliczenia nadpłaty, albowiem sporne postanowienie zostało wydane w tym przedmiocie. Z podobnych względów zakresem kontroli nie mogły być objęte zarzuty dot. postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W myśl art. 62 § 4 zdanie pierwsze O.p. do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2 O.p., który z kolei stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Należy podkreślić, że w sytuacji gdy zobowiązany dokonuje wpłaty na rzecz organu podatkowego, ma prawo do wiążącego wskazania, na poczet którego z podatków dokonywana jest wpłata i to niezależnie od tego, czy ciążą na nim zobowiązania z tytułu kilku podatków, czy też w tym samym podatku. Dopiero brak wskazania podatnika powoduje, że organ podatkowy działa z urzędu, zgodnie z regułami określonymi w art. 62 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 25.02.2010 r., sygn. akt II FSK 1625/08; wyrok NSA z 16.09.2008 r., sygn. akt II FSK 841/07, publ. CBOSA). W pierwszej kolejności wskazać należy, że - jak wynika z akt sprawy- zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. na dzień dokonania wpłaty czyli 7.04.2015r. było zobowiązaniem o najwcześniejszym terminie płatności. W tym dniu bowiem strona posiadała nieuregulowaną, wymagalną zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. w kwocie 269,70 zł. Należność ta za w/w okres rozliczeniowy jest skutkiem określenia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w decyzji z 11.01.2011 r. nr [...] , dla strony zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. w wysokości 15.253,00 zł i uwzględnienia części wpłaty dokonanej przez stronę 26.11.2014r. w kwocie 14.974,30 zł oraz części wpłaty z 10.03.2015r. w kwocie 9,00 zł. Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w związku ze złożeniem przez skarżącego odwołania została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. decyzją z 5.08.2011 r. znak: [...] , a następnie skarga na tę decyzję została oddalona przez WSA w Gliwicach. Także skarga kasacyjna na wyrok wydany w sprawie III SA/Gl 1641/11 została oddalona przez NSA wyrokiem o sygn. akt I FSK 1397/13. Powyższe oznacza, iż orzeczenie dotyczące określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. w kwocie 15.253,00 zł jest prawomocne i pozostaje w obrocie prawnym. Na mocy art. 170 p.p.s.a. orzeczenie takie ma moc wiążącą wobec strony i sądu, który je wydał, jak również w stosunku do innych sądów i organów państwowych. W konsekwencji powyższych okoliczności, gdy decyzja wymiarowa została uznana za prawidłową w wyniku prawomocnego orzeczenia sądowego, zasadnym było przyjęcie przez organy, iż – po zarachowaniu dokonanych wpłat - w dalszym ciągu pozostała do uregulowania zaległość za lipiec 2004r. w wysokości 269,70 zł. Powyższe oznacza, iż skoro nadal na koncie strony figurowała zaległość w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r. prawidłowo postąpił organ dokonując zaliczenia wpłaty z 7.04.2015r. w kwocie 269,70 zł na poczet tej należności. Prawidłowo również zastosowano art. 55 § 2 O.p. dokonując proporcjonalnego podziału kwoty zaliczonej wpłaty na zaległość oraz odsetki od tej zaległości. Nie mogą wywrzeć zamierzonego skutku prawnego zarzuty skargowe o nieuwzględnieniu Komornika jako strony postępowania. Kwestia kto posiada status strony określona jest w art. 133 § 1 - § 3 O.p. Z podstawowej zasady, określonej w art. 133 § 1 O.p. wynika, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Zgodnie z art. 133 § 2 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Z powyższego wynika, że Komornik Sądowy nie posiada statusu strony w związku z postanowieniem o zaksięgowaniu wpłaty i zarzyty strony również w tym zakresie są chybione. Natomiast w kwestii braku powiadomienia przez organy Komornika Sądowego o treści postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości za lipiec 2004r. w podatku od towarów i usług, z materiału sprawy wynika, że zarzut ten jest nieprawdziwy, gdyż - jak wynika z postanowienia organu Ii instancji - został on powiadomiony o wygaśnięciu zaległości za lipiec 2004r. pismem nr [...] z 24.04.2015r., doręczonym 27.04.2015r. W konsekwencji powyższego Komornik – mimo prawidłowego nieuznania go za stronę postepowania - uzyskał wiedzę o wygaśnięciu w całości należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym [...]. Zatem dodatkowe przesyłanie Komornikowi postanowienia o zaliczeniu przedmiotowej wpłaty nie było konieczne. Tym samym nie jest zasadny zarzut zawarty w pkt b/ oraz pkt 2. skargi. Odnośnie zarzutu wskazanego w punkcie a/, tj. nie wyprowadzenia salda końcowego zauważyć należy, że przepisy będące podstawa prawną działania organów nie obligują ich do wskazania tego salda w treści postanowienia o zaliczeniu wpłaty/nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Wskazują jedynie na konieczność ich proporcjonalnego zaliczenia na poczet należności głównej i odsetek, i tak uczynił organ. Dlatego zarzut sformułowany w punkcie a/ jest nieuzasadniony. Odnosząc się zaś do kwestii "bezprawnego wystawienia 15-tu tytułów egzekucyjnych i bezprawnego wszczęcia egzekucji – jakakolwiek czynność organu dokonana w obrębie rozliczeń, przeksięgowań płatności oraz wpłat w odniesieniu do zaprzychodowanych płatności na podstawie w/w 15-tu t.w. o numerach [...] do [...] nie może zyskać cech legalności", które zostało podniesione w piśmie procesowym z 11.02.2016r. - Sąd podkreśla odrębność postępowania egzekucyjnego od postanowienia w przedmiocie zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową. O ile – w ocenie strony – postępowanie egzekucyjne obarczone jest wadami, winien on je kwestionować przy wykorzystaniu środków prawnych skierowanych przeciwko nim, a nie odnoszących się do czynności materialno – technicznej rozksięgowania dokonanej wpłaty. Natomiast samo zobowiązanie podatkowe – jakkolwiek strona podkreśla, że wymiaru tego nie uznaje – jest określone decyzją ostateczną, a wyrok badający jej zgodność z prawem – prawomocny. W kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego, poruszonego w bardzo niejasny i niezrozumiały sposób w piśmie procesowym z 11.02.2016r. – zauważyć należy, że nie dotyczy ono tytułu egzekucyjnego, na poczet którego zostało dokonane zarachowanie wpłaty, kwestionowane w niniejszej sprawie ([...] ). Po wtóre zostało ono wydane prawie trzy miesiące po wydaniu rozstrzygnięcia organu II instancji w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Tak więc – pomijając już odrębność tytułów, których dotyczy i objętych nimi zaległości podatkowych - z oczywistych względów nie mogło być uwzględnione przez organ w dacie wydania jego postanowienia. Sąd natomiast bada sprawę wg jej stanu z dnia wydania orzeczenia przez organ II instancji, kiedy wspomniane postanowienie z 19.01.2016r. jeszcze nie istniało, nie mogło więc wpłynąć na dokonaną przez Sąd orzekający ocenę zgodności z prawem postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej. W kwestii uznania nadpłaty za "depozyt" Sąd również podziela stanowisko organów podatkowych co do tego, że przepisy O.p. nie przewidują takiej instytucji, a organy administracji publiczne zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa, wobec czego zarzut strony w tym przedmiocie także jest bezzasadny. Wyżej poczynione konstatacje prowadzą do wniosku, że zarzut wyrażony w punkcie 1. skargi, jakoby "organ nadzoru instancyjnego w postępowaniu zażaleniowym dopuścił się rażącego naruszenia interesu prawnego strony" poprzez aprobatę "rażąco wadliwego postępowania organu wierzycielskiego" – jest nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrując się naruszeń prawa materialnego ani procesowego po stronie organu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło