III SA/Gl 743/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-02-05
Skład orzekający: WSA Barbara Brandys-Kmiecik, WSA Małgorzata Herman, WSA Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, uwzględniając przesłanki z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Spełnione zostały łącznie dwie przesłanki: zaistnienie jednej z sytuacji wskazanych w art. 239b § 1 (toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności, brak majątku o wartości odpowiadającej zaległościom, ogłoszenie likwidacji spółki) oraz uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co wynikało z analizy sytuacji finansowej spółki, jej zadłużenia i postępowania likwidacyjnego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w likwidacji zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązania podatkowe w podatku VAT za okres od sierpnia do grudnia 2011 r. Organy podatkowe uznały, że zaistniały przesłanki z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, w tym toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności, brak majątku spółki oraz jej likwidacja, co uprawdopodabniało niewykonanie zobowiązania. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przedwczesne wydanie postanowienia oraz brak wystarczającego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania "A" sp. z o.o. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z [...] r. nr: [...], określającej Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r., a także kwoty różnicy podatku stanowiące nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień i listopad 2011 r. w wysokości 0 zł.
W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwaną dalej O.p.), a także art. 208 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.) oraz powołane w uzasadnieniu przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., zwanej dalej ustawą VAT).
Przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną organ wyjaśnił, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. [...] r. i wydał decyzję określającą Spółce "A" sp. z o.o. w likwidacji zobowiązania podatkowe w podatku VAT od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r., a także kwoty różnicy podatku stanowiące nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień i listopad 2011 r. Postanowieniem z tego samego dnia, organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Postanowienie i decyzja zostały doręczone tego samego dnia.
Uzasadniając nadanie rygoru, organ pierwszej instancji wskazał na zaistnienie wszystkich czterech przesłanek z art. 239b § 1 O.p., z uwagi na:
1) toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku VAT za wrzesień 2012 r. w wysokości [...] zł (bez odsetek), na którą [...] r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...],
2) brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, co zostało ustalone na podstawie analizy porównawczej sprawozdań finansowych Podatnika za lata 2014 i 2015,
3) podjęcie [...] r. uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki o jej rozwiązaniu i postawieniu w stan likwidacji, co uprawdopodabnia proces upłynnienia pozostałego majątku,
4) fakt, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych jest krótszy niż 3 miesiące i brak jest zdarzeń powodujących jego przerwanie bądź zawieszenie.
Przedmiotowe postanowienie zostało wysłane [...] r. na adres Pełnomocnika Spółki za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty Polskiej S.A. Do 22 listopada 2016 r. do organu pierwszej instancji nie wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej to postanowienie (nie otrzymano tego potwierdzenia z Poczty Polskiej S.A.), natomiast na stronie internetowej operatora pocztowego widniała informacja o pozostawieniu przesyłki 24 listopada 2016 r. na okres 14 dniu w Urzędzie Pocztowym C.. Mając na względzie okoliczność prawdopodobnego zaginięcia urzędowego zwrotnego potwierdzenia odbioru 12 grudnia 2016 r. organ pierwszej instancji ponownie doręczył przedmiotowe postanowienie osobiście, w siedzibie Kancelarii pełnomocnika Spółki. Jednocześnie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się z pismem reklamacyjnym do operatora pocztowego o wyjaśnienie kwestii zaginięcia potwierdzenia odbioru oraz nieprawidłowego zawiadomienia adresata o możliwości odbioru przesyłki. Z odpowiedzi udzielonej przez Pocztę Polską S.A. w dniu [...] r. wynika, że postanowienie zostało doręczone 5 grudnia 2016 r. (na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr [...]) A.R..
W zażaleniu na to postanowienie, złożone pismami z [...] i [...] r. Strona, działając przez pełnomocnika, wniosła o jego uchylenie, a także o wstrzymanie egzekucji do czasu rozpoznania, zarzucając naruszenie:
a) art. 212 w zw. z art. 145 § 1 i art. 239 b) O.p. poprzez wystosowanie postanowienia z [...] r., jeszcze zanim decyzja weszła do obrotu prawnego,
b) art. 239 b § 1 pkt 4 O.p. poprzez nieuwzględnienie doręczenia Stronie zarządzenia zabezpieczenia wydanego w następstwie decyzji zabezpieczającej przedmiotowe zobowiązania podatkowe, co skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań,
c) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez brak zebrania materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej Podatnika i oparciu się na dokumentach finansowych sporządzonych na ostatni dzień 2015 r., przy jednoznacznym stwierdzeniu organu podatkowego, że postawienie Spółki w stan likwidacji jest równoznaczne z pomniejszaniem jej aktywów,
d) art. 122 w zw. z art. 210 § 4 O.p. poprzez brak stosownej argumentacji, iż sytuacja majątkowa Strony oraz prowadzona egzekucja w zakresie innych należności pieniężnych mogą udaremnić wykonanie zobowiązania za przedmiotowe okresy,
e) art. 212 O.p. poprzez doręczenie pełnomocnikowi postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo, że w obrocie prawnym istniało już przedmiotowe postanowienie, doręczone Stronie 5 grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu Strona podniosła, że organ podatkowy w przedmiotowym postanowieniu jedynie wskazał na zaistniałe przesłanki do wydania tegoż dokumentu, natomiast nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania, nawet na skutek egzekucji. Dodatkowo Podatnik stwierdził, że upływ terminu przedawnienia połączony z prawdopodobnym wniesieniem odwołania nie może być przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto w zakresie zaległości podatkowej z tytułu VAT za wrzesień 2012 r. przeprowadzana jest skuteczna egzekucja, co zostało przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. w zupełności pominięte. Na potwierdzenie słuszności swoich racji Podatnik przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 239a oraz art. 239 b § 1 i § 2 O.p. i wyjaśnił, że z unormowań tych wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest wystąpienie jednej z czterech okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 O.p. Drugą przesłanką jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Następnie organ odwoławczy przeanalizował zasadność wszystkich przesłanek, przywołanych przez organ pierwszoinstancyjny w zaskarżonym postanowieniu, które spowodowały nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z [...] r.
Odnośnie pierwszej przesłanki (art. 239b § 1 pkt 1) związanej z posiadaną przez organ podatkowy wiedzą, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, organ pierwszej instancji wskazał, że wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne z tytułu należności w podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. na kwotę należności głównej [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego przesłanka ta została spełniona, gdyż kwota należności z tytułu podatku od towarów i usług objęta postępowaniem egzekucyjnym za wrzesień 2012 r. jest nieznacząca w porównaniu ze zobowiązaniami wynikającymi z decyzji będącej podstawą wydania niniejszego rygoru. Skoro Spółka dobrowolnie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie uiściła zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, to w jaki sposób zamierza uregulować około 21 razy większe zobowiązania w podatku od towarów i usług. Za brakiem dobrowolności w uiszczeniu kwot zobowiązań wynikających z decyzji organu pierwszej instancji przemawia także fakt wniesionego przez Podatnika odwołania negującego zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Zatem bardzo mało prawdopodobnym jest by podatnik dobrowolnie wpłacił zobowiązania, z którymi się nie zgadza.
Druga przesłanka (art. 239b § 1 pkt 2) dotycząca stanu majątku podatnika, zdaniem organu odwoławczego również została spełniona, gdyż Podatnik nie posiadał żadnych nieruchomości, natomiast majątek Spółki "A", na którym istnieje możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosił [...] zł. Zobowiązania krótkoterminowe (wymagalność do 12 miesięcy) w kwocie [...] zł dwukrotnie przewyższały należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł. Kwota majątku jest zatem niewspółmiernie niska w stosunku do zaległości podatkowych w wysokości [...] zł przypadających do zapłaty przez Podatnika na mocy wydanej decyzji. Słusznie przy tym wskazał organ pierwszej instancji, że Spółka prowadzi, przy niskim kapitale własnym, bardzo ryzykowną politykę finansową, opierając swoją działalność gospodarczą głównie na odroczonych płatnościach za dostawy i usługi.
W ocenie organu odwoławczego została również spełniona trzecia przesłanka (art. 239b § 1 pkt 3), dotycząca sytuacji, w której strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości. Organ wyjaśnił, że wprawdzie z akt sprawy nie wynika wprost by Podatnik dokonywał zbycia majątku, jednakże [...] r. Zgromadzenie Wspólników "A" sp. z o.o. podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki, (aktualnie w stanie likwidacji), co czyni prawdopodobnym proces upłynniania pozostałego majątku Podatnika. Czynności likwidacyjne wiążą się z zakończeniem bieżących interesów spółki, ściągnięciem wierzytelności, wypełnieniem zobowiązań i upłynnieniem majątku (art. 282 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.).
Wypowiadając się co do czwartej przesłanki (art. 239b § 1 pkt 4) dotyczącej okresu do upływu terminu przedawnienia, który jest krótszy niż 3 miesiące, organ odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw do jej zastosowania.
Przywołując treść art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 O.p. organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, zobowiązanie podatkowe przedawniłoby się 1 stycznia 2017 r. (dot. okresów od sierpnia do listopada 2011 r.) oraz 1 stycznia 2018 r. (dot. grudnia 2011 r.). W aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. z [...] r. sygn. akt [...] o wszczęciu śledztwa w zakresie obrotu wyrobami stalowymi. Zakresem śledztwa objęta jest także działalność "A" sp. z o.o. w likwidacji, od 2011 r. Dodatkowo wskazano, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. dokonał powiadomienia Podatnika pismami z [...] r. i [...] r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszoinstancyjny prawidłowo wykazał, że wszystkie okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych dały podstawy do uznania za uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań określonych zaskarżoną decyzją. Nie ma przy tym znaczenia, że organ pierwszej instancji błędnie powołał przesłankę z art. 239 b § 1 pkt 4, bowiem zaistniały trzy inne przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, a zgodnie z przepisami prawa wystarczy wskazać tylko jedną z nich wraz z uprawdopodobnieniem, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Organ odniósł się także do pozostałych zarzutów zażalenia, stwierdzając, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Za niezasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 212 w zw. z art. 145 § 1 O.p. poprzez wystosowanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, w okresie, gdy decyzja jeszcze nie weszła do obrotu prawnego, wyjaśniając, że podatnik otrzymując w sprawie decyzję wraz z postanowieniem o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności uzyskał w ten sposób pełne rozeznanie w swojej sytuacji i możliwość obrony swoich praw co do obydwu rozstrzygnięć.
Organ nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez brak zebrania materiału dowodowego umożliwiającego ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej Podatnika i oparciu się na dokumentach finansowych sporządzonych na ostatni dzień 2015 r. przy jednoznacznym stwierdzeniu organu podatkowego, że postawienie Spółki w stan likwidacji jest równoznaczne z pomniejszaniem jej aktywów. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. Faktem jest, iż analiza stanu majątkowego była dokonana w oparciu o dokumenty finansowe sporządzone na dzień 31 grudnia 2015 r., bo takie dokumenty zostały przedłożone przez Spółkę. Jednakże ocena kondycji finansowej wynikała również z danych uzyskanych przez organ egzekucyjny w ramach przeprowadzonych w 2016 r. czynności, co stanowiło także podstawę do zastosowania przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., która to okoliczność już sama w sobie decydowała o konieczności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Poza tym w złożonym zażaleniu Strona nie przedstawiła danych liczbowych obrazujących jej stan finansów za 2016 r., które potwierdziłyby, że posiada majątek odpowiadający zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę określonymi decyzją za badane miesiące. Co więcej, fakt podjęcia przez wspólników decyzji o likwidacji działalności Spółki, utwierdził organy obu instancji w przekonaniu o słuszności zastosowanej przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 O.p.
Organ za bezpodstawny uznał także zarzut dwukrotnego doręczenia zaskarżonego postanowienia, wyjaśniając, że w rozpatrywanej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z [...] r. zaginęło, słusznie zatem organ pierwszej instancji dokonał powtórnego doręczenia tego samego postanowienia [...] r., od której to daty zresztą Strona skutecznie, w ustawowym terminie wniosła środek zaskarżenia.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie postanowień organu pierwszej i drugiej instancji, podnosząc te same zarzuty co w zażaleniu.
Dodatkowo pełnomocnik stwierdził, że organ odwoławczy zbagatelizował błędne działanie organu pierwszej instancji w kwestii wprowadzenia do obrotu prawnego dwóch identycznych aktów prawnych. Organ pierwszoinstancyjny mógł pozyskać od Podatnika/jego pełnomocnika oświadczenia dot. daty otrzymania dokumentu. Okoliczność, iż potwierdzenie odbioru korespondencji jest dokumentem urzędowym nie oznacza, że jego brak na skutek błędów operatora pocztowego jest równoznaczny z niedoręczeniem postanowienia. Pełnomocnik zaznaczył również fakt, że w zakresie zaległości podatkowej z tytułu VAT za wrzesień 2012 r. przeprowadzana jest skuteczna egzekucja, co zostało przez organy pominięte. Zarzucił też, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wyroku NSA z 7 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1177/10, na który powołał się pełnomocnik w zażaleniu, wskazując na przedwczesne wydanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jeszcze przed wejściem do obrotu prawnego decyzji z [...] r. Na potwierdzenie słuszności swoich racji Podatnik przywołał wyroki: NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1711/10 oraz WSA: z 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 144/11, z 29 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 871/11, z 20 października 2011 r. sygn. akt III SA/Po 212/11.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 139, dalej powoływana jako p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Organy podatkowe w sprawie działały na podstawie przepisów prawa (art. 239b O.p.) podejmując w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie naruszyły przy tym norm art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy II instancji zasadnie zaakceptował rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z [...] r. określającej skarżącej Spółce zobowiązania podatkowe w podatku VAT od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r., a także kwoty różnicy podatku stanowiące nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień i listopad 2011 r., gdzie należność główna (bez odsetek) wynosi: za sierpień – [...] zł, za wrzesień – [...] zł, za październik – [...] zł, za listopad – [...] zł, za grudzień [...] zł, co stanowi łącznie [...] zł. Zatem przedmiotem kontroli sądowej jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe istnienia przesłanek warunkujących nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239 b) O.p.
Przechodząc do oceny stanowiska organu odwoławczego w zakresie zaistnienia przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r. wskazać należy, iż zgodnie z art. 239a O.p. co do zasady decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Stosownie natomiast do treści art. 239b § 1 O.p. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy:
(1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych;
(2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia;
(3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości;
(4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące.
Na podstawie § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z powyższego wynika zatem, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek, po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. oraz po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Jak podkreśla się w orzecznictwie uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 3 O.p., tj. w związku z faktem posiadania informacji, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, nieposiadania przez stronę majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia oraz ogłoszenia likwidacji Spółki, co uprawdopodabnia upłynnianie pozostałego majątku Spółki, gdyż taki jest cel uchwały z [...] r. podjętej przez Zgromadzenie Wspólników "A" sp. z o.o. o rozwiązaniu Spółki.
Zdaniem Sądu stanowisko organu przyjęte w sprawie jest prawidłowe.
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych niż podatek od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2011 r. Z informacji posiadanych przez organ pierwszoinstancyjny wynika, że wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne z tytułu należności w podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. na kwotę należności głównej [...] zł. Słusznie wskazał organ, że skoro Spółka dobrowolnie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie uiściła zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, to należy wątpić, że ureguluje należność w kwocie [...] zł, wynikającą z nieostatecznej decyzji z [...] r. określającej skarżącej Spółce zobowiązania podatkowe w podatku VAT od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r. Bez znaczenia jest tu podnoszona przez Stronę okoliczność, że egzekucja jest skuteczna, albowiem przepis ustawy wskazuje jedynie na toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, a nie na bezskuteczność egzekucji.
Słusznie też wskazał organ, że została spełniona druga przesłanka, gdyż Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, natomiast majątek Spółki "A", na którym istnieje możliwość ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosił [...] zł. Z uwagi na fakt, że organ dysponował bilansem spółki za 2015 r., a innych dokumentów spółka nie przedłożyła zasadnie oparł rozstrzygnięcie również na analizie tego bilansu. Wynika z niego, że zobowiązania krótkoterminowe (wymagalność do 12 miesięcy) w kwocie [...] zł dwukrotnie przewyższały należności krótkoterminowe w kwocie [...] zł. Słusznie zatem ocenił organ, że kwota majątku jest niewspółmiernie niska w stosunku do zaległości podatkowych przypadających do zapłaty na mocy wydanej decyzji. Słusznie przy tym wskazał organ pierwszej instancji, że Spółka prowadzi, przy niskim kapitale własnym, bardzo ryzykowną politykę finansową, opierając swoją działalność gospodarczą głównie na odroczonych płatnościach za dostawy i usługi.
Słusznie też ocenił organ, że została spełniona trzecia przesłanka, wobec podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników "A" sp. z o.o. w dniu [...] r. uchwały o rozwiązaniu spółki, co oznacza zakończenie bieżących interesów Spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku Podatnika.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ uprawdopodobnił także, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji z [...] r. nie zostanie wykonane. Wskazuje na to rozmiar tego zobowiązania w kwocie [...] zł, zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za inne okresy rozliczeniowe i postępowanie egzekucyjne prowadzone z zakresu tych należności wobec strony jak i brak majątku o wartości równej wysokości zobowiązania, na którym można by ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a nadto postępowanie likwidacyjne Spółki zmierzające do zakończenia jej działalności i wyprzedaży majątku. Zatem skoro organ nie ujawnił wystarczającego majątku na zaspokojenie należności podatkowych, strona także go nie wskazała istnieje duże prawdopodobieństwo, iż nie ureguluje zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług określonego decyzją z [...] r. A zatem wbrew twierdzeniu Strony, zachodziły podstawy do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie spornego postanowienia odpowiada normie art. 210 § 4 O.p., gdyż zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ prawidłowo przedstawił stan faktyczny sprawy, który Sąd podziela i uznaje za własny. Wyjaśnił podstawę prawną i przytoczył przepisy prawa, które znalazły zastosowanie w sprawie. Należycie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe określone decyzją z [...] r. nie zostanie wykonane.
Organ nie naruszył też innych przepisów wskazanych w skardze, tj.: art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., albowiem prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie, prawidłowo go ocenił stosując zasadę swobodnej oceny dowodów z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia. To, że organ wywiódł odmienne od strony skarżącej wnioski oceniając, że w sprawie zachodzą przesłanki skutkujące koniecznością nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, nie wskazuje na wadliwość działania organu.
Odnosząc się szczegółowo do pozostałych zarzutów skargi, wskazać przyjdzie, że organ odwoławczy nie naruszył art. 239 b § 1 O.p., gdyż uznał, że przesłanka czwarta (dotycząca okresu do upływu terminu przedawnienia, który jest krótszy niż 3 miesiące) nie wystąpiła. Kwestia ta została szczegółowo wyjaśniona przez organ odwoławczy na 5 i 6 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 212 w zw. z art. 148 § 1 w zw. z art. 239 b) O.p.
W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 25 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 2995/14 (publ.: orzeczenia.nsa.gov. pl), z którego wynika, że: "W świetle art. 212 zd. 1 w związku z art. 239b § 1 O.p. warunkiem wprowadzenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności do obrotu prawnego jest doręczenie podatnikowi zarówno decyzji wymiarowej, jak i tego postanowienia (albo decyzji wymiarowej zawierającej również postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności). (...) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wydane w trybie art. 239 b) O.p. wywołuje skutki prawne również wówczas, gdy doręczone zostanie łącznie z decyzją wymiarową, ponieważ może ono być również zawarte w owej decyzji."
W rozpoznawanej sprawie Strona skarżąca wskazała, że otrzymała sporne postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r. wraz z tą decyzją, zatem słusznie wskazał organ, że strona miała pełne rozeznanie w swojej sytuacji i pełną możliwość obrony swoich praw co od obydwu tych rozstrzygnięć.
Odnosząc się z kolei do wyroku NSA z 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 1711/10, przywołanego przez Stronę, to dotyczył on innego stanu faktycznego niż ten, z którym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Także pozostałe wyroki zapadły w sprawach dotyczących innych stanów faktycznych.
Sąd podziela również stanowisko organu przedstawione na str. 7 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, dotyczące dwukrotnego doręczenia postanowienia pierwszoinstancyjnego. Słusznie wskazał organ, że wobec braku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie, mając na względzie potencjalną możliwość zaginięcia urzędowego zwrotnego potwierdzenia odbioru, [...] r. organ pierwszej instancji ponownie doręczył przedmiotowe postanowienie osobiście, w siedzibie Kancelarii pełnomocnika Spółki. Jednocześnie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się z pismem reklamacyjnym do operatora pocztowego o wyjaśnienie kwestii zaginięcia potwierdzenia odbioru oraz nieprawidłowego zawiadomienia adresata o możliwości odbioru przesyłki. Z odpowiedzi udzielonej przez Pocztę Polską S.A., wynika, że postanowienie zostało doręczone A.R. (na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr [...]) [...] r.
Słusznie wyjaśnił organ, że w przypadku doręczenia pism przez pocztę, pokwitowanie odbioru pisma następuje na druku potwierdzenia odbioru, który zwracany jest nadawcy, co wynika z ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) oraz rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. 2013 poz. 545). Z uregulowań tych wynika, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki musi spełniać przewidziane w nich wymogi, co do formy i treści. Tym samym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Tym samym dokument potwierdzenia odbioru stanowi dla organu podatkowego potwierdzenie, że w określonym dniu, określonej osobie doręczono przesyłkę zawierającą określoną korespondencję. Skoro zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z [...] r. zaginęło, słusznie organ pierwszej instancji dokonał powtórnego doręczenia tego samego postanowienia i przyjął, że skutek prawny odnosi doręczenie dokonane 12 grudnia 2016 r. przez pracownika organu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło