III SA/Gl 745/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 27 czerwca 2024 r. nr 10/K/24 w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. R.M. (dalej również: skarżący; strona) pismem z 1 sierpnia 2024 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: Komendant; organ odwoławczy) z 27 czerwca 2024 r. nr 10/K/24 (znak: [...]). Przedmiotowe postanowienie z 27 czerwca 2024 r. wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), oraz art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia strony na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej: organ pierwszej instancji) z 13 maja 2024 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej za 2024 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach. W dniu 14 stycznia 2022 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w sprawie o sygn. [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutu przeciwko R.M., dotyczący tego, że w okresie od 17 kwietnia 2019 r. do 26 września 2020 r. ww. w krótkich odstępach czasu zrealizował czyny polegające na "przekroczeniu uprawnień funkcjonariusza publicznego funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w B. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej", tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. z 7 grudnia 2023 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 17 ze zm.; dalej: k.k.) w zw. z art. 266 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. Rozkazem personalnym nr [...] z 19 lutego 2024 r. Komendant Miejski Policji w B. zwolnił skarżącego ze służby z dniem 23 lutego 2024 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 16 stycznia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.; dalej: ustawa o Policji) – to jest na prośbę strony. Natomiast w dniu 23 lutego 2024 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień skarżącego do nagrody rocznej za 2024 r. Pismem z 15 kwietnia 2024 r. (doręczonym 19 kwietnia 2024 r.) odnosząc się do treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego skarżący argumentował, że spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania nagrody. W związku z czym, dalej strona naprowadzała, że takie działanie naraża ją na obniżenie emerytury o kwotę około 500 zł miesięcznie. Pismem z 23 kwietnia 2024 r. znak [...] organ pierwszej instancji ustosunkował się do zarzutu skarżącego w ten sposób, że w związku z faktem, że prowadzone przeciwko stronie postępowanie karne jest w toku i na dzień zwolnienia strony ze służby w Policji nie było ono zakończone prawomocnym wyrokiem, brak było możliwości "ustalenia uprawnień do nagrody rocznej za 2024 r.". Dlatego też, jak dalej wskazano, ta właśnie okoliczność stała się przyczyną do wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż "stwierdzenie w jakiej wysokości i czy w ogóle będzie przysługiwała (...) nagroda roczna za 2024 r. będzie dopiero możliwe po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia w postępowaniu karnym" (art. 110 ust. 5 i ust. 8 ustawy o Policji). Pismem z 25 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w C. (IV Wydział Karny), w odpowiedzi na wniosek organu pierwszej instancji z 16 kwietnia 2024 r., poinformował, że postępowanie karne dotyczące m.in. R. M. jest w toku i została nadana mu sygnatura – [...]. Postanowieniem z 13 maja 2024 r. znak: [...] (doręczonym stronie 15 maja 2024 r.) organ pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień R. M. do nagrody rocznej za 2024 r. W jego uzasadnieniu argumentowano, że ustalenie uprawnień strony do nagrody rocznej za 2024 r. uzależnione jest od zakończenia toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego oraz rozstrzygnięcia zawartego w prawomocnym wyroku sądu. Tymczasem jak wynika z informacji Sądu Rejonowego w C. IV Wydział Karny prowadzone postępowanie karne przeciwko skarżącemu jest w toku. Zaznaczono przy tym, że obecnie nie istnieje możliwość wskazania daty zakończenia ww. postępowania karnego. Skarżący pismem z 20 maja 2024 r. (nadanym 21 maja 2024 r.) wniósł zażalenie od ww. postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego domagając się "zakończenia postępowania administracyjnego". Strona podkreśliła, że jest osobą niekaraną, jak również nie toczą się przeciwko niej postępowania dyscyplinarne. Obecnie zaskarżonym postanowieniem z 27 czerwca 2024 r. nr 10/K/24 organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania. Wskazano, że zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie charakter zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., "przypisać trzeba toczącemu się przeciwko R. M. postępowaniu karnemu". Od jego wyniku uzależnione jest bowiem rozstrzygnięcie uprawnienia strony do nagrody rocznej za okres służby pełnionej w 2024 r., co wynika wprost z art. 110 ust. 5 pkt 1 i art. 110 ust. 7 pkt 1 w zw. z art. 110 ust. 8 i ust. 8a ustawy o Policji. Nie zgadzając się ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach przedstawionym w postanowieniu z 27 czerwca 2024 r. nr 10/K/24 (znak: [...]), R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach). W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 110 ust. 8 ustawy o Policji, który stanowi, że nagroda roczna nie przysługuje policjantowi – jak przekonywał skarżący w uzasadnieniu skargi – który popełnił przestępstwo określone w art. 110 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o Policji oraz został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Wyjaśnić też należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie przez Sąd kontroli zgodności tego postanowienia z przepisami prawa, a w sytuacji stwierdzenia naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa – uchylenie postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne, wstrzymującego tok postępowania. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała jednak, aby zaskarżone postanowienie narusza prawo. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza przy tym, że - co do istoty - nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów jak i strony skarżącej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do jego ponownego prezentowania w tej części uzasadnienia. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny czy w sprawie ziściły się przesłanki do zawieszenia postępowania - jak wywodzi Komendant, czy wprost przeciwnie - jak twierdzi skarżący. Tym samym kluczowa jest ocena czy w realiach przedmiotowej sprawy na prawo do nagrody rocznej policjanta zwolnionego ze służby w lutym 2024 r., ma wpływ toczące się przeciwko niemu postępowanie karne, czy też nie. Zatem także to czy wynik postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu jest zagadnieniem wstępnym określonym w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy przede wszystkim zwrócić uwagę na następujące okoliczności, a mianowicie: a) po pierwsze - rozwiązanie stosunku służbowego z dniem 23 lutego 2024 r. na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji – to jest na prośbę strony; b) po drugie - toczące się, co najmniej od 2021 r. postępowanie karne (sygn. akt postępowania przygotowawczego – [...]), w którym 14 stycznia 2022 r. przedstawiono, a następnie ogłoszono stronie zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § k.k. w zw. z art. 266 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k.; c) po trzecie - popełnienie przestępstwa zarzucanego stronie za okres pełnienia przez nią służby w latach 2019 - 2020, albowiem obejmującego zdarzenia opisane w zarzucie (por. postanowienie o przedstawieniu zarzutu z 14 stycznia 2022 r.), w warunkach czynu ciągłego, w okresie od kwietnia 2019 r. do września 2020 r. Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie najistotniejsze są dwie okoliczności determinujące działania organów Policji w przedmiotowej sprawie, tj.: pierwsza - wypłata już nagrody za rok 2019 i za rok 2020 oraz druga - zwolnienie policjanta ze służby w roku 2024. Tym samym oczekiwanie organu przy ustaleniu prawa do nagrody rocznej za rok 2024 na zakończenie sprawy karnej, w której strona pozostaje pod zarzutem popełnienia przestępstwa (urzędniczego), gdyż popełnionego w związku ze służbą, za okres 2019 - 2020, czyli za który bezspornie wypłacono już nagrodę roczną, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione. Wbrew temu co twierdzi strona w uzasadnieniu skargi prawidłowe odkodowanie norm zawartych w art. 110 ustawy o Policji wymaga łącznego doczytania wszystkich jego jednostek redakcyjnych. Ustawodawca w normie stypizowanej w ust. 8 art. 110 ustawy o Policji określił, że obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w art. 41 ust. 1 pkt 4 i 4a oraz ust. 2 pkt 2 i 8, a także w art. 134 pkt 3-6, lub otrzymał opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3, albo został zwolniony ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, a jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym: 1) postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub 2) policjant został zwolniony ze służby. Zatem przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że na obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej strony za rok kalendarzowy 2019 i 2020, ma wpływ to czy policjant popełnił przestępstwo. Jeżeli - jak w przedmiotowej sprawie - nagroda została już wypłacona to obniżenie lub pozbawienie prawa do niej następuje za rok 2024, tj. rok w którym policjant został zwolniony ze służby (również w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). Tym samym prawnokarny wynik postępowania jako obejmującego rok 2019 i rok 2020, za który nagroda została wypłacona ma podstawowe, wręcz fundamentalne znaczenie dla sposobu działania organu przy ustaleniu nagrody rocznej za rok 2024, albowiem w skutek zwolnienia w tym roku strony ze służby, jest to zarazem ostatni rok, w którym może nastąpić obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej za rok, w którym wystąpiły zdarzenia explicite wymienione w art. 110 ust. 8 ustawy o Policji. Toteż skoro zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, to uznać należy, że w przedmiotowej sprawie jest nim właśnie rozstrzygniecie - i to prawomocne - sprawy karnej prowadzonej przeciwko stronie. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie prawomocne postępowania karnego strony jest zagadnieniem wstępnym, jawiącym się jako przeszkoda do wydania decyzji. Związek postępowania karnego z postępowaniem w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej strony wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia uniemożliwia prawidłowe działanie organu (podobne stanowisko zajął WSA w Gliwicach w prawomocnym wyroku z 8 listopada 2017 r., IV SA/Gl 470/17, Legalis nr 1695311), Przepisy ustawy o Policji, przewidują rozwiązanie sytuacji, w której data prawomocnego wyroku przypada na rok późniejszy niż data przestępstwa, w związku z popełnieniem którego prowadzone jest postępowanie karne, a także wbrew wywodom strony skarżącej, przewidują możliwość orzeczenia w przedmiocie nagrody w sytuacji pełnego wyjaśnienia wszystkich przesłanek do jej przyznania (pozytywnych, jak i negatywnych), co w niektórych sytuacjach oznacza orzekanie o niej w późniejszym okresie niż rok zwolnienia ze służby. W sytuacji bowiem, gdy również w ostatnim roku pełnienia służby nie dojdzie do prawomocnego orzeczenia o winie, a postępowanie karne jest w toku, zachodzi konieczność zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania nagrody rocznej. W przypadku bowiem jej przedwczesnego wypłacenia (bez oczekiwania na wyrok karny) w istocie policjant uniknąłby przewidzianej w art. 110 ust. 7 ustawy o Policji, sankcji finansowej. Uznać więc należy, że w takiej sytuacji wyrok karny stanowi zagadnienie wstępne istotne dla rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa do nagrody rocznej (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 października 2018 r., II SA/Bd 421/18, Legalis nr 1864777). W toku prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej, które kończy się decyzją rozstrzygającą w tym zakresie, organ ma obowiązek ustalić czy, w sytuacji gdy wobec policjanta toczy się postępowanie karne, doszło do skazania policjanta za popełnione przestępstwo, a zatem czy nie zaistniała okoliczność wykluczająca przyznanie nagrody rocznej. Tym samym uznać trzeba, że zaistniały przesłanki wynikające z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uprawniającej organ do zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania nagrody rocznej (por. także: wyroki: WSA w Warszawie z 14 maja 2015 r., II SA/Wa 1492/14, Legalis nr 1258149; WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2009 r., IV SA/Gl 467/08, Legalis nr 167502 oraz – WSA we Wrocławiu z d12 czerwca 2007 r., IV SA/Wr 145/07, Legalis nr 120152). W tej sytuacji Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie zaakceptował stanowisko wyrażone przez organ pierwszoinstancyjny, a w swoim procedowaniu nie przekroczył granic wyznaczonych przez ustawodawcę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawił w sposób klarowny, sensowny i czytelny przyczyny zasadności zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej strony za rok 2024 wobec zawisłego wobec niej postępowania karnego za czyny związane ze służbą w roku 2019 i w roku 2020, za który wypłacono nagrodę roczną, i w sytuacji, gdy w roku objętym wnioskiem o ustalenie prawa do tej nagrody nastąpiło zwolnienie ze służby (tj. w 2024 r.). Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.