IV SA/Gl 470/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-11-08
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia prawa do nagrody rocznej policjanta, jeśli przeciwko niemu toczy się postępowanie karne, a zwolnienie ze służby nastąpiło w roku, za który nagroda ma być przyznana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał prawo zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia prawa do nagrody rocznej policjanta, ponieważ wynik toczącego się postępowania karnego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Policjant został zwolniony ze służby w roku, za który miał otrzymać nagrodę, a czyn, za który mu zarzucono popełnienie przestępstwa, dotyczył roku poprzedniego, za który nagroda została już wypłacona. W tej sytuacji prawomocne rozstrzygnięcie sprawy karnej jest niezbędne do prawidłowego ustalenia prawa do nagrody rocznej.Stan faktyczny
Funkcjonariusz P.W. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 października 2016 r. na własną prośbę. Wniósł o ustalenie prawa do nagrody rocznej za rok 2016. W toku postępowania ustalono, że przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie karne dotyczące przestępstwa popełnionego w 2015 r. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie nagrody rocznej, uznając postępowanie karne za zagadnienie wstępne. Po złożeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, organ odmówił jego podjęcia, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący kwestionował zasadność zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P.W. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa) oraz ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 355 z późn. zm., dalej także: ustawa) — po rozpatrzeniu zażalenia asp. szt. P.W. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia prawa do nagrody rocznej za służbę pełnioną przez w/w w roku 2016 — orzeczenie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy.
Orzeczenia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Rozkazem Personalnym Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] r. Nr [...] funkcjonariusz P.W. został, na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zwolniony ze służby z dniem 31 października 2016 r. Zwolnienie poprzedził raport funkcjonariusza z dnia [...] r., w którym zwrócił się on z prośbą o zwolnienie go ze służby w związku z nabyciem prawa do emerytury.
Wnioskiem personalnym z dnia [...]r. P.W. wniósł o ustalenie prawa do nagrody rocznej za służbę pełnioną w roku 2016.
Organ pierwszoinstancyjny w dniu 03 listopada 2016 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawa do nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2016 r. przez stronę. Jednocześnie w jego toku uzyskał informację ze [...] Wydziału [...] w K., że w toczącym się postępowaniu karnym, sygn. akt [...] P.W. postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.
Mając to na uwadze organ pierwszoinstancyjny zawiesił przedmiotowe postępowanie stwierdzając, że ustalenie uprawnień strony do nagrody rocznej za rok 2016 nastąpi z chwilą uzyskania prawomocnego orzeczenia kończącego śledztwo prowadzone przeciwko stronie. Stanowisko swoje zaprezentował stronie wraz z argumentacją w piśmie z dnia 25 listopada 2016 r. (k. 16). Przytoczył w nim przede wszystkim regulacje prawne, cytując poszczególne jednostki redakcyjne art. 110 ustawy o Policji. Eksponując przy tym treść art. 110 ust. 3b, zgodnie z którym przepisu ust. 3a pkt 3 nie stosuje się, jeżeli postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub postępowanie dyscyplinarne, w sprawie o czyn pozostający w związku z aresztowaniem lub zawieszeniem w czynnościach służbowych zostało umorzone prawomocnym orzeczeniem bądź policjant został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Mocą wskazanego art. 110 ust. 3a - do okresu, o którym mowa w ust. 3, nie zalicza się okresów niewykonywania zadań służbowych z następujących przyczyn:
1) korzystania z urlopu bezpłatnego;
2) przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, za które policjant nie zachował prawa do uposażenia, wymienionych w art. 126 ust. 1-3;
3) zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania.
Konstatując w piśmie tym, z dnia 25 listopada 2016 r., poinformował stronę o braku możliwości podjęcia rozstrzygnięcia o jego uprawnieniu do nagrody rocznej za ostatni rok pełnienia służby w Policji (tj. rok 2016), ze względu na toczące się wobec niego postępowanie karne. Zaznaczył, że postępowanie w sprawie uprawnienia do nagrody rocznej strony, jako policjanta, zostało zawieszone do czasu uzyskania prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne.
Pismem z dnia 18 stycznia 2017 r. strona złożyła wniosek o podjecie zawieszonego postępowania i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie wypłaty stronie nagrody rocznej za rok 2016. Zdaniem pełnomocnika strony toczące się postępowanie karne przeciwko P.W. pozostaje bez wpływu na jego prawo do nagrody rocznej za rok 2016.
We wniosku, jego autor, podał, że "(...) Jakkolwiek przeciwko P.W. toczy się postępowanie karne, gdzie zarzuca mu się popełnienie przestępstwa (pozostające na etapie śledztwa), to jednak okoliczność ta nie przesądza o możliwości obniżenia przysługującej mu nagrody rocznej, albowiem w dacie wymagalności tego świadczenia nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek. Nie zapadł prawomocny wyrok sądu powszechnego potwierdzający popełnienie przestępstwa, ani też nie wydano prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego potwierdzającego naruszenie dyscypliny służbowej (postępowanie dyscyplinarne prawomocnie umorzono)".
W dalszych argumentach odniósł się do treści art. 110 ust. 7 i 8a ustawy o Policji, po czym stwierdził, że "w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki ustawowe dla pozbawienia strony prawa do nagrody rocznej za rok 2016 czy też jej obniżenia. Właściwa wykładnia przywołanych przepisów, dokonywana w realiach niniejszej sprawy, sprowadza się do przyjęcia, że jedynie ukaranie P.W. (w postępowaniu karnym czy to dyscyplinarnym) za czyn popełniony w 2016 r., stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub orzeczeniem dyscyplinarnym, uzasadniałoby pozbawienie go prawa do nagrody rocznej za rok 2016 lub obniżenie tego świadczenia".
W odpowiedzi na wniosek organ postanowieniem z [...] r. Nr [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania (k. 28). Uzasadniając wskazał, że rozstrzygnięcie o uprawnieniu byłego policjanta do nagrody rocznej za służbę pełnioną przez niego w roku 2016 uzależnione jest od uprzedniego zakończenia postępowania karnego dotyczącego jego osoby. Uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zaznaczył, że z informacji przekazanej pisemnie (21 listopada 2016 r.) przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej wynika, iż zakończenie toczącego się przeciwko stronie postępowania przypuszczalnie nastąpi w pierwszym półroczu 2017 r. W jego ocenie przesłanka zawieszenia postępowania, wobec braku prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się przeciwko asp. szt. P.W., pozostaje nadal aktualna, stąd też stwierdził, iż żądanie strony dotyczące podjęcia zawieszonego postępowania nie mogło zostać uwzględnione.
Na postanowienie to zażalenie złożyła strona zarzucając mu naruszenie:
a) art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez nieuprawnione jego zastosowanie pomimo braku podstaw do zawieszenia postępowania,
b) art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez wstrzymanie wypłaty nagrody rocznej mimo spełnienia przez uprawnionego przesłanek ustawowych,
c) art. 110 ust. 7 ustawy o Policji poprzez nieuprawnioną jego wykładnię rozszerzającą.
Formułując te zarzuty, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem podjęcia zawieszonego postępowania i wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w trybie art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 144 Kpa.
Zdaniem pełnomocnika strony wynik postępowania w sprawie karnej prowadzonej wobec strony nie jest tego rodzaju, że uniemożliwia załatwienie sprawy głównej, ponieważ rozstrzygnięcie w zakresie nagrody rocznej policjanta zwolnionego ze służby w Policji winno znajdować oparcie w art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Spełnienie przesłanek wymienionych w art. 110 ust. 7 ustawy resortowej, skutkujące odmową przyznania nagrody rocznej policjantowi, winno być - zdaniem autora zażalenia - oceniane na dzień wymagalności świadczenia, tj. w dacie wyznaczonej przepisami prawa dla wypłaty policjantowi zwolnionemu nagrody rocznej (art. 110 ust. 10 ustawy resortowej).
W jego opinii organ I instancji dokonał nieuprawnionej rozszerzającej wykładni pojęcia "zagadnienia wstępnego". Zaakcentował, że P.W. w dacie zwolnienia (czy też dacie wymagalności świadczenia) nie spełniał żadnego z przypadków wyliczonych w katalogu art. 110 ust. 7 ustawy o Policji. Wyraził przy tym pogląd, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi nie jest okolicznością mającą znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie uprawnienia strony do nagrody rocznej za okres służby pełnionej w roku 2016. Stąd też, zakwestionował wystąpienie podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ odwoławczy, który objętym skargą, przytoczonym na wstępie, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia prawa do nagrody rocznej za służbę pełnioną w 2016 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach wskazał, że mocą art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić prowadzone postępowanie, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W jego ocenie "zagadnienie wstępne", stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Zagadnienie wstępne jest zatem kwestią warunkującą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to, jak wyjaśniał, musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania. Zagadnienie wstępne winno mieć bowiem bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną. Podkreślił, że w konstrukcji zagadnienia wstępnego elementem najważniejszym, którego brak eliminuje możliwość zawieszenia postępowania, jest zależność między uprzednim rozstrzygnięciem tego zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Przypomniał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał za niezbędne zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do nagrody rocznej strony do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie, w którym zarzucono jej przestępstwo popełnione w związku z jej czynnościami służbowymi, a przesłanki powodujące niezbędność zawieszenia przedmiotowego postępowania do chwili obecnej nie straciły na aktualności, albowiem nie zostało zakończone postępowanie karne.
Zaakcentował przy tym, że art. 110 ustawy o Policji określa ogólne zasady przyznawania policjantom nagród rocznych, jak też wymienia przesłanki warunkujące jej obniżenie lub pozbawienie do niej prawa. O ile art. 110 ust. 7 ustawy wymienia przypadki, w których nagroda roczna policjantowi nie przysługuje, to ust. 8 wskazanego przepisu określa zasady jej pozbawienia, w szczególności precyzuje, za który rok kalendarzowy można funkcjonariuszowi prawa do nagrody odmówić. Okoliczności uzasadniające pozbawienie uprawnień do nagrody rocznej lub jej obniżenia ustala się na podstawie orzeczeń i decyzji organów właściwych w sprawach karnych o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i dyscyplinarnych oraz organów uprawnionych do opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów (art. 110 ust. 8a ustawy o Policji). W przypadku popełnienia przez policjanta przestępstwa, co skutkuje wydaniem decyzji o pozbawieniu funkcjonariusza prawa do nagrody rocznej, zasadniczo decydujące znaczenie ma data popełnienia przestępstwa, ponieważ jedynie za ten rok kalendarzowy, w którym policjant je popełnił, nagroda roczna nie jest przyznawana. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nagroda roczna została już wypłacona, co ma miejsce wówczas, gdy sankcja karna nie została orzeczona w roku, w którym policjant popełnił przestępstwo. Tylko w takim przypadku pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym postępowanie karne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ostatnim rokiem, za który może nastąpić pozbawienie prawa do nagrody rocznej jest rok zwolnienia policjanta ze służby.
Analiza ust. 7 i 8 art. 110 ustawy o Policji wskazuje, iż intencją ustawodawcy było, aby policjant w sytuacjach określonych w tym przepisie, m.in. w przypadku popełnienia przestępstwa, poniósł sankcję finansową, a przesunięcie możliwości jej zastosowania z roku popełnienia przestępstwa, na lata późniejsze ma temu celowi niewątpliwie służyć. W sytuacji zatem, gdy również w ostatnim roku pełnienia służby nie dojdzie do prawomocnego zakończenia postępowania karnego, zachodzi konieczność zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania nagrody rocznej, brak jest bowiem możliwości stwierdzenia, czy nagroda roczna będzie w/w przysługiwała, czy też nie. W przypadku jej wypłacenia policjantowi, a następnie niekorzystnego dla niego wyniku postępowania karnego, uniknąłby on przewidzianej w art. 110 ust. 7 ustawy o Policji sankcji finansowej.
Jego zdaniem należy uznać, że w takiej sytuacji wyrok karny stanowi zagadnienie wstępne istotne dla rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa do nagrody rocznej. Na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1492/14, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.
Tym samym powtórzył, że nagroda roczna dla strony za rok, w którym miała się dopuścić zarzucanego jej czynu zabronionego, tj. rok 2015 r. została już przyznana i wypłacona, a ponieważ organ administracji publicznej nie ma kompetencji do samodzielnego orzekania w zakresie, czy popełniła zarzucane jej przestępstwo, a w konsekwencji czy zostanie za nie skazana, stąd też oczekiwanie na rozstrzygnięcie tej sprawy wymusza na organie Policji zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej za rok zwolnienia ze służby.
Podsumowując wyjaśnił, że przesłanka wynikająca z dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jest nadal aktualna - w toku pozostaje postępowanie karne dotyczące osoby byłego funkcjonariusza, stąd też żądane przez stronę podjęcie zawieszonego postępowania i orzeczenie co do istoty sprawy, jest przedwczesne. Końcowo, na marginesie zwrócił uwagę, iż termin wypłaty nagrody rocznej (określony w art. 110 ust. 10 ustawy o Policji) jest terminem o charakterze jedynie instrukcyjnym i jego dochowanie w tym konkretnym przypadku nie mogło mieć pierwszeństwa przed przepisami materialnymi dotyczącymi uprawnień policjanta do nagrody rocznej w ogóle.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych – analogicznie jak w zażaleniu – zarzuciła naruszenie:
1) art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa z uwagi na całkowite pominięcie przy orzekaniu słusznego interesu strony,
2) art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez błędną jego wykładnię i nieuprawnione jego zastosowanie mimo braku podstaw do zawieszenia postępowania,
3) art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię i wadliwe zastosowanie prowadzące do wstrzymania wypłaty nagrody rocznej mimo spełnienia przez skarżącego przesłanek ustawowych,
4) art. 110 ust. 7 i 8 ustawy o Policji poprzez nieuprawnioną ich wykładnię, co rozwinięto w uzasadnieniu.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi przedstawiono w jej uzasadnieniu, w którym zaakcentowano, że toczące się równolegle postępowanie karne i jego ewentualny wynik nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem skarżącego ocena uprawnienia skarżącego do wypłaty nagrody rocznej za rok 2016, dokonywana na dzień zwolnienia go ze służby w Policji, tj. 31 października 2016 r. i wymagalności tego świadczenia, tj. 14 listopada 2016 r., jest możliwa do dokonania już na obecnym etapie postępowania i winna prowadzić do wydania decyzji korzystnej dla strony. W dacie wymagalności świadczenia (ani nadal) nie zachodziła przeszkoda do merytorycznego rozpoznania sprawy i dokonania oceny, czy skarżący spełnia przesłanki ustawowe, przewidziane w art. 110 ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Przyznanie przedmiotowego świadczenia nie ma charakteru uznaniowego.
Autor skargi zaznaczył, że po stronie skarżącego nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 110 ust. 7 ustawy o Policji, a tylko takie uzasadniałyby zwłokę czy odmowę wypłaty świadczenia. Okoliczność, iż przeciw niemu równolegle toczy się postępowanie karne (pozostające w początkowej fazie), pozostaje całkowicie obojętna dla orzekania o nagrodzie rocznej, albowiem funkcjonariusz nie został uznany za winnego i skazany prawomocnym wyrokiem, ani też zwolniony ze służby z powodu popełnienia czynu przestępnego. Do odmowy wypłaty świadczenia czy zwłoki w jego wypłacie poprzez zawieszenie postępowania nie uprawnia także regulacja zawarta w art. 110 ust. 8 ustawy o Policji, która jednoznacznie wskazuje tryb postępowania w przypadku, gdy w stosunku do policjanta toczy się postępowanie karne, niezakończone prawomocnym orzeczeniem. Prawidłowa wykładnia tego przepisu - w ocenie autora skargi - nie może być oderwana od pozostałych przepisów ustawy, jak chociażby pozostałych regulacji zawartych w art. 110. Nagrodę obniża się zatem lub też nagroda nie przysługuje w przypadku skazania w prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym. Jedynie wówczas przesłanka "popełnieniu czynu" zostaje spełniona. Przeciwna interpretacja stoi w sprzeczności także z art. 5 § 1 Kpk, w myśl którego oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem.
Mając to na uwadze, uznał, iż organ dokonał błędnej wykładni art. 110 ust. 7 i 8 ustawy o Policji i wadliwie te przepisy zastosował w realiach niniejszej sprawy. Nagroda roczna jest świadczeniem finansowym przyznawanym na zasadach ściśle i precyzyjnie określonych w przepisach ustawy o Policji. Jego zdaniem nie ma w tym przypadku miejsca na uznanie po stronie organu administracji oraz na zwłokę w jej wypłacie ze względu na nieudowodnioną w dacie wymagalności świadczenia obawę organu o ewentualną przyszłą karalność strony, tym bardziej, że zgromadzone w aktach sprawy i dostępne organowi w dacie orzekania, dane na temat dotychczasowego przebiegu postępowania karnego nie dają najmniejszych podstaw do stawiania tezy, iż obawa ta jest realna i uzasadniona w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów.
Nadto podał, że w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia wskazano, iż organ administracji nie ma kompetencji do samodzielnego orzekania w zakresie, czy strona popełniła przestępstwo i czy zostanie za nie skazana, to stwierdzenie to, jak wskazał, "uznać należy za gołosłowną deklarację, albowiem w istocie organ ustalenia takie poczynił - wstrzymując się z rozpoznaniem sprawy co do istoty przy założeniu, że przeciwko P.W. faktycznie zostanie wniesiony akt oskarżenia oraz, że najpewniej zostanie on uznany za winnego popełnienia przestępstwa". Taki sposób procedowania, jak zaznaczył, w "jawny i nieuprawniony narusza generalną zasadę domniemania niewinności i pomija wskazane w petitum zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli oraz obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony".
Podsumowując stwierdził, że sam fakt wszczęcia postępowania karnego przeciwko P.W., nie uzasadnia odmowy wypłaty nagrody rocznej za rok 2016 i obecnie pozostaje całkowicie obojętny dla uprawnienia do przedmiotowego świadczenia. Wynik tego postępowania toczącego się przed sądem powszechnym nie stanowi więc zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Za WSA w Krakowie podał, że hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji nie będzie w ogóle możliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wykluczać ma zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. To natomiast, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego i nie daje tym samym podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracji i wydanie decyzji - tak zob. wyrok WSA w Krakowie z 07 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1541/13.
Na zakończenie wyraził pogląd, że "obowiązkiem organu w niniejszej sprawie była ocena spełnienia przesłanek do wypłaty świadczenia na dzień jego wymagalności i uprawniony był do oceny wyłącznie okoliczności istniejących w tejże dacie".
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej także: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że - co do istoty - nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów jak i strony skarżącej. W tych okolicznościach brak jest podstaw do jego ponownego prezentowania w tej części uzasadnienia.
Ponieważ w skardze zawarto zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego, z tym, że wiodący charakter miały zarzuty naruszenia prawa materialnego zmierzające do wykazania, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy toczącym się przeciwko stronie postępowaniem karnym a przedmiotowym, o ustalenie prawa do nagrody rocznej za rok 2016. Sformułowane bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego de facto sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wielokrotnie i szczegółowo przytaczanych powyżej przepisów ustawy o Policji i regulacji Kpa o zawieszeniu postępowania. Przy czym zarzuty naruszenia prawa materialnego wiążą się z opisanymi powyżej zarzutami naruszenia przepisów postępowania.
W związku z tym należy wskazać, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny czy w sprawie ziściły się przesłanki do zawieszenia postępowania - jak wywodzi organ, czy wprost przeciwnie - jak twierdzi strona skarżąca. Tym samym kluczowym jest ocena czy w realiach przedmiotowej sprawy na prawo do nagrody rocznej policjanta zwolnionego ze służby w październiku 2016 r., ma wpływ toczące się przeciwko niemu postępowanie karne, czy też nie. Zatem także to czy wynik postępowania karnego prowadzonego przeciwko niemu jest zagadnieniem wstępnym określonym w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Toteż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy przede wszystkim zwrócić uwagę na okoliczności bezsporne, jak:
po pierwsze - rozwiązanie stosunku służbowego z dniem 31 października 2016 r., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. na prośbę policjanta,
po drugie - toczące się, co najmniej od roku 2016 postępowanie karne, w którym 12 lipca 2016 r. przedstawiono, a następnie ogłoszono stronie zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, ponieważ czyn ten pozostawał w związku ze służbą strony w Policji, toteż stał się on podstawą do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych od dnia 15 lipca 2016 r., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji,
po trzecie - popełnienie przestępstwa zarzucanego stronie za okres pełnienia przez nią służby w roku 2015, albowiem obejmującego zdarzenia opisane w zarzucie, w warunkach czynu ciągłego, w okresie od czerwca do lipca 2015 r.
I jakkolwiek w ocenie Sądu prawnie obojętny jest w realiach przedmiotowej sprawy okres zawieszenia Policjanta w czynnościach służbowych, to zasadnym jest li tylko wskazanie tej okoliczności.
Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie najistotniejsze są dwie okoliczności determinujące działania organów Policji w przedmiotowej sprawie, tj.: pierwsza - wypłata już nagrody za rok 2015 oraz druga - zwolnienie policjanta ze służby w roku 2016. Okoliczności te jakby nie są albo przez stronę łączone, albo też są wadliwie oceniane. Autor skargi jakby też nie dostrzega, że czyn zarzucany stronie dotyczy zdarzeń z roku 2015, a nie 2016. Całkowicie mylnie bowiem wskazuje, że "jedynie ukaranie P.W. (w postępowaniu karnym czy to dyscyplinarnym) za czyn popełniony w 2016 r.". Wszak bezspornym jest, że czyn zarzucany podejrzanemu P.W. obejmuje podejrzenie popełnienie przez niego przestępstwa z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w okresie od czerwca do lipca 2015 r. Data ta, czyli rok "2015" jest nader istotna w świetle regulacji ustawowych art. 110 ustawy o Policji i ma wpływ na działania organu w tej sprawie, i zastosowanie przez niego trybu unormowanego w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Tym samym oczekiwanie organu przy ustaleniu prawa do nagrody rocznej za rok 2016 na zakończenie sprawy karnej, w której strona pozostaje pod zarzutem popełnienia przestępstwa urzędniczego, gdyż popełnionego w związku ze służbą, za okres 2015, czyli za który de facto wypłacono już nagrodę roczną, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione.
Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca prawidłowe odkodowanie norm zawartych w art. 110 ustawy o Policji wymaga łącznego doczytania wszystkich jego jednostek redakcyjnych. Ustawodawca w normie związanej stypizowanej w ust. 8 art. 110 ustawy o Policji określił, że obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo lub czyn, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, w art. 41 ust. 1 pkt 4 i 4a oraz ust. 2 pkt 2 i 8, a także w art. 134 pkt 3-6, lub otrzymał opinię, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 3, albo został zwolniony ze służby w przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1, a jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym: 1) postępowanie karne lub dyscyplinarne w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub 2) policjant został zwolniony ze służby. Zatem przenosząc to na grunt przedmiotowej sprawy jawi się konstatacja, że na obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej strony za rok kalendarzowy 2015, ma wpływ to czy policjant popełnił przestępstwo. Jeżeli - jak w przedmiotowej sprawie - nagroda została już wypłacona to obniżenie lub pozbawienie prawa do niej następuje za rok 2016, tj. rok w którym policjant został zwolniony ze służby. Tym samym prawnokarny wynik postępowania jako obejmującego rok 2015, za który nagroda została wypłacona ma podstawowe, wręcz fundamentalne znaczenie dla sposobu działania organu przy ustaleniu nagrody rocznej za rok 2016, albowiem w skutek zwolnienia w tym roku strony ze służby, jest to zarazem ostatni rok, w którym może nastąpić obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej za rok, w którym wystąpiły zdarzenia explicite wymienione w art. 110 ust. 8 ustawy o Policji.
Toteż skoro zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, to uznać należy, że w przedmiotowej sprawie jest nim właśnie rozstrzygniecie - i to prawomocne - sprawy karnej prowadzonej przeciwko stronie. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie prawomocne postępowania karnego strony jest zagadnieniem wstępnym, jawiącym się jako przeszkoda do wydania decyzji. Związek postępowania karnego z postępowaniem w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej strony wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia uniemożliwia prawidłowe działanie organu.
W ocenie Sądu chodzi tu bowiem o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (zob. wyroki NSA z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1699/14 i z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2508/15 powtórzone i przypomniane w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2690/15). Podkreślenia bowiem wymaga, że w art. 110 ust. 8 ustawy o Policji ustawodawca w normie związanej ustanowił powinność działania organu stanowiąc expressis verbis, że "obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy (...), a nie "może nastąpić". Przy czym - jak także wskazano powyżej - w katalogu zamkniętym zawarł przypadki mające wpływ na to prawo i jednoznacznie określił okres ich wystąpienia, ale i działania organu stanowiąc, że obniżenie lub pozbawienie prawa do nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił przestępstwo a jeżeli nagroda została już wypłacona "za rok", w którym policjant został zwolniony ze służby - jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Nadto, czego nie można nie dostrzec, w art. 110 ust. 8a ustawy o Policji jednoznacznie określił, że okoliczności uzasadniające pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej ustala się na podstawie orzeczeń i decyzji organów właściwych w sprawach karnych o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, w sprawach dyscyplinarnych oraz w sprawach dotyczących opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów.
Zdaniem Sądu nie można zatem zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów procesowych w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa. Za niczym nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i art. 110 ust. 1 i 2 oraz ust. 7 i 8 ustawy o Policji – w szczególności w aspekcie wpływu postępowania karnego toczącego się wobec strony na wynik postępowania w przedmiocie ustalenie jej prawa do nagrody rocznej.
W tej sytuacji Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie zaakceptował stanowisko wyrażone przez organ pierwszoinstancyjny a w swoim procedowaniu nie przekroczył granic wyznaczonych przez ustawodawcę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawił w sposób klarowny, sensowny i czytelny przyczyny zasadności zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do nagrody rocznej strony za rok 2016 wobec zawisłego wobec niej postępowania karnego za czyny związane ze służbą w roku 2015, za który wypłacono nagrodę roczną, w sytuacji, gdy w roku objętym wnioskiem o ustalenie prawa do tej nagrody nastąpiło zwolnienie ze służby.
Zdaniem Sądu zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Analiza argumentów tak w warstwie faktycznej, jak i prawnej, nie uzasadnia stanowiska o dowolności, ani w zakresie odnoszącym się do przeprowadzonych w sprawie dowodów, ani poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, ani też oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również w zakresie odnoszącym się do ustalenia prawnych konsekwencji stwierdzonych faktów. Mając zatem na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym.
Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło