III SA/Gl 75/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys- Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę [...] ([...]) złotych 2. odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na nadesłanym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, skarżący E. G. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz wnieść opłaty sądowej bez uszczerbku na "swym majątku gospodarstwa domowego" Skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku, nie posiada również żadnych oszczędności. Na urzędowym formularzu, wnioskodawca oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego dochód stanowi wynagrodzenie w kwocie 1.030 zł brutto. Strona podała również szacunkowo miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego: czynsz (400 zł); media (200 zł); artykuły spożywcze (150 zł); artykuły gospodarstwa domowego (70 zł). Strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony. Z urzędu bowiem wiadomo, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim z A.G.(sprawy III SA/Gl 2084 – 2095/10). Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, pełnomocnik strony skarżącej nadesłał kopię umowy o pracę i zaświadczenie pracodawcy o wysokości zarobków skarżącego, deklarację PIT – 37 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2010, zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę, jako adres zamieszkania, kserokopię opłat za czynsz oraz za media. Opłaty te kształtują się następująco: energia elektryczna (146 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym); gaz (66 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym); woda (76,50 zł). Jednocześnie, pełnomocnik procesowy strony zaznaczył, że zarówno skarżący, jak i jego małżonka nie posiadają rachunków bankowych, ani lokat. Z przesłanych dokumentów wynikało, że wnioskodawca nie prowadzi jednak samodzielnie gospodarstwa domowego. W tym stanie rzeczy pismem referendarza sądowego z dnia [...] r., skarżący został wezwany do udokumentowania wszelkich dochodów uzyskiwanych przez osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. przez żonę A. G. oraz swoją siostrę N. M. Jeżeli osoby te nie uzyskiwały dochodu, to fakt ten należało udokumentować (np. stosownym zaświadczeniem właściwego urzędu podatkowego). Wezwano również, stronę do nadesłania zeznań podatkowych złożonych przez te osoby oraz do nadesłania wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez N. M. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał osobiście przekazy pocztowe, wskazujące na to, że jego siostra pobiera rentę [...] wypłacaną przez KRUS i zeznanie podatkowe PIT – 28 (należny ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za rok 2010). Jednocześnie w piśmie przewodnim skarżący oświadczył, że jego żona jest osobą, która dochodu nie osiąga ("nie zarobkuje") i posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Z kolei siostra skarżącego nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego za 2010 r. (w związku z podleganiem ubezpieczeniu rolniczemu z KRUS-u) i nie posiada ona żadnego konta bankowego. Strona oświadczyła ponadto, że razem ze swoja małżonką zamieszkuje u swojej siostry na zasadzie ustnego porozumienia i jej zgody. Koszty za zużyte media podzielone są proporcjonalnie na ilość osób mieszkających w tym mieszkaniu. Postanowieniem z 9 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem, w którym podtrzymał wcześniejszy wniosek i zawarł polemikę z ustaleniami referendarza sądowego. Na mocy zarządzenia sprawozdawcy z [...] r. pełnomocnik skarżącego został ponownie wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni informacji zawartych we wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu A. G. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku lub przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego stwierdzającego brak dochodu ww. osoby za 2010 r. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo datowane na dzień [...] r., w którym wniósł o wyznaczenie nowego terminu lub przedłużenie go o kolejnych 7 dni związku z chorobą A. G. i niemożnością wywiązania się z obowiązku. Na dowód przedłożył zaświadczenie lekarskie. Przedłożył także złożone w dniu [...] r. oświadczenie A. G. o zaprzestaniu w dniu [...] r. prowadzenia działalności gospodarczej. Na mocy zarządzenia z [...] r. skarżącemu wyznaczono dodatkowy termin 7 dni, o którym jego pełnomocnik został poinformowany pismem z [...] r., doręczonym w dniu [...] r. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik nadesłał ponownie te same dokumenty co w piśmie z [...] r. a nadto zaświadczenie z urzędu skarbowego o wykazaniu zerowego przychodu A. G. w zeznaniu podatkowym PIT-28 za rok 2010. Sąd zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 – określanej odtąd jako P.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku E. G., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a.) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe rozważania prawne stwierdzić należy, że skarżący wykazał spełnienie tych przesłanek. Skarżący nie nadesłał co prawda zaświadczenia z urzędu pracy stwierdzającego fakt zarejestrowania jego małżonki jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Wykazał jednak, że zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej w roku 2010 oraz że działalność ta nie przyniosła przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a ta okoliczność w wystarczającym stopniu uprawdopodobnia wniosek, że przychodu tego A. G. nie osiąga w chwili obecnej. Zarazem jednak przedstawiony przez skarżącego stan majątkowy jego i jego rodziny nie przemawia za zwolnieniem od kosztów w pełnym zakresie. Osiąga on miesięczny dochód w postaci wynagrodzenia za pracę a w kosztach utrzymania mieszkania partycypuje jego siostra. Powyższe okoliczności przemawiają za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 100 złotych uznając tę kwotę za adekwatną do możliwości majątkowych skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.