III SA/Gl 750/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-08-20

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Krzysztof Kandut, Adam Nita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustanawiając kuratora dla strony postępowania podatkowego, prawidłowo ustalił jej miejsce zamieszkania, a w konsekwencji, czy doręczenie pisma o zastosowaniu środka egzekucyjnego na adres zameldowania, który nie był miejscem zamieszkania strony, przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał pełnej weryfikacji prawidłowości działań organów podatkowych w kwestii reprezentacji strony przez kuratora oraz skuteczności doręczeń. Sąd kasacyjny wskazał na potrzebę zbadania, czy organy dysponowały informacjami o faktycznym miejscu zamieszkania strony, co ma wpływ na ocenę zasadności ustanowienia kuratora i skuteczności doręczeń, a tym samym na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Organ I instancji określił zobowiązanie, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał je w mocy. Strona nie złożyła deklaracji i nie zapłaciła akcyzy, ponieważ pojazd był zarejestrowany jako ciężarowy. Z powodu trudności w doręczeniu, organ wystąpił o ustanowienie kuratora, któremu następnie doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania i decyzję. Kurator wniósł odwołanie, które nie zmieniło stanowiska organów. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach, ustanowienie kuratora dla osoby obecnej oraz przedawnienie zobowiązania. WSA oddalił skargę. Strona wniosła skargę kasacyjną, która została uwzględniona przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od organu na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 3457 zł (słownie: trzy tysiące czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji) z [...]r. nr [...]. W tym nieostatecznym rozstrzygnięciu Organu I instancji określono Z.K. (zwanemu dalej Stroną lub Skarżącym) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki AUDI Q7, w kwocie [...] zł. Decyzja Organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 30 grudnia 2009 r. Skarżący złożył wniosek o rejestrację samochodu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego (zakupionego w Niemczech). Strona nie złożyła jednak deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz nie dokonała zapłaty akcyzy. Stało się tak, gdyż tymczasowy dowód rejestracyjny wydany dla zakupionego samochodu oraz zaświadczenie diagnosty określały ten pojazd jako samochód ciężarowy (skrzynia, zamknięty). W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w celu określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Następnie jednak zaistniały trudności w doręczeniu Skarżącemu tego orzeczenia (wysyłano je za pośrednictwem Poczty Polskiej – przy zastosowaniu trybu dwukrotnej awizacji ze skutkiem 17 lipca 2012 r., a także podejmowano próby doręczenia przez funkcjonariuszy celnych oraz przez funkcjonariuszy Policji). Stało się tak, ponieważ Strona nie przebywała w miejscu stałego zameldowania. Okoliczność ta spowodowała, że Organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla Skarżącego, jako osoby nieznanej z miejsca pobytu. W odpowiedzi na to pismo procesowe, postanowieniem z [...] r., Sąd Rejonowy ustanowił kuratora. W konsekwencji, 26 sierpnia 2014 r. kuratorowi zostało doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z [...] r., a 30 października 2014 r. wspomnianej osobie doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Jak wiadomo, treścią tego rozstrzygnięcia nieostatecznego było określenie Stronie wysokości zobowiązania podatkowego. Jednocześnie, decyzji Organu I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Także postanowienie w tym przedmiocie zostało doręczone kuratorowi. Od nieostatecznej decyzji podatkowej, określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym odwołanie wniósł kurator. Jak wiadomo, nie spowodowało ono zmiany zapatrywania administracji podatkowej, ponieważ Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Stało się tak, gdyż organy obydwu instancji konsekwentnie stały na stanowisku, że pojazd nabyty i sprowadzony do Polski przez Stronę jest samochodem osobowym, a nie ciężarowym. Decyzja Organu odwoławczego została doręczona kuratorowi w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej ze skutkiem w dniu 16 stycznia 2015 r. Dodatkową, istotną okolicznością jest to, że w stosunku do Strony zastosowano środek egzekucyjny, a zawiadomienie o tym zostało doręczone (na zasadzie fikcji doręczenia, w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, na adres zameldowania Skarżącego, który zdaniem administracji podatkowej był jego miejscem zamieszkania, ze skutkiem przypadającym w dniu 31 grudnia 2014 r.). Na ostateczną decyzję podatkową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Strona. We wspomnianym piśmie procesowym zarzuciła ona wydanie decyzji z naruszeniem art. 123 § 1 w zw. z art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej - przez uniemożliwienie stronie osobistego udziału w postępowaniu i wyznaczenie kuratora "dla osoby obecnej" oraz art. 70 § 1 tej samej ustawy - poprzez wygaśnięcie zobowiązania wskutek przedawnienia. W przekonaniu Skarżącego, nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż przed dniem 31 grudnia 2014 r. na jego adres zamieszkania nie wpłynęło żadne zawiadomienie w tej sprawie. Skarżący wyjaśnił też, że jego adresem i miejscem zamieszkania nie były G. (adres ujawniany podczas sprowadzania i rejestracji pojazdu), ale Z. (dokładny adres jest ujawniony w aktach postępowania sądowoadministracyjnego). Dodatkowo wskazano, że adres mieszkania w Z. był znany organom, gdyż takie właśnie miejsce zamieszkania zostało zgłoszone przez Stronę do CEIDG (nastąpiło to w grudniu 2012 r.), ponadto zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych, przez wzgląd na swoje miejsce zamieszkania składała ona w Urzędzie Skarbowym w Z. Dodatkowo, Skarżący wyartykułował, że zgłoszenie dokonane do CEIDG obejmowało także wskazanie miejsca prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a adres ten był znany organom celnym, o czym świadczy chociażby pismo z Urzędu Celnego z 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej określany także jako Sąd I instancji), poprzednio orzekając w sprawie, oddalił skargę. W uzasadnieniu swojego orzeczenia, Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Na skutek realizacji podatkowego stanu faktycznego ( zakupu samochodu w Niemczech), w dniu tego zdarzenia powstał obowiązek podatkowy, który skonkretyzował się (przerodził się w zobowiązanie podatkowe) w dniu rejestracji pojazdu w Polsce – czasowa rejestracja miała miejsce 30 grudnia 2009 r. W związku z tym, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał 31 grudnia 2014 r. Sporne było natomiast to, czy termin ten uległ przerwaniu z racji wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nastąpiło to na podstawie tytułu wykonawczego z 10 grudnia 2014 r., który został wysłany do Strony oraz banków. Opisane zdarzenie miało miejsce 15 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzednio orzekający w sprawie podkreślił zaś, że organ dysponuje potwierdzeniem odbioru korespondencji z banków w dniach 17 i 18 grudnia 2014 r. Dodatkowo, tytuł wykonawczy został zrealizowany 18 grudnia 2014 r., przez przekazanie na konto organu całej kwoty zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Odnosząc się do wymogu powiadomienia Strony o zastosowaniu środka egzekucyjnego (jak wiadomo, jest to przesłanką przerwania biegu terminu przedawnienia), Sąd wywiódł, że organ wyjaśnił, iż powiadomił Skarżącego, wysyłając mu tytuł wykonawczy. Dokument ten nie został odebrany przez adresata osobiście, natomiast uznano go za doręczony 31 grudnia 2014 r. Stało się tak, gdyż pierwsza awizacja miała miejsce 17 grudnia 2014 r. W konsekwencji, na zasadzie fikcji doręczenia, zdarzenie to nastąpiło 31 grudnia 2014 r. Organ nie doręczył tytułu wykonawczego kuratorowi, gdyż jego umocowanie obejmowało jedynie zastępstwo w postępowaniu dotyczącym określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. Taka właśnie treść umocowania wynika z postanowienia Sądu Rejonowego, wydanego na wniosek administracji podatkowej. Tym samym, zakres działania kuratora nie rozciągał się na postępowanie egzekucyjne. Stąd, zdaniem Sądu I instancji, zasadne było twierdzenie organu, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku akcyzowym. Stało się tak, ponieważ dla tej konstatacji nie ma znaczenia fakt, że 18 grudnia 2014 r. zobowiązanie to wygasło przez jego przymusową zapłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że doręczenie w trybie zastępczym reguluje art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 150 Ordynacji podatkowej. Pisma, które nie mogą być doręczone osobiście adresatowi są awizowane, a w przypadku braku ich odbioru w terminie zakreślonym awizem uważa się je za doręczone licząc 14 dni od 1 awiza. Wymogi te w przedmiotowej sprawie zostały dochowane. Pismo wysłano na adres podatnika w G. Jest on adresem zameldowania Skarżącego, a dodatkowo z informacji widniejącej na kopercie i potwierdzeniu doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z 28 czerwca 2012 r. wynika, że przesyłki nie podjęto w terminie mimo dwukrotnego awizowania. Nadto, nie podjął się jej przekazania syn adresata, który powiadomił doręczyciela, że ojciec przebywa na urlopie do 30 sierpnia 2012 r. Również pisma wysyłane w terminie 15 października 2012 r., 19 kwietnia 2013 r. i październiku 2013 r. nie zostały doręczone, gdyż adresat nie przebywał w miejscu zameldowania. Próby doręczenia przez pracowników organów celnych i Policji okazały się nieskuteczne, gdyż adresata nie zastano pod adresem zameldowania. Innego adresu zamieszkania Strony jej syn zaś nie wskazał. Odmienny adres nie wynikał też z dokumentów dotyczących rejestracji spornego samochodu. Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej Sąd I instancji uznał go za bezzasadny. Uzasadniono to tym, że Sąd Rejonowy, wydając postanowienia o ustanowieniu kuratora, uznał racje organu, że adres wskazany w dokumentach urzędowych jest adresem zameldowania i zamieszkania Skarżącego. Ten zaś nie odbiera korespondencji z powodu nieobecności w tym miejscu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie można uznać, że Stronie uniemożliwiono udział w postępowaniu i bezpodstawnie ustanowiono kuratora skoro od lipca 2012 r. nie zainteresowała się ona nadchodzącą korespondencją. Podobnie było po próbie doręczenia jej korespondencji w marcu 2013 r., kiedy funkcjonariusz celny uzyskał informację, że będzie można zastać Skarżącego za dwa miesiące. Strona nie reagowała również na próby doręczenia korespondencji przez funkcjonariuszy Policji. Zatem, zdaniem Sądu I instancji, organ zasadnie uznał, że Skarżący jest osobą, którą winien reprezentować kurator. W skardze kasacyjnej, Strona zaskarżyła nieprawomocny wyrok. Jednocześnie, wniosła ona o uchylenie tego orzeczenia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przez oddalenie skargi mimo naruszenia prawa przez organy celne dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego wskutek pozbawienia strony prawa do udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pk. 4 w zw. z art. 123 § 1 oraz art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej); 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez oddalenie skargi mimo niewłaściwego stosowania przez organy celne przepisów postępowania o doręczeniu zastępczym oraz bezpodstawnego wystąpienia o ustanowienie kuratora mimo obecności strony w kraju pod adresem zamieszkania/pracy znanym organom podatkowym, co doprowadziło do wykluczenia strony z udziału w sprawie, czyli przepisów art. 120, art. 123 § 1 oraz art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – przez jego niezastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że w sprawie zaszły okoliczności z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, mimo że przed upływem przedawnienia podatnik nie został skutecznie powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego wskutek naruszenia art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Strona zarzuciła, że nie było uzasadnione i usprawiedliwione okolicznościami sprawy wystąpienie Naczelnika Urzędu Celnego do Sądu Rejonowego o ustanowienie kuratora, dokonane w trybie art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej. Istniały bowiem przesłanki do ustalenia adresu zamieszkania Skarżącego. Wskazując na treść art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej zarzucono, że do miejsca zamieszkania, a nie do miejsca zameldowania odwołuje się ustawodawca w przepisach regulujących doręczanie pism w postępowaniu podatkowym. Według twierdzenia Skarżącego, dokonując zgłoszenia identyfikacyjnego do Naczelnika Urzędu Skarbowego, właściwego na podstawie art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, w zgłoszeniu tym wskazał on miejsce zamieszkania w Z. (dokładny adres jest utrwalony w aktach postępowania). Naczelnik Urzędu Celnego, zważywszy na treść art. 2 ust. 1 i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 – dalej określanej jako ustawa o zasadach ewidencji) miał możliwość uzyskania informacji o adresie zamieszkania Strony z systemu CRP KEP. Wskazano też, że organ swoją korespondencję w postępowaniu podatkowym mógł kierować na adres działalności gospodarczej prowadzonej przez Stronę, zważywszy na treść art. 148 § 2 Ordynacji podatkowej. Adres ten wraz z adresem zamieszkania był uwidoczniony w ewidencji działalności gospodarczej CEIDG, do której organ podatkowy miał swobodny dostęp. Z tych względów, Strona podniosła, że bezpodstawnie i poprzez wprowadzenie w błąd sądu cywilnego organ podatkowy doprowadził do ustanowienia dla niej kuratora. W wyniku tego doszło do naruszenia prawa Skarżącego do udziału w postępowaniu, gwarantowanego w art. 123 § 1 w zw. z art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, Skarżący zarzucił Sądowi I instancji wadliwe uznanie, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż nastąpiło jego skuteczne powiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym. Z art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który z uwagi na treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, wynika bowiem jednoznacznie, że dla skutecznego doręczenia konieczne jest dokonanie tego na adres zamieszkania. Ten zaś nie musi być identyczny z adresem wskazanym jako adres zameldowania. W przekonaniu Skarżącego, doręczając mu zawiadomienie o podjętej czynności egzekucyjnej (na zasadzie fikcji prawnej doręczenia), pod adresem nie będącym jego miejscem zamieszkania, organ nie doprowadził do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Odpowiadając na skargę, Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie, podtrzymał on dotychczasowe stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną. Nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zyskały jednak jego uznanie. Sąd II instancji doszedł do przekonania, że słuszna była akceptacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dla wystąpienia do Sądu Rejonowego o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsce pobytu. Doręczenie zastępcze dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest bowiem skuteczne jedynie wtedy, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi żadnych wątpliwości. Tymczasem, w aktach postępowania podatkowego znajdują się dokumenty świadczące o tym, że w 2012 r. Skarżący dwukrotnie wskazywał na swoje miejsce zamieszkania tożsame z adresem zameldowana. Jednocześnie jednak, nie zakończyły się sukcesem próby doręczenia Stronie korespondencji pod jej adresem zameldowania, a z wywiadu środowiskowego Policji wynikało, że Skarżący od dłuższego czasu nie przebywa w tym miejscu. Z kolei, organ podatkowy nie jest zobligowany z urzędu uwzględniać adres przedsiębiorcy wskazany w CEIDG. Akceptując wskazaną okoliczność, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak na to, że Sąd I instancji nie dokonał pełnej weryfikacji prawidłowości działań organów podatkowych w kwestii reprezentacji Skarżącego przez kuratora w toku całego postępowania podatkowego. Jak wyartykułował Sąd kasacyjny, ustanowienie kuratora przez sąd powszechny obowiązuje w toku całego postępowania podatkowego, o ile organy nie dysponują informacjami pozwalającymi na ustalenie miejsca pobytu strony. Sąd I instancji kategorycznie stwierdził zaś, że inny adres zamieszkania Skarżącego nie wynikał z dokumentów dotyczących rejestracji spornego pojazdu, a organ celny nie wiedział o miejscu składania deklaracji podatkowych na podatek dochodowy od osób fizycznych. Tymczasem, zdaniem Sądu II instancji, Naczelnik Urzędu Celnego miał możliwość uzyskania informacji o adresie zamieszkania Skarżącego z systemu CRP KEP (por. art. 2 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników). Dysponował on też informacją uzyskaną od Naczelnika Urzędu Skarbowego, w których podany został inny adres zamieszkania Strony aniżeli adres jej zameldowania, dotychczas znany organom celnym – adres w Z. (k. 267 akt). W przekonaniu Sądu kasacyjnego, okoliczności te umknęły Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Tym samym, w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, nie rozważył on, czy organy celne od momentu wszczęcia postępowania podatkowego do wydania decyzji ostatecznej rzeczywiście nie dysponowały informacjami o miejscu pobytu Skarżącego, a w konsekwencji, czy i w jakim momencie ustały podstawy faktyczne i prawne doręczania pism kuratorowi w tym postępowaniu podatkowym. Wyjaśnienie tych kwestii jest niezbędne do oceny czy w postępowaniu podatkowym mogło dojść do naruszenia art. 120, art. 123 § 1 w zw. z art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponownego rozważenia wymaga to, czy w sprawie ziściły się okoliczności wskazane w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w szczególności zaś, czy nastąpiło skuteczne zawiadomienie Skarżącego o zastosowanym środku egzekucyjnym. Jak wiadomo, wspomniane zdarzenie oddziałuje na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd kasacyjny wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu swoisty brak konsekwencji. W ocenie Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji nie dopatrzył się bowiem sprzeczności w tym, że doręczenie korespondencji na g. adres Skarżącego, mające miejsce w postępowaniu podatkowym zostało przez organ celny uznane za nieskuteczne i spowodowało, że organ ten wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora w trybie art. 184 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie jednak, doręczenie na ten sam adres zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym miało być skuteczne prawnie. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak było podstaw do stosowania odmiennych standardów w przypadku zawiadomienia podatników w ramach postępowania podatkowego i egzekucyjnego, w ocenie skutku, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Prowadzi to bowiem do naruszenia zasady legalizmu i praworządności zawartej w art. 120 Ordynacji podatkowej oraz w art. 7 Konstytucji RP. Sąd I instancji powinien był zatem rozważyć, zważywszy na zgromadzoną w aktach podatkowych dokumentację zawierającą informacje na temat miejsca zamieszkania skarżącego, czy Dyrektor Izby Celnej, w chwili zawiadomienia podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym, był uprawniony do kierowania tego pisma na adres zameldowania Skarżącego, czy też dysponował informacjami zawierającymi dane o adresie zamieszkania tego podmiotu. Z tych właśnie przyczyn, skarga kasacyjna została uwzględniona. Wojewódzki Sad Administracyjny, ponownie rozpatrując sprawę zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – zwana dalej p.p.s.a.), Sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd kasacyjny w jasny sposób wskazał zaś naruszenia prawa w zakresie czynności podejmowanych w ramach postępowania podatkowego oraz egzekucyjnego, skutkujące koniecznością wyjaśnienia okoliczności sprawy. Należy do nich kwestia miejsca zamieszkania Skarżącego oraz tego, czy nowe miejsce zamieszkania (w Z.) było znane administracji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał zbadanie tego, czy – a jeśli tak, to kiedy – w trakcie toczącego się postępowania podatkowego ustały przyczyny doręczania pism procesowych kuratorowi. To ma zaś związek z kwestią ujawnienia przez Skarżącego swojego miejsca zamieszkania (w Z.) w złożonym zgłoszeniu identyfikacyjnym. Treść tego dokumentu oraz moment jego przedstawienia administracji podatkowej niewątpliwie ma wpływ na dokonanie ustaleń wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego konieczne jest przeanalizowanie zgłoszenia identyfikacyjnego Strony w celu ustalenia, czy wskazane tam miejsce zamieszkania było tożsame z miejscem zameldowania i – w konsekwencji – na jaki adres (zgodnie z treścią zgłoszenia identyfikacyjnego) miała być wysyłana korespondencja kierowana do Skarżącego. Jak już wcześniej wskazano, znaczenie ma też to, kiedy (w którym momencie postępowania podatkowego) miało miejsce zgłoszenie zmiany adresu Strony z G. na Z. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawiona okoliczność rzutuje też na drugi problem zaistniały w sprawie – kwestię przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na podjęcie czynności egzekucyjnej, o której Strona została powiadomiona. Jak wiadomo, pismo zawierające informację o realizowanej czynności egzekucyjnej zostało wysłane na adres Skarżącego w G. Tymczasem, według jego twierdzenia, mieszkał on w Z. (o czym informował administrację podatkową w zgłoszeniu identyfikacyjnym). Dodatkowo, jak podniosła Strona, jej miejsce zamieszkania w Z. było znane Naczelnikowi Urzędu Celnego, który na ten adres kierował korespondencję wysyłaną do Skarżącego. Ponieważ opisanych okoliczności nie badano w postępowaniu podatkowym, a czynienie ustaleń w tym zakresie lokuje się poza właściwością Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną. Ponownie rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zbada zasygnalizowane kwestie. Uchylenie zaskarżonej decyzji miało miejsce na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono natomiast w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty postępowania sądowego złożył się uiszczony wpis od skargi w kwocie 1040 złotych, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2400 złotych oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło