III SA/Gl 770/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie wskazanej w prawomocnym postanowieniu tut. Sądu z dnia 16 listopada 2015 r., to jest 500,00 zł, skarżąca Spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Żądanie to rozszerzyła na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku podała zwolnienie od kosztów sądowych. W jego motywach wskazała, że nie prowadzi działalności, albowiem ta jest zawieszona. Nie posiada żadnego majątku ruchomego oraz nieruchomości. Nie dysponuje też środkami finansowymi, albowiem rachunków bankowych nie zadeklarowała (vide: rubryka nr 9 formularza). Do wniosku dołączyła odpis postanowienia Sądu Rejonowego K. z dnia [...]r., na mocy którego ustanowiono dla Spółki z o.o. A z siedzibą w D., kuratora w osobie P. G., celem podjęcia działań mających na celu powołanie zarządu Spółki, a w razie potrzeby jej likwidację wraz z aktualną informacją z KRS, gdzie P. G. nadal figuruje jako prokurent samoistny Spółki z o.o. A, wobec której Sąd Rejonowy K., Wydział [...] oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości (vide: postanowienie z dnia [...]r. sygn. akt [...]). Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika Spółki do uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - podanych we wniosku danych poprzez: - przedłożenie składanych od stycznia do lipca 2016 r. deklaracji VAT, raportów kasowych i wyciągów bankowych z tego okresu, a gdyby posiadane przez Spółkę rachunki bankowe zostały w tym czasie zlikwidowane dokumentów źródłowych potwierdzających tenże fakt bądź zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej oraz wskazującego na jego datę; - nadesłanie odpisu lub uwierzytelnionej kserokopii sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej) wraz z zeznaniem podatkowym z tego okresu; - wskazanie na jakim etapie są działania mające na celu powołanie zarządu Spółki; - wyjaśnienie na jakim etapie jest prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne i do jakich składników majątku zostało ono skierowane; - sprecyzowanie czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane. Wezwanie to jak wynika z akt doręczono ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi 29 sierpnia 2016 r. Dnia 9 września 2016 r. (data stempla pocztowego) działający w imieniu Spółki P. G. wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów źródłowych, o które Spółka była wzywana powołując się na ich ilość i rodzaj, a nadto swój stan zdrowia, który nie pozwala mu na dochowanie tego terminu. Od 2 kwietnia 2015 r. pozostaje bowiem pod stałą opieką Poradni Zdrowia [...] w Z., co udokumentował dołączonym zaświadczeniem lekarskim z dnia [...]r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których zaliczyć należy wydane wcześniej w dniu 16 listopada 2015 r. postanowienie w przedmiocie zwolnienia skarżącej Spółki z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 500,00 zł, a w pozostałym zakresie odmawiające przyznania prawa pomocy – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te nie zostały w rozpoznawanej sprawie w sposób dostateczny wykazane. Do dnia dzisiejszego skarżąca Spółka nie wykonała bowiem wezwania z dnia 8 sierpnia 2016 r. do uzupełnienia podanych we wniosku danych, stąd weryfikacja złożonego przez nią oświadczenia nie była możliwa. A ponieważ to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny. Również w jej interesie jest poparcie zawartych w nim twierdzeń stosownymi dokumentami. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego też brak dokumentów źródłowych obrazujących aktualną sytuację finansową wnioskodawcy uniemożliwiał rozpoznającemu sprawę jednoznaczne stwierdzenie, czy sytuacja skarżącej Spółki w porównaniu do poprzednio składanego wniosku uległa pogorszeniu, czy też nie. Okoliczności podane w treści formularza odnoszące się do zaprzestania prowadzonej działalności były bowiem podnoszone w poprzednio składanym wniosku i nie znalazły potwierdzenia w przedłożonym do akt materiale dowodowym. Natomiast informacja o zawieszeniu działalności choć stanowi obecnie nową okoliczność to wymaga udokumentowania, albowiem nie została ujawniona w rubryce nr 8 Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców. Powyższe odnosi się również do środków finansowych, których brak Spółka deklarowała w poprzednim wniosku, podczas gdy z dokumentów źródłowych ustalono, że prowadziła działalność z pominięciem rachunków bankowych (vide: raport kasowy [...]). A ponieważ z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, albowiem z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Dlatego też jego bierność w tym zakresie postrzegana jest jako nienależyte wykazanie przewidzianej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, LEX nr 1405507). To z kolei oznacza, że zawarte w postanowieniu z dnia 16 listopada 2015 r. rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia skarżącej Spółki z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę 500,00 zł pozostaje aktualne. Nie zdołano bowiem wykazać zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło. Wprawdzie w piśmie z dnia 5 września 2016 r. skarżąca Spółka wystąpiła do tut. Sądu o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych, o które była wzywana. Wniosek ten nie zasługiwał jednak na uwzględnienie, albowiem został złożony po terminie przewidzianym w art. 84 w zw. z art. 167a § 1 ustawy p.p.s.a. Co więcej fakt, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika procesowego oznacza, że dołączone do wniosku o przedłużenie terminu zaświadczenie o stanie zdrowia P. G. nie mogło odnieść zamierzonego skutku. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka po raz kolejny nie wykazała w sposób wystarczająco przekonywający jakoby jej wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Podobnie jak orzekanie na podstawie danych z treści urzędowego formularza w sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – budziły one wątpliwości (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt I GZ 1/16 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też stosownie do art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.