III SA/Gl 785/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych w kwocie [...] zł. W odwołaniu z dnia [...] r. strona wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: - art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 2 pkt 2 i art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 i 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontroli (Dz. U. UE. L 92.76.1 ze zm. – dalej jako Dyrektywa horyzontalna) a także art. 2 ust. 4 lit. b) Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania wyrobów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. U. UE. L 03.283.51 ze zm., dalej jako Dyrektywa energetyczna), poprzez ich zastosowanie i przyjęcie, że przepisy krajowe w zakresie w jakim nakładają podatek akcyzowy na oleje smarowe przeznaczone lub zużywane na inne cele niż opałowe lub napędowe nie są sprzeczne z prawem wspólnotowym, - art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten nie wyklucza zastosowania zharmonizowanej akcyzy (jako innego podatku pośredniego) do produktów znajdujących się poza jej zakresem przedmiotowym; - art. 20 ust. 1 i 2 Dyrektywy energetycznej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że oleje smarowe klasyfikowane do kodu CN 2710 19 81 mogą podlegać przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczania Dyrektywy horyzontalnej. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że organ kwestionując złożoną wraz z wnioskiem o nadpłatę korektę deklaracji, powinien przejść do etapu postępowania w sprawie nadpłaty. Zdaniem organu odwoławczego dołączona do wniosku korekta nie wywołuje skutku materialnego tylko formalny. Tym samym, według organu, brak było podstaw do wydania w sprawie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie wynikającej z deklaracji AKC-U. W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów procesowych z powodu wydawania przez organ odwoławczy odmiennych rozstrzygnięć w podobnych sprawach podatkowych, tj. w jednych utrzymujących w mocy decyzje wymiarowe, a w innych uchylających decyzję wymiarową i umarzających postępowanie w sprawie. Natomiast w uzasadnieniu dodatkowo podniósł, że przepisy krajowe traktujące oleje smarowe przeznaczone do innych celów niż paliwowe bądź grzewcze, jako wyroby zharmonizowane, są sprzeczne z prawem wspólnotowym, czyli że podatek zapłacony na podstawie tych przepisów podlega zwrotowi. Powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy argumentował jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Powyższy przepis reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decyduje Sąd mając na uwadze względy celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Celowość zawieszenia postępowania powinna być z kolei analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu. Dlatego też praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem użytego w komentowanym art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (vide: postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 248/09, LEX nr 554622 oraz z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445). W szczególności zauważa się, że chodzi o te przypadki, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony NSA stosownie do art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 i art. 269 p.p.s.a. Uznaje się, że ten kierunek celowościowej wykładni tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (zob. M. Niezgódka-Medek w uwadze 4 w komentarzu do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006). W niniejszej sprawie zarzuty zgłoszone przez stronę skarżącą w odwołaniu i przytoczone w skardze obejmowały między innymi przypadek naruszenia art. 3 ust. 3 Dyrektywy horyzontalnej przez regulacje krajowego prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych przeznaczonych na inne cele niż paliwowe. W tej kwestii NSA postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I GSK 1017/10, wydanym stosownie do art. 187 § 1 p.p.s.a., przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: Czy objęcie podatkiem akcyzowym wyrobów, o których mowa w art. 2 pkt 2 w związku z poz. 4 załącznika nr 2 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), w tym produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania, mieści się upoważnienie do wprowadzenia lub utrzymania podatków, określonym w art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE. L 92.76.1)? Nie przesądzając kwestii formalnej, jeśli chodzi o sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (umorzenie postępowania w sprawie), należy stwierdzić, że powyższy problem prawny rozstrzygany przed NSA ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu obowiązujących regulacji krajowych będących podstawą opodatkowania danych czynności, czyli dla wykazania prawidłowości zadeklarowanego (skorygowanego) podatku. W związku z tym, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i prawne, działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu wydania przez NSA rozstrzygnięcia w ramach opisanego pytania prawnego.