III SA/Gl 795/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" s. c. J. T., T. M. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r., nr [...], w której określono kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] r. w kwocie [...] zł. Przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję awizowano dwukrotnie: w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. Przy pieczątkach awiza określił doręczający, że adresata "nie zastano". Adresat nie zgłosił się po odbiór przesyłki zawierającej te decyzje, w związku z czym urząd pocztowy w D. zwrócił nadawcy tę przesyłkę w dniu [...] r. z adnotacją: "Zwrot – nie podjęto w terminie". Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pismem z dnia [...] r. Przesyłkę zawierająca te pisma procesowe nadano w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. (data stempla pocztowego). Strona skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniła tym, że obaj wspólnicy spółki: J. T. i T. M. przebywali razem za granicą w dniach od [...] r. do dnia [...] r., "prowadząc rozmowy w sprawach w sprawach zawarcia kontraktów dla firmy". Przez ten cały okres firma była nieczynna i nie znajdowała się w niej żadna osoba upoważniona do odbioru korespondencji. W tej sytuacji skarżąca nie była w stanie odebrać jakiejkolwiek korespondencji. Wspólnicy nie wiedzieli o fakcie wydania decyzji i przesłania jej pocztą, nie byli świadomi pozostawiania zawiadomień na drzwiach lokalu przez urzędnika pocztowego. Skarżąca podkreśliła, że pobyt wspólników skarżącej spółki za granicą nie przekroczył 21 dni, w związku z czym wspólnicy nie mieli obowiązku informowania poczty o fakcie przebywania poza granicami państwa. O fakcie wydania decyzji i uznania ich za doręczone z dniem [...] r. wspólnicy dowiedzieli się dopiero w dniu [...] r., podczas pobytu w Urzędzie Skarbowym w D. W konkluzji strona stwierdziła, że uprawdopodobniła fakt uchybienia terminowi do wniesienia skargi od decyzji bez swojej winy. Sygn. akt III SA/Gl 795/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. – przewiduje, że "jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 P.p.s.a "pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie, strona oświadczyła, że o uchybieniu terminu dowiedziała się w dniu [...] r. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi upłynął więc w dniu [...] r. Strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła w dniu [...] r. Wynika z tego, że strona skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której terminowi uchybiła. W niniejszej sprawie oceny wymaga zatem przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. Strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako Sygn. akt III SA/Gl 795/08 przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być stronie poczytane jako zawinione gdy strona chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Przesyłka organu zawierająca zaskarżoną decyzję została dwukrotnie awizowana (w dniach [...] i [...] r.). w tym stanie rzeczy dzień [...] r. został przyjęty jako dzień, w którym nastąpiło doręczenie tej przesyłki ze skutkiem prawnym. Termin do wniesienia skargi upłynął więc w dniu [...] r. Wspólnicy skarżącej spółki oświadczyli, że w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. przebywali za granicą. Jednocześnie w siedzibie spółki nie znajdowała się żadna osoba, która byłaby upoważniona do dokonywania jakichkolwiek czynności, w tym do odbioru korespondencji adresowanej do spółki. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wspólnicy skarżącej spółki prowadzili (i nadal prowadzą) działalność gospodarczą. W tej sytuacji spółka uczestniczy więc w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Takiemu podmiotowi stawiane są wyższe wymagania dotyczące staranności i dbałości w prowadzeniu własnych spraw, aniżeli innym podmiotom, które takiej działalności nie prowadzą. Strona taka wyjeżdżając za granice – niezależnie od osobistego zainteresowania swoimi sprawami – powinna zapewnić sobie odpowiednią obsługę prawną i techniczną. Istniała możliwość powierzenia doglądania spraw spółki swojemu pracownikowi, względnie innej osobie, której można było udzielić upoważnienia do dokonywania określonych czynności – w tym także faktycznych, w imieniu tymczasowo nieobecnych wspólników spółki. Jeżeli powszechne jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, że osoby prowadzące działalność gospodarczą, które są przez pewien okres czasu nieobecne (przykładowo właśnie z uwagi na wyjazd zagraniczny) powinny powierzyć prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi procesowemu w osobie adwokata lub radcy prawnego. Takie postępowanie wskazywać ma na dołożenie należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a tym samym brak okoliczności wskazujących na winę w potencjalnym uchybieniu terminu procesowego. Tym bardziej należało oczekiwać, że Sygn. akt III SA/Gl 795/08 strona prowadząca działalność gospodarczą, wykaże się troską i zapobiegliwością i wyznaczy osobę, która będzie chociażby tylko okresowo – ale regularnie – doglądać siedziby firmy. Należałoby oczekiwać, że taka osoba będzie także odbierać korespondencję skierowaną do skarżącej lub odbierać zawiadomienia o nieodebranych przesyłkach – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Stanowisko powyższe jest także prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 października 2005 r., II FZ 672/05 (LEX nr 235269) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nieobecność osoby uprawnionej do reprezentowania spółki z o.o. spowodowana przebywaniem na urlopie w okresie awizowania przesyłki nie uzasadnia przywrócenia spółce uchybionego terminu. Należy podkreślić, że w orzeczeniu tym Sąd wykazał, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien wykazywać wyższy miernik staranności w prowadzeniu swojej działalności. Zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności jakiego należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. III SA 7432/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1999 r. I SA/Ka 2039/96 publ. Serwis Podatkowy 2001/7 str. 8 oraz B.Adamiak: [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck. W-wa 2003 r., str. 323). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, zaś innych powodów braku winy strona nie wskazała. Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.