III SA/Gl 817/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. (T.) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie żądania złożenia zabezpieczenia w sprawie celnej postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W jego uzasadnieniu wskazał na stan faktyczny sprawy to jest wezwanie skarżącego do złożenia zabezpieczenia w kwocie [...] zł, które organ drugiej instancji utrzymał w mocy. Ponieważ powyższe stanowi kwestię sporną w sprawie niezbędne jest – w jego ocenie - w pierwszej kolejności ustalenie czy prawidłowe jest zobowiązanie skarżącego do uiszczenia wskazanej w wezwaniu kwoty. Tym bardziej, że ta jest znaczna, a skarżący nie posiada stosownych środków pieniężnych. Będzie zatem zmuszony do zaciągnięcia zobowiązania kredytowego, które spowoduje niepowetowane straty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne ku temu okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, albowiem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide: postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że nie posiada stosownych środków niezbędnych do złożenia zabezpieczenia w żądanej kwocie. Będzie zatem zmuszony do zaciągnięcia kredytu, podczas gdy wezwanie do złożenia zabezpieczenia stanowi kwestię sporną w sprawie. A zatem przyczyni się do wyrządzenia niepowetowanych strat. Powyższego w żaden sposób jednak nie uprawdopodobnił. Do wniosku nie dołączono bowiem stosownych dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową i możliwości płatnicze skarżącego, podczas gdy uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Na podstawie samych tylko twierdzeń strony niezobrazowanych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym trudno bowiem ustalić wpływ wykonania zaskarżonego postanowienia na sytuację majątkową strony. W konsekwencji niedołączenie stosownych dokumentów źródłowych obrazujących płynność finansową wnioskodawcy uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie, czy wykonanie zaskarżonego postanowienia odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Nie dysponując żadnymi danymi odnoszącymi się do dochodów i ponoszonych wydatków stwierdzenie, czy rzeczywiście spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie jest możliwe. Z wniosku strony wynika, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niepowetowane straty. Należy jednak zauważyć, że konieczność złożenia zabezpieczenia w kwocie wskazanej przez organ i związane z tym uszczuplenie majątku ma charakter restytucyjny, gdyż wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia spowoduje konieczność zwrotu uiszczonej należności wraz z odsetkami. Dodatkowo w sytuacji, gdy strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. W tych okolicznościach za bezzasadne uznać również należało subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone postanowienie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo. Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, Lex nr 302251). Wobec powyższego, Sąd w składzie tu orzekającym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.