III SA/Gl 827/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-12-09
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Machcińska, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna, dotycząca statystyk wniosków o udostępnienie informacji publicznej, decyzji odmownych i odwołań w Sądzie Okręgowym w G. w latach 2001-2024, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądana informacja, ze względu na jej złożony charakter, konieczność analizy wielu danych prostych, ich zestawienia i przygotowania w sposób niestandardowy, stanowi informację przetworzoną. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego, co jest warunkiem udostępnienia informacji przetworzonej. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie szczegółowych danych statystycznych dotyczących wniosków o dostęp do informacji publicznej, decyzji odmownych i odwołań w Sądzie Okręgowym w G. w latach 2001-2024. Organ I instancji uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i wezwał do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po modyfikacjach wniosku i braku wykazania interesu publicznego, organ wydał decyzję odmowną. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej, Konstytucji RP oraz KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 7 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z 28 marca 2025 r. (data wpływu do organu za pośrednictwem ePUAP) S. S. (dalej: skarżący; strona; Wnioskodawca) wystąpił na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022, poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) do Prezesa Sądu Okręgowego w G. (dalej również jako: organ I instancji) o udostępnienie mu w ramach dostępu do informacji publicznej:
1. liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej wpływających bezpośrednio do Sądu Okręgowego w G. w latach 2001-2024, z podziałem na każdy rok;
2. liczby wniosków uznanych za informację prostą;
3. liczby wniosków uznanych za informację przetworzoną;
4. liczby wniosków rozpatrzonych pozytywnie dla każdego rodzaju informacji;
5. liczby decyzji odmownych dla każdego rodzaju informacji, w tym decyzji odmawiających udostępnienia informacji publicznej jako przetworzonej oraz decyzji dotyczących całkowitej odmowy udzielenia informacji publicznej;
6. liczby odwołań od decyzji odmownych oraz liczba rozpatrzonych pozytywnie i negatywnie przez Sąd wyższej instancji w latach 2001-2024, z podaniem imienia i nazwiska osoby pełniącej funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w G. w każdym roku wskazanego okresu;
7. liczby rozpatrywanych przez Sąd Okręgowy w G. odwołań od decyzji odmownych w sprawach o dostęp do informacji publicznej, wydanych przez Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Rejonowy w Z., wraz z podziałem na:
a. liczbę decyzji, które zostały utrzymane w mocy,
b. liczbę decyzji, które zostały zmienione,
c. statystykę dla każdego roku w latach 2001-2024;
8. informacji, kto w danym czasie rozpoznawał odwołania od decyzji odmownych w sprawach o dostęp do informacji publicznej, wydanych przez Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Rejonowy w Z.;
9. liczby skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Sądu Okręgowego w G., które utrzymały w mocy odmowne decyzje Sądu Rejonowego w G. oraz Sądu Rejonowego w Z.;
10. statystyki rozstrzygnięć tych skarg w WSA, tj. ile zostało oddalonych, ile uwzględnionych oraz ilu sprawom nadano dalszy bieg (wskazania również liczby takich spraw i ich wyników, jeśli sprawy trafiły do Naczelnego Sądu Administracyjnego),
Pismem z 10 kwietnia 2025 r. znak: [...] organ I instancji poinformował wnioskodawcę, że lista Prezesów i Wiceprezesów Sądu Okręgowego w G. pełniących te funkcje poczynając od 2001 r. jest dostępna na stronie podmiotowej BIP Sądu Okręgowego w G., tj. www.G.e.so.gov.pl, na następującej podstronie - Strona główna > Działalność Sądu > Kierownictwo, organy sądu, samorząd sędziowski > Prezes Sądu > Prezes i Wiceprezesi Sądu Okręgowego w G. od 2001 r.
Natomiast w pozostałym zakresie organ I instancji uznał, że wnioskowane informacje stanowią, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., informację publiczną przetworzoną. Wskazano dalej, że tylko w okresie od 2011 r. (kiedy to wprowadzono klasyfikację repertoryjną o nr. [...]) do 2023 r. zarejestrowano 1873 wnioski o udostępnienie informacji publicznej, natomiast w 2024 r, pod numerem [...] zarejestrowano w systemie EZD PUW - 237 wnioski. Łącznie, jak dalej argumentował Prezes Sądu Okręgowego w G., w tym okresie, zarejestrowano zatem 2110 wniosków. Poza tym w okresie od 2001 r. do 2010 r. (przed wprowadzeniem osobnej kwalifikacji wniosków w trybie u.d,i.p.) nie jest możliwe ustalenie liczby wniosków o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ brak było jednolitego sposobu kwalifikacji tych wniosków. Wnioski te w okresie od 2002 r. do 2004 r. były rejestrowane pod nr. [...] (korespondencja ogólna), a od 2004 r. do 2011 r. pod nr. [...] (korespondencja ogólna).
Następnie organ I instancji wskazał, że akta archiwalne o nr. [...], roczniki: 2002 i 2003 oraz o nr. [...] od 2004 r. do 2009 r. zostały już wybrakowane, co skutkuje tym, że ustalenie danych dotyczących wniosków o udostępnienie informacji publicznej za ten okres, będzie niepełne.
Wobec braku programowych filtrów pozwalających na wyodrębnienie wnioskowanych informacji, zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w G., to pracownicy Oddziału Administracyjnego Sądu Okręgowego w G. będą zobowiązani do podjęcia "odręcznych" czynności zmierzających do zgromadzenia wnioskowanych informacji. Pracownicy Oddziału Sądu Administracyjnego musieliby zatem przejrzeć przynajmniej 2110 akt spraw administracyjnych, analizując każdą sprawę. W wielu przypadkach wnioski w trybie u.d.i.p. były tak złożone, że nie można w jednoznaczny sposób określić, czy wniosek został uznany za informację prostą czy przetworzoną, część wnioskowanych informacji w pojedynczym wniosku była udostępniana, a część była traktowana jako przetworzona i nieudostępniana.
Następnie organ I instancji zadeklarował, że udostępnienie danych w określonym we wniosku z 28 marca 2025 r. zakresie wymaga przetworzenia ogromnego zbioru informacji prostych, to w myśl orzecznictwa sądów administracyjnych "przetworzenie informacji" polega na zebraniu lub podsumowaniu, zestawieniu i zredagowaniu na nowo, a następnie samodzielnej interpretacji oraz oceny, i to często na podstawie różnych kryteriów, sumy prostych informacji znajdujących się w posiadaniu organu.
Powyższe okoliczności, zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w G., dają podstawę do kwalifikowania przedmiotowego wniosku, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej.
Wobec powyższego, organ I instancji zobowiązał stronę do wykazania, w terminie 7 dni od dnia doreczenia wezwania, że uzyskanie dostępu do informacji publicznej przetworzonej, o której mowa wyżej, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji odmownej.
Poza tym, Prezes Sądu Okręgowego w G. powiadomił stronę, że najdłuższy dostępny okres udostępnienia pełnych (rocznych) informacji odnosi się do danych obejmujących okres od 2010 r. do 2024 r. Takie zawężenie, nie powoduje zdaniem organu, jednak zmiany kwalifikacji wnioskowanej informacji na informację prostą, ponieważ - jak wskazano wcześniej przygotowanie wnioskowanej informacji wymaga podjęcie ponadnormatywnej liczby działań, którego czasu nie sposób ustalić. Niemniej jednak przyjęcie szacunkowych 10 minut na zaznajomienie się z pojedyncza sprawą, jak dalej wskazano w uzasadnieniu pisma z 10 kwietnia 2025 r., przenosi się na konieczność przeznaczenia 351 godzin na selekcję i przygotowanie wnioskowanych informacji, co oznacza konieczność oddelegowania przynajmniej dwóch pracowników organu zobowiązanego przez okres 1 miesiąca a tym samym "oderwanie" ich od realizacji ustawowych zadań.
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie, pismem z 29 kwietnia 2025 r. Wnioskodawca zakwestionował kwalifikację wnioskowanej informacji jako informacji przetworzonej, jak również czas potrzebny na pozyskanie wnioskowanych danych. Wnioskodawca podkreślił dalej, że jako aktywista społeczny od lat współpracuje z organizacjami strażniczymi, w tym z Siecią [...], której przekazuje uzyskane dane do dalszej analizy i wykorzystania w raportach dotyczących jawności życia publicznego. Wskazał także, że współpracuje z mediami ogólnopolskimi, w szczególności z redakcją programu "[...]" ([...]), w którym występował jako główny gość programu. Jako przykład skuteczności jego działalności (udział w odcinku dotyczącym wykorzystywania ręcznych urządzeń pomiarowych przez policję i nagłośnienie tej sprawy) wskazał wydanie przez Komendanta Głównego Policji nowego rozporządzenia, co realnie poprawiło ochronę praw obywateli. Nadto podkreślił, że od kilku lat współpracuję także z lokalną gazetą "[...]" jako fotograf, a obecnie zamierza aktywnie przekazywać tej redakcji informacje dotyczące funkcjonowania instytucji publicznych, w tym sądów, oraz nagłaśniać sprawy istotne dla mieszkańców regionu. Wskazał, że dzięki tej współpracy ma możliwość dotarcia z rzetelną informacją do szerokiego grona mieszkańców G. i okolic, co znacząco zwiększa efektywność działań na rzecz jawności i transparentności.
Strona podała również argumentację dla wykazania szczególnie istotnego interesu prawnego, a mianowicie uzasadniała to w szczególności wzmacnianiem przejrzystości i zaufania społecznego, jak również rozwojem społeczeństwa obywatelskiego.
Poza tym w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. wnioskodawca zawęził zakres żądanych informacji do lat 2011-2014 "oraz do danych, które są możliwe do wygenerowania w formie zbiorczej". Wnioskodawca domagał się także udostępnienie skanów rocznych zestawień statystycznych, jeśli takie dokumenty istnieją.
Dodatkowo strona modyfikowała swój pierwotny wniosek złożony w trybie dostępu do informacji publicznej w zakresie pytania o "liczbę decyzji odmownych" w ten sposób, że wnioskowała także o podanie liczby decyzji odmownych z rozróżnieniem na przyczyny odmowy, tj.: (1) Odmowa udostępnienia informacji prostej, np. z powołaniem się na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorstwa, prywatność osoby fizycznej lub inny wyjątek ustawowy; (2) odmowa udostępnienia informacji przetworzonej z powodu niewykazania szczególnie istotnego interesu publicznego – zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; (3) odmowa z powodu uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej; (4) odmowa z innych przyczyn formalnych lub merytorycznych – jeśli są rejestrowane jako odrębna kategoria.
Poza tym strona domagała się udzielenia informacji w zakresie pytania o "liczbę wniosków rozpatrzonych pozytywnie dla każdego rodzaju informacji": (1) pozytywne rozpatrzenie – gdy żądana informacja została w całości lub w części udostępniona; (2) częściowe rozpatrzenie pozytywne i częściowe odmowne – gdy część informacji została udostępniona, a w części odmówiono (np. ze względu na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową lub brak interesu publicznego przy informacji przetworzonej); (3) formalne zakończenie bez udostępnienia informacji, np. gdy: (a) organ poinformował, że nie posiada żądanej informacji; (b) organ wskazał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej; (c) wniosek przekazano do innego organu; (d) wniosek pozostawiono bez rozpoznania (np. z uwagi na braki formalne nieuzupełnione przez wnioskodawcę).
Niezależnie od powyższego skarżący domagał się także rozróżnienia liczby wniosków według poniższej klasyfikacji, a mianowicie: (1) wniosek uznany za informację prostą – sytuacja, gdy całość wniosku została zakwalifikowana jako obejmująca informację prostą i taka informacja została rozpatrzona (niezależnie od efektu: udzielenie, brak posiadania informacji, przekazanie do innego organu); (2) wniosek uznany za informację przetworzoną – sytuacja, gdy całość wniosku została
zakwalifikowana jako obejmująca wyłącznie informację przetworzoną; (3) wniosek mieszany – przypadek, w którym poszczególne pytania z jednego wniosku zostały zakwalifikowane jako dotyczące informacji prostej i przetworzonej równocześnie. W przypadku istnienia możliwości ewidencjonowania tego trzeciego wariantu – skarżący żądał o jego wskazanie odrębnie.
Decyzją z 26 maja 2025 r. znak: [...] Prezes Sądu Okręgowego w G. działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., art, 4 ust. 1 u.d.i.p., art. 10 ust. 1 u.d.i.p. i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz,U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) orzekł o odmowie udzielenia informacji publicznej. W jej uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie informacja publiczna, której domagał się Wnioskodawca stanowiła informację publiczną przetworzoną ze względu na sumę informacji prostych, które na nią się składały. Wnioskodawca domagał się bowiem udostępnienia, w zakresie objętym niniejszej decyzją, informacji dotyczących wielu informacji związanych z realizacją wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które, w pierwotnej wersji wniosku, dotyczyło całego okresu obowiązywania ustawy z 6 września 2001r, o dostępie do informacji publicznej. Dalej Prezes Sądu Okręgowego w G. argumentował, że Wnioskodawca swym żądaniem udostępnienia informacji publicznej, ostatecznie, objął okres 13 lat (od 2011 r. do 2024 r.), co w przeliczeniu wiąże się z koniecznością przejrzenia kilku tysięcy spraw, w celu ustalenia wnioskowanych informacji, co zostało organ sygnalizował już w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. Zaznaczono następnie, że organ poczynił również odpowiednie ustalenia w zakresie zmodyfikowanego żądania zawartego w piśmie strony z 29 kwietnia 2025r. W tym zakresie ustalono bowiem, że również wskazanie liczby wydanych decyzji odmownych oraz liczby odwołań, jak i liczby przekazanych spraw do WSA (lub ewentualnie innego sądu nadrzędnego) stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Organ I instancji zważył również, że w realiach niniejszej sprawy należy z całą stanowczością stwierdzić, iż Wnioskodawca, mimo skierowania do niego wezwania, nie wykazał, na czym miałaby polegać szczególna istotność dla interesu publicznego w uzyskaniu przez niego informacji publicznej przetworzonej w rzeczonym wyżej zakresie. Wnioskodawca przedstawił szereg informacji dotyczącej wnioskowanego zagadnienia, w szczególności wskazał a nie wykazał, że jest ono "szczególnie interesujące" dla społeczeństwa. Nadto Wnioskodawca wskazał - jak dalej argumentowano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji - a nie wykazał, że pełni określone funkcje społeczne, jednakże okoliczności tych w żaden sposób nie wykazał, a to wykazanie, a nie tylko powołanie się na nie, jest przesłanką udzielenia informacji publicznej.
Pismem z 16 czerwca 2025 r. strona wniosła odwołanie do Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji z 26 maja 2025 r., jak również "zobowiązania organu do ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony w zakresie możliwym technicznie i organizacyjnie".
Aktualnie zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2025 r. znak [...] (doręczoną stronie via ePUAP 20 lipca 2025 r.) Prezes Sądu Apelacyjnego w K. (dalej również jako: organ II instancji) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W jej podstawie prawnej wskazano art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. i art. 127 § 1 i 2 k.p.a., a także art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p. W jej uzasadnieniu organ II instancji w pełni podzielił stanowisko prezentowane przez prezesa Sądu Okręgowego w G., w tym co do charakteru żądanej informacji publicznej jako informacji przetworzonej, jak również braku wykazania przez stronę szczególnie istotnego interesu publicznego w domaganiu się żądanych informacji od organu I instancji.
Pismem z 19 sierpnia 2025 r. - w ustawowym terminie - skarżący wniósł do WSA w G. skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z 7 lipca 2025 r. znak [...], podnosząc następujące zarzuty, a mianowicie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: MPPOIP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych;
3. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.,w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona;
4. ewentualnie i z daleko idącej ostrożności procesowej, w sytuacji gdyby Sąd nie uznał zarzutu wskazanego w pkt. 3, skarżonej decyzji zarzucam naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie;
5. art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie jakim przepisy te zawierają normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa;
6. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności zaś niepodjęcie przez organ niezbędnych korków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszono zasadę wnikliwego wyjaśnienia sprawy, poprzez niewykazanie, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej;
7. art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zakresie niewyjaśnienia dlaczego żądana informacja jest informacją przetworzoną oraz w wyniku niespełnienia przesłanki formalnej odmowy udostępnienia informacji, poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego;
8. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie przez organ I i II instancji uzasadnień decyzji w sposób niewystarczający, ogólnikowy i niespełniający ustawowych wymogów; brak rozdzielenia żądań na informacje proste i przetworzone, brak konkretnego wykazania niezbędnych czynności i realnego obciążenia, brak rozważenia częściowego udostępnienia, arbitralne wyliczenie nakładu pracy; w II instancji ograniczono się w istocie do przywołania utrwalonych tez, bez ich aplikacji do stanu faktycznego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o: (1) uchylenie w całości zaskarżonych decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z 7 lipca 2025 r., znak [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. z 26 maja 2025 r., znak [...]; (2) zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w G. do udostępnienia żądanej informacji publicznej za lata 2011-2024 w zakresie liczby wydanych decyzji odmownych (z rozróżnieniem podstawy prawnej - np. art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p., art.5 u.d.i.p., art. 14 ust.2 u.d.i.p.); liczby odwołań; liczby spraw przekazanych do WSA (ew. NSA); (3) ewentualnie: przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z wytycznymi co do wykładni prawa; (3) zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swojego pisma z 29 kwietnia 2025 r. Przekonywał, że wykazał w sprawie szczególnie istotny interes w domaganiu się tego typu informacji. Strona powołała się również na orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie rozumienia pojęcia "informacja przetworzona" i "szczególnie istotny interes publiczny".
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Na rozprawie 9 grudnia 2025 r. skarżący dodatkowo uzupełnił swoją argumentację, że w tej sprawie sporne czynności polegające na wytworzeniu żądanej przez niego informacji publicznej w istocie nie mają złożonego charakteru. Poza tym organ II instancji, w ocenie strony, nie dokonał samodzielnych ustaleń w sprawie, gdyż bezkrytycznie powielił argumentację organu I instancji zawartą w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia (por. protokół z rozprawy z 9 grudnia 2025 r. – karta nr 71 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy żądana przez stronę w jej wniosku z 28 marca 2025 r. (który dodatkowo został zmodyfikowany pismem z 29 kwietnia 2025 r.) informacja stanowi informację publiczną przetworzoną (jak przyjął organ administracji), czy też jest informacją prostą (jak uważa skarżący). W razie przyjęcia, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, konieczne staje się natomiast rozstrzygnięcie drugiej kwestii, a mianowicie czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Na wstępie przypomnieć zatem należy, że zasada jawności informacji publicznej jest jedną z podstawowych zasad systemu prawnego Rzeczpospolitej Polskiej. Powszechne prawo do informacji wynika z art. 54 i 61 Konstytucji RP, a także przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyrażone w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej pozostaje w związku z ustanowionym w art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) prawem do otrzymywania i przekazywania wszelkich informacji i może być ograniczane tylko w wyjątkowych przypadkach. Przesłanki przemawiające za nieudostępnieniem informacji publicznej muszą być więc wyczerpująco wyjaśnione i uzasadnione.
Art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zdaniem WSA w Gliwicach w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Regulacja ta stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., powołanym w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968). Wielokrotnie wyjaśniano w wyrokach sądów, że przetworzenie informacji to zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji powstałych na podstawie różnych kryteriów, które wymagają odpowiedniego zestawienia, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia stosownych czynności analitycznych, a także zgromadzenia informacji prostych poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ich ilość konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne do jego prawidłowego funkcjonowania. Podkreśla się też, że jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany znaczny nakład środków i zaangażowania pracowników, a w szczególności gdy w celu wybrania dokumentów, o które wnioskuje osoba zainteresowana, jest wymagane dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów to informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok WSA Krakowie z 17 marca 2017 r., II SA/Kr 1612/16, Legalis nr 1598814; wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12, LEX nr 1264654).
Bezspornym jest także, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną. W zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu, prawidłowo przy tym wskazano, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację przetworzoną. Przedstawione przez organ I instancji w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. zestawienie czynności i sekwencja działań mogą wskazywać, że żądane przez stronę informacje, stanowią informację przetworzoną.
Ze względu jednak na charakter wniosku strony (warianty odpowiedzi), udostępnienie Wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej, nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią z informacji prostej informację przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. Ponadto przetworzenie informacji może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ administracji zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych, i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia (por. wyroki NSA z: 20 października 2022 r., III OSK 5668/21, Legalis nr 2796646; z 21 grudnia 2021 r., III OSK 4827/21, Legalis nr 2695918; z 23 stycznia 2015 r., I OSK 315/14, Legalis nr 1218692; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12, LEX nr 1264654). Na ww. okoliczność organ zresztą powoływał się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Analiza treści pisma organu I instancji z 10 kwietnia 2025 r., a także uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji przekonuje, że realizacja złożonego, wielopunktowego wniosku strony w trybie u.d.i.p., który początkowo obejmował zakres od 2001 r., a następnie został zawężony do 13 lat uzasadnia przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia z żądaniem wydania informacji przetworzonej. Skarżący wariantuje swoje żądanie (vide: wniosek z 28 marca 2025 r.; pismo strony z 29 kwietnia 2025 r.), jak również domaga się udzielenia mu odpowiedzi z uwzględnienie różnych możliwości, co zapewne wymaga pogłębionych analiz i przedsięwzięcia skomplikowanych czynności zarówno w archiwum (akta prowadzone papierowo – na co wskazywał organ już w piśmie z 10 kwietnia 2025 r.), jak i elektronicznie. Organ I instancji wskazał również przybliżony zakres spraw jakie należałoby przeanalizować w celu udzielenia odpowiedzi stronie, a także szacowany czas czynności pracowników organu. Zdaniem Sądu podane w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. oraz w uzasadnieniu decyzji organu I instancji szacunki są zgodne z prawdą i odpowiadają logice. Stanowisko skarżącego natomiast nie zostało w jakikolwiek sposób uwiarygodnione – strona zarówno w uzasadnieniu skargi jak i na rozprawie 9 grudnia 2025 r. przekonywała, że żądane czynności mają nieskomplikowany charakter, z czym jedna Sąd się nie zgadza. Strona w istocie jedynie polemizuje z merytoryczną argumentacją organu jaką ten zawarł już w piśmie z 10 kwietnia 2025 r., a także przedstawił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Udostępnienie wnioskowanej informacji wymagałoby wyselekcjonowania i skopiowania znacznej ilości danych co z kolei będzie się wiązało z działaniami ponadstandardowymi, wymagającymi znacznego zaangażowania pracownika bądź pracowników, wykraczającego poza bieżącą realizację zwykłych zadań organu. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że do udostępnienia żądanej przez niego informacji wymagane jest wyłącznie proste sięgnięcie do dokumentów źródłowych.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że pismem z 29 kwietnia 2025 r. skarżący znacznie zmodyfikował swój pierwotny wniosek złożony w trybie u.d.i.p., co jest dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że w tej sprawie wbrew stanowisku strony mamy do czynienia z żądaniem udzielenia informacji przetworzonej. Zdaniem Sądu na taki charakter zwraca uwagę nie tylko samo postępowanie strony, która dalece zmodyfikowała swój pierwotny wniosek z 28 marca 2025 r. – tj. pismem z 29 kwietnia 2025 r. Również analiza zmodyfikowanego żądania strony prezentowana w petitum jego pisma z 29 kwietnia 2025 r. zaświadcza, że organ tego typu informacji nie posiada, a zatem dopiero musi je dla skarżącego wytworzyć (por. pkt 6 "doprecyzowanie pytań" – pismo strony z 29 kwietnia 2025 r. – gdzie strona domaga się udzielenia/przedstawienia informacji w różnych wariantach).
Niewątpliwie organ dysponuje najpełniejszą wiedzą co do swoich możliwości technicznych, w tym zwłaszcza sprzętu jakim dysponuje i czasu jaki jest wymagany do realizacji wniosku skarżącego. Strona w swoich pismach składanych w ramach postępowania administracyjnego, jak również w skardze oraz na rozprawie 9 grudnia 2025 r. nie zdołała podważyć ustaleń dokonanych przez organy administracji w tej sprawie, w tym co do czasu wytworzenia żądanej przez stronę informacji (zdaniem strony byłoby to zaledwie kilka minut na każdy wniosek). Sąd dostrzega przy tym, że nawet pomimo ograniczenia swojego pierwotnego wniosku z 28 marca 2025 r. strona domagała się dostarczenia jej informacji obejmujących aż 13 lat, a zatem bardzo długiego czasu, co dodatkowo świadczy, że w tej sprawie mamy do czynienia z pracochłonnymi czynnościami – co konsekwentnie podnosiły organy obu instancji w tej sprawie. Na rozprawie 9 grudnia 2025 r. skarżący natomiast twierdził, że wręcz żądane przez niego czynności wymagają cyt. "kilku sekund, a nie 10 minut jak przyjął to w sprawie organ" (vide: karta nr 71 akt sądowych), z czym Sąd się nie zgadza. Powyższych okoliczności, strona zresztą w żaden sposób nie uprawdopodobniła wobec czego, zdaniem Sądu, rozpatrywać należy je wyłącznie w kategorii domysłów i uogólnień.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, za prawidłowe należało uznać stanowisko organu, że w analizowanym przypadku informacja objęta wnioskiem nie istnieje w postaci odpowiadającej żądaniu strony (wniosek z 28 marca 2025 r. zmodyfikowany i rozbudowany pismem z 29 kwietnia 2025 r.), a jej udzielenie musiałoby być poprzedzone jej wytworzeniem, tak aby informacja mogła przyjąć treść i formę oczekiwaną przez wnioskodawcę i z tego względu wnioskowana informacja wyczerpuje definicję informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W tej sytuacji organ był uprawniony do wezwania skarżącego do wykazania, że jego żądanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – co zasadnie nastąpiło już pismem z 10 kwietnia 2025 r.
Należy przy tym wyjaśnić, że pojęcie "szczególnie istotnego interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym i niezdefiniowanym na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych instytucji publicznych jako prawnej całości. Co do zasady ujawnienie każdej informacji o działaniach podejmowanych przez władzę publiczną leży w kręgu zainteresowania obywatela, czy też szeroko rozumianej opinii publicznej. Jednakże ustawodawca uzależnił udzielenie informacji publicznej przetworzonej od wykazania po stronie żądającego, że uzyskanie przedmiotowej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca kładzie tu szczególny nacisk na kwalifikowaną formę interesu publicznego poprzez sformułowanie "szczególnie istotne". Szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, że żądana informacja jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a jej uzyskanie powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla Państwa, instytucji publicznych, czy społeczeństwa działań w szczególności, w zakresie poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (por: wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., I OSK 1870/10, Legalis nr 348280). W świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przyjmuje się, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W orzecznictwie podkreśla się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego ewentualne uwzględnienie wniosku.
Podkreślić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej (przetworzonej) nie może być rozumiane jako nieograniczony instrument do pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu organów administracji. Trafnie przy tym zwrócono uwagę w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z 26 maja 2025 r., że dostęp do informacji publicznej nie jest "prawem absolutnym", gdyż również podlega pewnym ograniczeniom.
Zasadnie – zdaniem Sądu – organ I instancji rozważył argumenty podniesione przez stronę w jej wniosku z 28 marca 2025 r., a także motywację i jej dotychczasową aktywność (jako społecznika). Organy brały również pod uwagę argumentację zawartą w uzasadnieniu pisma z strony z 29 kwietnia 2025 r. dochodząc do słusznych konkluzji, że Wnioskodawca jedynie powołuje się na bliżej niesprecyzowany interes w domaganiu się tego typu informacji, a nie wykazuje go. Zasadnie organy obu instancji zwróciły przy tym uwagę, że dotychczasowa aktywność strony koncentrowała się zasadniczo na innych zagadnieniach, aniżeli żądane obecnie informacje związane z funkcjonowaniem u.d.i.p. (np. obejmowały kwestie działania fotoradarów). Co istotne strona w odpowiedzi na wezwanie z 10 kwietnia 2025 r. nawet nie podejmowała prób wykazania (udokumentowania) istnienia szczególnego interesu w żądaniu tego typu informacji publicznych.
Sąd zwraca uwagę, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji jest przy tym prawidłowa i rzetelna: organ rozważył wszystkie argumenty podawane przez stronę w jej piśmie z 29 kwietnia 2025 r. i wyprowadził poprawne, logiczne wnioski, że strona nie legitymuje się w tej sprawie szczególnym, a zatem kwalifikowanym interesem do żądania tego typu informacji publicznych. Przede wszystkim organ I instancji zindywidualizował przedmiot sprawy, a zatem kwestionowane rozstrzygnięcie nie jest arbitralne. Dodatkowo oraz w uzupełnieniu do argumentacji strony prezentowanej przez nią w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. organ wyjaśnił podstawę prawną decyzji, a także wskazał na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych. Natomiast rozstrzygnięcie drugoinstancyjne odnosi się do argumentów zawartych w odwołaniu strony. Jednak akceptacja stanowiska organu I instancji przez organ odwoławczy przy rozważaniu stanowiska prezentowanego w środku zaskarżenia nie oznacza, że naruszono prawo do rzetelnej, dwuinstancyjnej procedury administracyjnej. Organ II instancji dokonał bowiem własnych, samodzielnych ustaleń i zaaprobował jako prawidłowe stanowisko organu I instancji.
Dodać można, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2022 r., II SA/Sz 856/22, Legalis nr 2843174).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że wydając decyzje o odmowie udostępnienia skarżącej informacji publicznej organy administracji nie naruszyły art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., ani art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Z przytoczonych przepisów wynika również, że do decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 k.p.a. organy zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tych dwóch zasad doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i powinno służyć przekonaniu strony do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. istotny element decyzji administracyjnej stanowi uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. konkretyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji należy zatem przedstawić - w sposób pełny, logiczny i wyczerpujący - tok rozumowania organu. Dopiero wówczas możliwe będzie dokonanie weryfikacji zajętego przez organ stanowiska. Tylko tak sporządzone uzasadnienie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści.
W ocenie Sądu, organy obu administracji sprostały powyższym obowiązkom, ponieważ odmowa udostępnienia wnioskowanych przez skarżącego informacji została należycie i przekonująco uzasadniona, w tym dostatecznie zindywidualizowana do realiów ocenianej sprawy, co stanowi o spełnieniu wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, prezentowanego w skardze, aby w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy administracji miały naruszyć art. 61 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP i art. 31 ust.3 Konstytucji RP. Skład orzekający zauważa bowiem, że proces bezpośredniego stosowania Konstytucji RP nie może być rozumiany jako możliwość orzekania na podstawie Konstytucji zamiast orzekania na podstawie ustawy (argument z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb i zasady udzielania informacji publicznej (w tym także ich odmowa) są natomiast określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepisy tej ustawy, co wynika z treści zaskarżonych decyzji, były rozważane przez orzekające w sprawie organy I i II instancji i stanowiły postawę zaskarżonych decyzji – tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.d.i.p. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 czerwca 2023 r., II SAB/Bd 50/23, Legalis nr 2955960; wyrok WSA we Wrocławiu z 5 czerwca 2014 r., IV SA/Wr 9/14, Legalis nr 1411559).
Z opisanych powodów żaden z zarzutów skargi nie znajduje uzasadnienia. W konsekwencji Sąd uznał działanie organów obu instancji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło