III SA/Gl 834/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. S.C. J. B., M. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lipca 2025 r. nr 480000/71/370561/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 3 lipca 2025 r. nr 480000/71/370561/2025, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ; Prezes ZUS) orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r., stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. W podstawie powołał art. 59 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.; dalej k.p.a.), w zw. z art. 83b ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350; dalej; u.s.u.s.). Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzał następujący ciąg zdarzeń. Pismem z 4 czerwca 2025 r. (nadanym listem poleconym 13 czerwca 2025 r.) wspólnik spółki M S.C. – M.G. (dalej: strona, skarżący) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z 16 grudnia 2024 r. w sprawie nr [...] wskazując, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego z przyczyn niezależnych ani od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ani od spółki M S.C. W ww. piśmie opatrzonym datą 4 czerwca 2025 r. zawarto również wniosek o przywrócenie terminu "do wniesienia niniejszego środka odwoławczego, albowiem bez mojej winy nie byłem poinformowany o zapadnięciu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z 16 grudnia 2024 r. w sprawie nr [...] ani nie znałem jej treści, podstawy czy też uzasadnienia". Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z 16 grudnia 2024 r. strona powołała się na charakter działalności, który wymaga częstych i niejednokrotnie długotrwałych wyjazdów do miejsc prowadzenia eventów, niejednokrotnie znajdujących się za granicą. Z takiej właśnie przyczyny, jak dalej argumentowała strona, 18 grudnia 2024 r. - a zatem jeszcze przed próbą doręczenia decyzji z 16 grudnia 2024 r. – strona wyjechała rano na lotnisko K., skąd miała o godzinie 12:10 lot do S. (S.) w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, gdzie przesiadała się na samolot do S. (koło Bangkoku w Tajlandii), gdzie z kolei przebywała do 10 stycznia 2025 r. Wyjazd został zarezerwowany i opłacony z niemal rocznym wyprzedzeniem – 24 stycznia 2024 r. Do momentu wyjazdu strona nie była świadoma wydania decyzji, a po powrocie już upłynął okres możliwego odbioru z poczty awizowanej zapewne decyzji z 16 grudnia 2024 r. ani w ogóle powzięcie wiadomości, że była awizowana. Strona wskazała następnie, że nie wiedziała więc w ogóle, że decyzja została wydana a jej treść została jej udostępniona w oddziale ZUS w Z. 30 maja 2025 r. Wówczas dopiero poznała jej treść, podstawy i uzasadnienie a także pouczenie o możliwości skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na mocy ww. decyzji z 3 lipca 2025 r. (doręczoną stronie 23 lipca 2025 r. – w trybie doręczenia zastępczego: art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a.) Prezes ZUS orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jej uzasadnieniu argumentowano, że wniosek został złożony po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu na złożenie tego typu wniosku/prośby. Poza tym dostrzeżono, że w przesłanym wniosku nie przedłożono informacji, które uzasadniałyby brak możliwości odebrania korespondencji przez drugiego wspólnika spółki cywilnej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania powyższego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy strona nie poinformowała Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu do korespondencji. Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w bazie REGON, spółka jest reprezentowana przez dwóch wspólników: M. G. oraz J. B.. W skardze złożonej 22 sierpnia 2025 r. (data nadania listem poleconym) strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika podniosła następujące zarzuty, a mianowicie naruszenie: 1. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez błędne zastosowanie tych przepisów w sytuacji, gdy skarżący uprawdopodobnił brak zawinienia w niedotrzymaniu terminu do wniesienia wniosku; 2. art. 41 § 1 k.p.a. co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez błędne zastosowanie tego przepisu polegające na uznaniu, że skarżący winien zawiadomić organ administracji o zmianie swojego adresu, w sytuacji, gdy wyjechał on służbowo na niecały miesiąc i nie zmieniał adresu korespondencji, a jedynie był czasowo nieobecny w Polsce. W konsekwencji strona wniosła o: (1) uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS Oddział w Z. w całości, oraz (2) zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów procesu według spisu kosztów lub według norm przepisanych, jeżeli spis kosztów nie zostanie złożony. W uzasadnieniu skargi przekonywano, że odnosząc się do twierdzeń organu w zakresie spełnienia przez stronę przesłanek pozwalających jej na skorzystanie z możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku należy wskazać, że skarżący nie zmienił adresu do korespondencji, a jedynie czasowo wyjechał w celach służbowych. Nie był on więc zobligowany, zdaniem strony, do wskazania innego adresu, a poza tym trudno byłoby go wskazać z uwagi na docelowe miejsce wyjazdu tj. Tajlandia. Wyjazd ten nie trwał na tyle długo, aby informowanie organów okazało się konieczne. Założenie, że każda osoba, która wyjeżdża na urlop trwający 2/3 tygodnie będzie informować o zmianie adresu korespondencji każdy organ państwowy, licząc, że może w okresie wakacyjnym któryś z nich prześle do niego korespondencje, wydaje się być – zdaniem strony – wręcz absurdalne. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Stosownie zaś do treści art. 59 § 1-2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W świetle niespornych okoliczności sprawy, a mianowicie faktu, że decyzja ZUS z 16 grudnia 2024 r. została okazana stronie 30 maja 2025 r., która "wówczas dopiero poznała jej treść, podstawy i uzasadnienie a także pouczenie o możliwości skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", a także wobec okoliczności, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy opatrzony datą 4 czerwca 2025 r. nadany został listem poleconym dopiero 13 czerwca 2025 r. uznać należy, że skarżący nie spełnił koniecznego warunku do uwzględnienia jego żądania, gdyż – jak stanowi art. 58 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. – prośby o przywrócenie terminu nie wniósł w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tym miejscy podkreślić należy, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było jego wniesienie z zachowaniem terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 lutego 2025 r., II SA/Gl 1091/24, Legalis nr 3178262). Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (por. np. wyroki NSA z 26 lipca 2017 r., I OSK 1992/15, Legalis nr 1650722 i z 16 grudnia 2016 r., II OSK 1365/16, Legalis nr 1555246). Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie nastąpiło to 30 maja 2025 r. co wprost wskazała strona w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu w tym dniu rozpoczął się dla skarżącego bieg 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin ten upłynął z dniem 4 czerwca 2025 r. W tej sytuacji uznać należało, że złożony do organu w dniu 13 czerwca 2025 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był spóźniony, a w związku z tym nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, oraz ocenie czy uchybienie terminu było zawinione czy też niezawinione. Jak to już bowiem zostało wskazane powyżej przesłanka dochowania terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu ma charakter pierwotny w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.