III SA/Gl 836/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 15 października 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na pismo Miejskiego Zarządu Dróg w B. z dnia 21 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie: rozpatrzenia reklamacji od opłaty dodatkowej 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Pismem z 22 sierpnia 2023 r. A. M. wniosła, za pośrednictwem pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na pismo Miejskiego Zarządu Dróg w B. z dnia 21 lipca 2023 r., nr [...] będące odpowiedzią na złożoną reklamację z 10 lipca 2023 r. w sprawie wezwania nr [...] z dnia 5 lipca 2023 r. wystawionego w związku z nieuiszczeniem przez skarżącą opłaty za postój pojazdu samochodowego na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że niniejsza skarga dotyczy opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, która powstaje z mocy prawa i może być kwestionowana tylko i wyłącznie w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022, poz. 479 ze zm.). Organ podkreślił, że ustawodawca nie przewidział żadnych środków odwoławczych od wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej. Korzystający z drogi publicznej, który nie uiścił opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i kwestionuje zasadność powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, ma więc zagwarantowaną możliwość obrony swoich prawa poprzez wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Takie postępowanie wszczyna się dopiero po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnienia. Ponadto organ wskazał, że wprowadzona przez Miejski Zarząd Dróg w B. możliwość uprzedniego wniesienia reklamacji nie ingeruje w żaden sposób we wskazane wcześniej prawo zobowiązanego do obronnym. Ma jedynie na celu stworzenie zobowiązanemu możliwości uzyskania wyjaśnień od organu odpowiedzialnego za pobór opłat, co może doprowadzić do uniknięcia konieczności wszczynania postępowania egzekucyjnego. Z kolei postępowanie reklamacyjne nie tworzy żadnych władczych uprawnień organu pobierającego opłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Upoważnia wprawdzie organ do zajęcia stanowiska w przedmiocie zasadności wniesionej reklamacji, jednak stanowiska takie nie są później przedmiotem kontroli przed sądem administracyjnym. Rozpatrzenie reklamacji, jak podkreślił organ, nie zamyka również drogi do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna, w tym czy należy ona do jego właściwości. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd do odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 p.p.s.a.) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na pismo z 21 lipca 2024 r. Miejskiego Zarządu Dróg w B. dotyczące złożenia reklamacji na wezwanie wystawione w związku z nieuiszczeniem opłaty za postój pojazdu samochodowego. Pismem tym, zawiadomiono skarżącą, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Wobec powyższego wskazać należy, że kwestia zaskarżalności do wojewódzkich sądów administracyjnych pism dotyczących opłat dodatkowych z tytułu nieuiszczenia opłaty za postój (była już wielokrotnie rozstrzygana zarówno przez wojewódzkie sądy administracyjne (postanowienia z: 23 czerwca 2022 r. VI SA/Wa 373/22 WSA Warszawa, 28 marca 2022 r. VI SA/Wa 136/22 WSA Warszawa, 16 kwietnia 2024 r. II SA/Go 119/24 WSA Gorzów Wlkp.), jak i Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia z: 5 czerwca 2014 r. I OSK 1196/14, z 22 października 2008 r. I OSK 1012/08). Sąd podziela poglądy wyrażone w powyższych orzeczeniach o braku kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320 dalej zwana "u.d.p.") korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13f ust. 1 ww. ustawy, za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Powyższe przepisy zostały powołane w piśmie stanowiącym odpowiedź na reklamację skarżącego. Natomiast wysokość oraz sposób pobierania opłaty określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Z uwagi na treści powyższych przepisów stwierdzić należy, że obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Brak jest w ustawie o drogach publicznych przepisów, które przewidywałyby prowadzenie postępowania w przedmiocie wymiaru opłaty dodatkowej. Ponadto stosownie do treści art. 40d ust. 2 u.p.d. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym, skoro obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi to do wniosku, że pismo informujące o nieuwzględnieniu odwołania od nieuwzględnionej reklamacji w sprawie opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień wydanych w tym postępowaniu. Pismo z 21 lipca 2024 r. ma charakter informacyjny, nie jest decyzją ani też żadnym innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tym samym nie może stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z: 22 października 2008 r. I OSK 1012/08, 5 czerwca 2014 r. I OSK 1196/14, postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. II SA/Wa 119/24). W świetle powyższego, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd orzekł o zwrocie kwoty 200 zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt 2 sentencji postanowienia).