III SA/Gl 857/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 3 września 2024 r. nr SKO.4204.157.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 3 września 2024r. nr SKO.4204.157.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie skarżącego J. W. od decyzji Prezydenta Miasta C. z 4 września 2023r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM,T,C+E,C1+E,B+E,C,C1,B,B1 do czasu ustania przyczyn zatrzymania. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzja z 4 września 2023 r. została uznana za doręczoną z upływem dnia 14 października 2023 r. w trybie doręczenia zastępczego po podwójnym awizowaniu, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął 28 października 2023r. Natomiast odwołanie zostało nadane pocztą 22 lipca 2024 r., a więc z uchybieniem terminu. Sądowi z urzędu wiadomo, że w tut. Sądzie pod sygn. akt od III SA/Gl 856/24 do III SA/Gl 861/24 zawisły także inne sprawy skarżącego, dot. odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu w sprawach odwołań od decyzji ws. zatrzymania prawa jazdy, skierowania na egzamin i cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jak wynika ze skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, a także biorąc pod uwagę stan faktyczny znany Sądowi z urzędu na podstawie akt spraw z ww. skarg strony, dotyczących odwołań od innych decyzji, wraz z odwołaniem od decyzji strona wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z 3 września 2024r. nr [...] SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 4 września 2023r. W związku z odmową przywrócenia terminu, zaskarżonym postanowieniem z 3 września 2024r. SKO w Częstochowie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło odwołanie od decyzji z 4 września 2023r. bez rozpatrzenia. W skardze na to orzeczenie, skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa polegające na: - niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie,  - niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia analizowanego stanu faktycznego; - brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy co doprowadziło organ II instancji do powielenia w zaskarżonym orzeczeniu całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych organu I instancji, 2. naruszenie 58 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach sprawy; 3. naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wynikających z art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 kpa, a w konsekwencji wydanie orzeczenia z pominięciem zasad pogłębiana zaufania obywateli do organów, zasad informowania stron, zasad przekonywania i prostoty postępowania. Mając powyższe na względzie, wniósł o: 1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji (winno być: postanowienia) SKO w Częstochowie oraz poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie; 2. uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Częstochowie oraz poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, 3. wstrzymanie rozpoznania skargi do czasu rozpoznania skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu w niniejszej sprawie; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, strona zakwestionowała stanowisko SKO co do uznania decyzji z 4 września 2023r. za doręczoną. Wskazała, że skarżący nie miał świadomości toczących się wobec niego postępowań, związanych z przekroczeniem limitu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bo "funkcjonariusz oddał mu blankiet prawa jazdy i nic nie powiedział", nie miał więc obowiązku domyślać się, że będzie w stosunku do niego wszczynane jakieś postępowanie administracyjne. Natomiast skarżący zmienił adres zamieszkania i w dacie doręczenia decyzji nie mieszkał już pod tym adresem, na który organ doręczył decyzję o zatrzymaniu mu uprawnień do kierowania pojazdami. Wyjaśnił także, że skarżący podawał w toku czynności przed organem adres zameldowania, a nie zamieszkania, gdyż w kwestiach formalnych podawał adres zameldowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, w tym kończące postępowanie. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Sądowi z urzędu wiadomo, że wraz z odwołaniem z 22 lipca 2024r. od decyzji Prezydenta Miasta C. z 4 września 2023r., uznanej za doręczoną w trybie zastępczym 14 października 2023r., strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W przypadku jednoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, w pierwszej kolejności rozpoznana powinna być kwestia przywrócenia terminu, a dopiero później, w razie ewentualnie negatywnego dla strony rozpatrzenia tego wniosku, organ powinien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W przypadku, gdyby organ orzekł o przywróceniu terminu, orzekanie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania byłoby bezprzedmiotowe. Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2014 r., II FSK 3170/12, w którym Sąd stwierdził: "Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wywodów skarżącego co do zbędności wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy okoliczność ta została stwierdzona w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu. Wbrew twierdzeniom strony, nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do zaskarżenia. Brzmienie art. 134 k.p.a. znajdującego odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zażaleń (na podstawie art. 144 k.p.a.) jest kategoryczne. Ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W razie zatem zaistnienia przesłanek do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia, a więc wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, organ ma obowiązek wydać stosowne postanowienie w oparciu o powołane przepisy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela obecny w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu do zaskarżenia otwiera natomiast drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ wypowiada się co do czynności wniesienia środka odwoławczego - zażalenia bądź odwołania." Sądowi z urzędu wiadomo, że w odrębnym postępowaniu postanowieniem z 3 września 2024r. nr [...] organ odmówił przywrócenia terminu. Skarga na to postanowienie została rozpatrzona przez tut. Sąd pod sygnaturą III SA/Gl 856/24, który wyrokiem z 2 kwietnia 2025r. oddalił skargę. Natomiast przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W takim przypadku, zgodnie z art. 134 organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powyższego wynika, że organ nie ma w takim przypadku możliwości zastosowania uznania administracyjnego, lecz zobowiązany jest wydać orzeczenie o wskazanej treści (organ ...stwierdza). Słusznie organ odwoławczy uznał zatem, że rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony oznaczałoby rozpoznanie środka odwoławczego od decyzji ostatecznej, a więc korzystającej z ochrony jej trwałości. Natomiast zarzuty skargi dot. okoliczności związanych z doręczeniem decyzji Prezydenta Miasta C. i przyczyn uchybienia terminu pozostają poza granicami przedmiotowej sprawy. Zostały one bowiem już rozważone w ramach postępowania związanego z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę.