III SA/Gl 861/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-11-26
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Magdalena Jankiewicz, Gabriela Jyż
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie uchylenia decyzji przyznającej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych jest zgodna z prawem w sytuacji braku zgody współmałżonka na nadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego bez zgody współmałżonka nie stanowiło warunku koniecznego do przyznania płatności bezpośrednich w roku 2006. W związku z tym decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o odmowie uchylenia decyzji przyznającej płatności jest zgodna z prawem, gdyż organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem gospodarstwa rolnego, mimo że był jego współwłaścicielem.Stan faktyczny
M. Ż. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 rok, który został uwzględniony przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. A. J., współwłaściciel gruntów, zarzucił nieprawidłowości w nadaniu numeru identyfikacyjnego producenta rolnego M. Ż. bez jego zgody i wniósł o wznowienie postępowania. Organ wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji. Skarga A. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR została oddalona przez WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.J. (J.) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji nr [...] z [...] r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2006 na rzecz M. J..
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
M. J. (obecnie Ż.) ubiegając się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r. złożyła stosowny wniosek [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał decyzję nr [...] z [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w całości uwzględniającą żądanie strony zawarte we wniosku.
W dniu [...] r. do [...] Oddziału Regionalnego wpłynęło doniesienie złożone przez A. J. – skarżącego w niniejszej sprawie - który podniósł, iż w jego ocenie płatności do gruntów rolnych na lata 2004 i 2005 zostały przyznane M. J. nieprawnie. A. J. stwierdził, że jako współwłaściciel gruntów objętych wnioskami o przyznanie płatności winien być włączony do postępowania w charakterze strony i na potwierdzenie załączył odpis księgi wieczystej. Ponadto wskazał, że nadanie M. Ż. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), w myśl którego w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Natomiast ust.6 stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka, współposiadacza gospodarstwa rolnego albo wspólników. Poinformował, też że posiadaczem działek deklarowanych do płatności przez M. Ż. był A. C. i zażądał wznowienia postępowań w sprawie przyznania gruntów rolnych na lata 2004 i 2005. W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynęło pismo skarżącego, w którym podtrzymał on żądanie wznowienia postępowań w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za lata 2004-2005, a jednocześnie wniosek ten został rozszerzony na postępowanie o przyznanie płatności dot. roku 2006.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR C. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania M. Ż. płatności do gruntów rolnych na rok 2006r. albowiem uznał, iż A. J. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ale uznał legitymację A. J. jako współwłaściciela gospodarstwa rolnego do występowania postępowaniu w charakterze strony w sprawie przyznania M. Ż. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Dnia [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie od postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. o wznowieniu postępowania. M. Ż. podniosła, że brak zgody współmałżonka na nadanie numeru producenta w ewidencji producentów, nie wynika ze złej woli, ale z braku informacji o obowiązku jej przedłożenia. Ponadto stwierdziła, że deklarowane grunty użytkuje sama, bez udziału A. J.. W aktach sprawy brak informacji wskazujących na przekazanie ww. odwołania do rozpatrzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobowiązał M. Ż. oraz A. J. do złożenia wyjaśnień w sprawie nadania M. Ż. numeru w ewidencji producentów niezgodnie z zapisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.). M. Ż. oświadczyła, że skarżący nie zamieszkuje na terenie gospodarstwa ani nie ponosi kosztów związanych z jego utrzymaniem, nie prowadzi też na terenie tego gospodarstwa działalności rolniczej. Skarżący oświadczył, iż został pozbawiony możliwości wyrażenia stanowiska w przedmiocie przyznania M. Ż. numeru producenta rolnego, a w latach 2004-2006 był współwłaścicielem gospodarstwa, nie przeznaczonego do wyłącznego użytkowania przez jednego współmałżonków tj. M. Ż.. Na rozprawie administracyjnej, jaka odbyła się [...] r. M. Ż. przedłożyła dokumenty potwierdzające, że opłacała rachunki związane z utrzymaniem gospodarstwa i oświadczyła, że wszystkie prace rolne na deklarowanych działkach wykonywał w latach 2004 i 2005 A. C.. W zamian za wykonywane zabiegi zatrzymywał ok. [...]% zebranych plonów. W roku 2006 zabiegi na gruncie wykonywał J. M.. Ponownie oświadczyła, że A. J. nie zamieszkuje na terenie gospodarstwa. Na pytania pełnomocnika A. J., M. Ż. wyjaśniła, że z A. C. nie była związana umową dzierżawy, a prace rolne były wykonywane na jej prośbę o udzielenie sąsiedzkiej pomocy przez osobę dysponującą wiedzą i doświadczeniem. Przyznała, że A. C. mógł uzyskać dostęp do gruntów w każdym momencie. Oświadczyła, iż A. C. zbierał plony oddając zgodnie z ustną umową część zbiorów, którą sprzedawała. A. J. zapewnił, iż w latach 2004-2007 faktycznie przebywał pod adresem gospodarstwa i oświadczył, że swój udział w gospodarstwie przekazał córkom. Zeznający w charakterze świadka A. C. oświadczył, że w latach 2004-2005 wykonywał zabiegi agrotechniczne na gruntach deklarowanych przez M. Ż. na jej zlecenie, a formą zapłaty była możliwość zatrzymania [...]% zbiorów. Pozostałe grunty – łąki były wykaszane przez T. i F. S.. Z kolei J. M. oświadczył, że na działce użytkowanej jako grunt orny wykonywał w 2006r. orkę w ramach pomocy sąsiedzkiej na zlecenie M. J., za co otrzymał rekompensatę pieniężną poniesionych kosztów. Świadek E. S. (córka stron postępowania) oświadczyła, że działki objęte wnioskiem M. Ż. o przyznanie płatności użytkował od 1999-2000r. A. C., nie potrafiła jednak określić, na jakim obszarze i na jakiej podstawie były zabiegi były przez niego wykonywane. Ponadto świadek stwierdziła, że do 2006r. opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa były regulowane przez A. J..
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wydał decyzję nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Ponieważ decyzja ta została wydana i doręczona jedynie M. Ż., a A. J. został pisemnie powiadomiony o zakończeniu postępowania, skarżący wniósł od niej odwołanie podnosząc, iż on jako strona nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, jak również, że decyzja nie została mu doręczona. Odwołanie to zostało uwzględnione przez organ II instancji, który uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. [...]r. wydał decyzję nr [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej.
Od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 6,7 i 80 Kpa oraz art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 z póz.zm.). M. Ż. złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że skarżący wyprowadził się z domu już w [...] r. i dołączyła kopię odpisu wyroku Sądu Okręgowego w C. z [...] r. sygn. akt: [...] w sprawie orzeczenia separacji wraz z uzasadnieniem, które potwierdza tę okoliczność.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z [...] r. nr [...] A. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, iż orzeczenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. narusza:
1/ przepisy prawa materialnego w postaci:
- art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez jego błędną interpretację zmieniającą całkowicie normę prawną, ustanowioną tym przepisem ale również powodującą całkowitą jego niezgodność z celem wprowadzenia tego przepisu, który miał na celu zapewnienie małżonkom- współposiadaczom gruntu, objętego zazwyczaj wspólnością majątkową małżeńską prawo do współdecydowania o przeznaczeniu gruntu, a także prawo do pobierania dopłat do wspólnego majątku małżeńskiego oraz poprzez uznanie, że nawet przyjmując naruszenie tego przepisu nie miałoby ono znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 336 Kodeksu Cywilnego poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że właściciel rzeczy nie jest jej posiadaczem, jeżeli nie użytkuje jej w faktyczny bieżący sposób;
2/ przepisy postępowania w postaci;
- art. 156 KPA poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji pomimo przesłanek;
- art. 6 KPA poprzez działanie bez podstawy prawnej;
- art. 7 KPA poprzez to, że ocena faktów i dowodów, przedstawiona w uzasadnieniu decyzji, przekracza granice uznania administracyjnego i nie bierze pod uwagę uzasadnionego interesu strony- A. J.- prawa do wyrażenia bądź nie wyrażenia zgody na nadanie współmałżonce numeru ewidencyjnego i otrzymania wspólnie z M. Ż. dopłat z pozostającego wówczas współwłasnością małżeńską gruntu;
- art. 80 KPA poprzez brak prawidłowej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona- poprzez przyjęcie, że A. J. w okresie objętym decyzją nie był współposiadaczem gruntów, chociaż bezspornym było, że w tym okresie był jego współwłaścicielem, co wynikało przedstawionej w postępowaniu księgi wieczystej, dotyczącej gruntu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że M. Ż. spełniła wszystkie przesłanki wymagane w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U z 2004r. Nr 6,poz. 40 ze zm.) oraz, że wówczas do przesłanek takich nie należało nadanie numeru producenta rolnego, a – w ocenie organu – skarżący nie był w spornym okresie posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 336 Kc, bo nie władał nim faktycznie jak właściciel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do oceny skutków, jakie wywiera fakt nadania numeru producenta rolnego M. Ż. bez zgody jej ówczesnego małżonka -a skarżącego w niniejszej sprawie - na zgodność z prawem decyzji w/s odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Natomiast w ocenie Sądu takiego zarzutu decyzji z [...] r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. nr [...] postawić nie można.
Warunki przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określa art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6 poz.40). Stosownie do brzmienia tego przepisu obowiązującego w roku 2006, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". W myśl ust. 2 warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Te – i tylko te warunki – winien spełnić producent rolny, aby móc skutecznie występować o przyznanie płatności bezpośrednich, a nie ma wśród nich wymogu posiadania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Dlatego też w ocenie Sądu przesłanki uzyskania płatności zostały przez M. Ż. spełnione. Ponadto trudno zarzucić organowi, że dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którego w postępowaniu o przyznanie płatności w ogóle nie stosował ani nie miał obowiązku stosować w stanie prawnym obowiązującym w roku 2006.
Z tego względu nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że nawet naruszenie tego przepisu nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 12 ust.4 powołanej ustawy, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Natomiast ust.6 stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5, do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka, współposiadacza gospodarstwa rolnego albo wspólników.
Faktem jest, że skarżący takiej zgody na nadanie numeru identyfikacyjnego nie wyrażał, jednakże, jak wynika z cytowanego art. 2 ustawy o płatnościach..., jego nadanie nie stanowiło warunku koniecznego do przyznania płatności. Stało się tak dopiero od roku 2007 na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz.1051 ze zm.), jednakże jest to już okres, który nie był objęty zaskarżoną decyzją, a więc kwestia badania prawidłowości ewentualnego przyznania płatności w tym roku nie jest objęta zakresem badania Sądu w niniejszej sprawie.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 156 Kpa poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji pomimo przesłanek. W treści uzasadnienia skargi strona wskazuje, że "ocena przesłanek dla nadania numeru identyfikacyjnego nie następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, lecz jest czynnością "wpadkową". Jednakże błędne wykonanie tej czynności może prowadzić do nieprawidłowości w każdym postępowaniu, które opiera się na przyznaniu płatności na rzecz producenta rolnego o nadanym w nieprawidłowy sposób numerze identyfikacyjnym. W takim wypadku decyzje wydane na rzecz M. J. jako producenta rolnego powinny zostać uznane za nieważne na mocy art. 156 § 1 Kpa, który stanowi, że decyzja, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa jest nieważna". Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z tych samych powodów, które Sąd wskazał wyżej, albowiem postępowanie o przyznanie płatności w roku 2006 w żadnym stopniu nie opierało się na postępowaniu w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego ani też na jego wynikach, tym samym dotyczące go ewentualne nieprawidłowości pozostają bez wpływu na wynik postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich.
Także zarzut naruszenia art. 336 Kc poprzez błędną interpretacje polegającą na przyjęciu, że właściciel rzeczy nie jest jej posiadaczem, jeśli nie użytkuje jej w faktyczny, bieżący sposób i pozostający z nim w związku zarzut naruszenia art. 80 Kpa, które miałoby polegać na braku prawidłowej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona przez przyjęcie, że A. J. w okresie objętym decyzją nie był współposiadaczem gruntów, chociaż bezspornym było, że był ich współwłaścicielem, nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 336 Kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny); natomiast kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego, jest dzierżycielem (art. 338 Kc) .
Art. 337 Kc stanowi zaś, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne.
Według dominującego w doktrynie poglądu posiadanie nie jest prawem podmiotowym, lecz stanem faktycznym (odmiennie tylko A.Stelmachowski w Istota i funkcja posiadania, Warszawa 1958, s. 54). Polega ono – jak wprost literalnie wynika z treści powołanego art. 336 Kc. – na faktycznym władaniu, bądź jako właściciel (a więc w granicach wyznaczonych treścią art. 140 Kc.) bądź jako użytkownik, zastawnik etc. w granicach określonych we właściwych przepisach. Faktyczne władanie należy odróżnić od możliwości takiego władania. A. J. niewątpliwie był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, służyło mu więc (wspólnie z M. Ż.) prawo podmiotowe, jakim jest prawo własności. Nie wynika jednak z tego automatycznie, że istniał stan faktycznego władania tym gospodarstwem przez skarżącego. Możliwe i regulowane przez prawo są bowiem zarówno takie stany faktyczne, gdy posiada niewłaściciel (i przy spełnieniu szczegółowo określonych przesłanek posiadanie takie może doprowadzić do zasiedzenia), jak również sytuacja, gdy właściciel nie posiada ( a w celu ochrony jego prawa służy wówczas właścicielowi roszczenie windykacyjne z art. 222 § 1 Kc.). Jako posiadanie, w rozumieniu art. 336 Kc., należy bowiem zakwalifikować taki stan rzeczy, gdy dobro takie zostaje objęte w wyłączne władanie z wolą wykonywania dla siebie (por. wyrok SN z dnia 15 marca 1963 r., I CR 151/63). W komentarzu do Kodeksu cywilnego jego autorzy wskazują, że "według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Nie budzi szczególnych wątpliwości interpretacyjnych element "władania rzeczą" (corpus). Bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą, "zatrzymania" rzeczy, jej "używania", "korzystania". Gorzej z przypadkami "schowania" (ukrytego "zawłaszczenia"). (Gniewek Edward Komentarz do art.336 kodeksu cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, [w:] Gniewek E., Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Zakamycze 2001). Nie ulega wątpliwości, że w tym rozumieniu posiadaczem gospodarstwa rolnego była M. Ż.. Ona bowiem okazała rachunki związane z utrzymaniem gospodarstwa, na jej polecenie A. C., T. i F. S. oraz J. M. prowadzili w różnych okresach konieczne prace rolne i to M. Ż. za wykonanie tych prac płaciła – bądź to w formie części plonów, jakie mógł zabrać dla siebie A. C., bądź poprzez zwrot poniesionych kosztów. Zeznania świadków A. C., J. M. i E. S. w tym zakresie są spójne i uzupełniają się nawzajem, dlatego Sąd podziela dokonane przez organ na ich podstawie ustalenia faktyczne. Posiadaczem gospodarstwa nie można także uznać A. C., jako że nie miał on zamiaru posiadania rzeczy dla siebie – bowiem to M. Ż. podejmowała decyzje dot. gospodarstwa, choćby takie, jak te, że gospodarstwo wymaga określonych zabiegów agrotechnicznych, wyboru osoby, która je wykona i zlecenia ich wykonania oraz zapłaty za nie. Tak więc A. C. był jedynie dzierżycielem tej części gruntów, na których na zlecenie M. Ż. wykonywał prace rolne, nie był zaś z pewnością posiadaczem gospodarstwa jako całości. Konsekwencją oceny Sądu, że A. J. nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, choć był jego współwłaścicielem jest konstatacja, że organ dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób, który nie naruszał art. 80 Kpa, a tym samym również i ten zarzut skarżącego uznać należy za chybiony.
Reasumując powyższe ustalenia i biorąc pod uwagę fakt, że:
- jedyną osoba, jaka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego w roku 2004 współwłasność M. Ż. i A. J. za tenże rok była M. Ż.,
- to ona była posiadaczem działek rolnych, o których mowa w art. 2 ust.2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych,
- posiadanie numeru indentyfikacyjnego producenta rolnego pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności bezpośrednich,
decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej w przedmiocie przyznania M. Ż. płatności bezpośrednich jest zgodna z prawem.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga zasługiwała na oddalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło