III SA/Gl 873/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-02-16
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując odwołanie od decyzji nakładającej karę pieniężną w transporcie drogowym, może samodzielnie prowadzić postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia charakteru stosunku prawnego łączącego przewoźnika z kierowcą, czy też powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, prowadząc postępowanie w drugiej instancji, nie powinien samodzielnie dokonywać zasadniczych ustaleń merytorycznych ani prowadzić przeważającej części postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy wymaga to powtórzenia lub uzupełnienia dowodów zebranych w pierwszej instancji. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., aby zapewnić stronie prawo do zgłaszania zarzutów i środków prawnych w dwuinstancyjnym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę "A" Sp. z o.o. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji. Organ I instancji nałożył karę, uznając, że przewóz nie był wykonywany na potrzeby własne spółki, ponieważ kierowca był zatrudniony na umowę zlecenia, a nie umowę o pracę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, mimo że sam prowadził dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia charakteru stosunku prawnego między spółką a kierowcą. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że umowa zlecenia w istocie spełniała cechy umowy o pracę, co oznaczałoby spełnienie warunku przewozu na potrzeby własne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ II instancji) na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. (dalej jako organ I instancji) z dnia [...] roku, znak [...], nakładającą na A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. ( dalej jako: spółka, skarżący, strona) karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisów art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art., 92a ust. 1 i ust. 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2019 roku, pozycja 2140, ze zmianami) dalej: "utd".
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. o godz. 7:30, na drodze krajowej, nr [...] w C. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego dokonanego zespołem pojazdów (nr rej. [...]) kierowany przez J. K. (dalej: kierowca). W trakcie kontroli ustalono, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Szczegółowe ustalenia dotyczące przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole z dnia 19 kwietnia 2019r., nr; [...]. Protokół został podpisany przez kontrolujących i kierującego zespołem pojazdów.
W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. pismem z dnia 19 czerwca 2020 r., znak: [...], skierowanym do przewoźnika, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia przepisów wynikających z ustawy utd. Po przeprowadzeniu postępowania. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. w dniu [...] r. wydał decyzję, znak [...], którą wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu naruszenia przepisów art. 93 ust 1, art. 4 pkt 4 ppkt a-c, art. 5 ust. 1, art. 92a ust. 1 ust 3 i ust. 7 pkt 1 "utd". oraz 1 p1.1 załącznika nr 3 do utd, oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr; [...], z dnia 19 kwietnia 2019 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazał że skarżący nie spełnił wymogu art. 4 pkt 4 ppkt a, utd, ponieważ przedmiotowy przewóz był wykonywany przez kierowcę nie będącego pracownikiem skarżącego.
Skarżący w odwołaniu od tej decyzji z dnia [...] r., wniósł o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł i umorzenie postępowania.
Skarżący zarzucił błędne uzasadnienie decyzji w części nieuwzględniającej wniosku o odstąpienie od nałożenia kary.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Katowicach decyzją z dnia [...] r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy obu instancji, sprowadzał się do przyjęcia za nieprawdziwe twierdzenia, jakoby w dniu [...] roku kierowca wykonywał na rzecz skarżącego przewóz na potrzeby własne w charakterze pracownika spółki A. Kierowca był bowiem stroną umowy zlecenia. Zdaniem organów obu instancji, umowa stron nie była w istocie umową o pracę. W związku z powyższym, wobec niespełnienia przesłanek dokonywania przewozu na potrzeby własne, którego poza przedsiębiorcą może dokonywać jego pracownik, przyjęto, że skarżący, który dla dokonania przewozu powinien posiadać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencję oraz włączony tachograf, nie spełnił koniecznego warunku wymaganego dla przyjęcia, iż przewóz jest dokonywany na potrzeby własne. Warunkiem tym jest istnienie między przedsiębiorcą i kierowcą stosunku pracy. Skoro warunku tego nie spełniono, nie istnieją, zdaniem organu, podstawy do przyjęcia, że podczas kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne skarżącego.
Istotą sporu w sprawie był rodzaj stosunku prawnego, łączącego skarżącego z kierowcą, ponieważ determinował on przyjęcie danego rozstrzygnięcia. W celu ustalenia, jakiego rodzaju kontrakt zawarto między ww. stronami, organy obu instancji prowadziły postępowanie dowodowe na podstawie treści dokumentów. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji, pismem z dnia 30 marca 2021 roku, wezwał spółkę A do udzielenia informacji i wyjaśnień na następujące okoliczności:
1) czy oprócz znajdującej się w aktach postępowania I instancji umowy zlecenia, spółka zawierała z kierowca tego rodzaju umowy również w innych okresach, a jeśli tak, to ile razy i kiedy w jakich miesiącach;
2) czy między stronami istniała dodatkowa umowa regulująca kwestie związane z urlopem wypoczynkowym, i czy takiego urlopu udzielono;
3) czy skarżący wystawił kierowcy świadectwo pracy.
W kolejnym piśmie z dnia 30 marca 2021 r. organ wezwał kierowcę do udzielenia tych samych informacji. Organ wystąpił nadto do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, domagając się od tego organu informacji na okoliczność rodzaju stosunku prawnego stron i okresu jego obowiązywania.
Po otrzymaniu odpowiedzi na te zapytania organ poddał zebrane dowody ocenie prawnej, wywodząc z nich wniosek, iż strony, tj. spółkę z o.o. A i kierowcę łączyła umowa zlecenia. Podstawą przyjęcia tej tezy był w szczególności przepis artykułu 734 § 1 kodeksu cywilnego, a także – a contrario – artykuł 22 kodeksu pracy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję merytorycznie, organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym należy przyjąć niespełnienie przez skarżącego warunku wykonywania przewozu na potrzeby własne, jakim jest faktyczne jego wykonanie – to jest kierowanie pojazdem – przez przedsiębiorcę, względnie przez jego pracownika. Takie ustalenie pozwoliło na przyjęcie, iż skarżący naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, albowiem w istocie wykonywał zarobkowo przewóz towarów bez stosownych zezwoleń względnie licencji.
Organ drugiej instancji decyzją, z dnia [...] r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. z dnia [...] roku, znak [...],
Organ wskazał, że skarżący naruszył art. 92a ust 1 utd przez niespełnienie jednego z warunków art. 4 pkt 4 utd. tj.: pojazd skarżącego nie był prowadzony przez jego pracownika ponieważ kierowca nie był zatrudniony na umowę o pracę lecz umowę zlecenia.
Powyższa decyzja została przez skarżącego zakwestionowana w całości w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga, datowana na dzień 18 czerwca 2021 roku, została oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 92 a, art. 93 ust. 1 oraz artykułów 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym, przez ich niewłaściwe zastosowanie połączone z błędami w ustaleniu stanu faktycznego. Nadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury administracyjnej, to jest art. 6, 7, 7a, 9 i 10 k.p.a.
Podnosząc te zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji (również decyzji pierwszej instancji) i zasądzenia od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów, skarżący powołał się na ustawowy obowiązek rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony (art. 7a k.p.a.). Obowiązek ów rozumie skarżący w ten sposób, iż wobec spełnienia przez sporny stosunek prawny wszystkich cech umowy o pracę, obowiązywanie tej właśnie umowy należało przyjąć, pomimo literalnej treści i tytułu umowy zlecenia, która to umowa w istocie jest rodzajem ukrytego stosunku pracy. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego ma wynikać w szczególności wykonywanie pracy przez kierowcę pod kierownictwem zarządu spółki A. Skarżący prowadził ewidencję czasu pracy kierowcy, dla wykonywania przewozu używano pojazdów skarżącego (ewentualnie pojazdów przez niego posiadanych pod różnymi tytułami prawnymi), umowa wskazywała dokładnie rodzaj wykonywanej pracy, to jest przewóz kruszyw, nadto za kierowcę spółka odprowadzała składki na ubezpieczenie społeczne. W tym kontekście umowa stron ma, zdaniem skarżącego, spełniać wszystkie cechy stosunku pracy, wymienione w przepisie art. 22 k.p. Ponieważ zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy o pracę było jedynym niespełnionym przez skarżącego warunkiem wykonywania przewozów na potrzeby własne, odmienna od jej literalnej treści ocena znaczenia prawnego umowy prowadziłaby do wniosku, iż kwestionowana decyzja jest błędna, a postępowanie administracyjne nosiło wszelkie cechy bezprzedmiotowości.
W odpowiedzi na skargę organ, którego decyzję zaskarżono, domagał się jej oddalenia. Podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zajęte wcześniej w treści decyzji z dnia [...], organ koncentruje swoją uwagę na ustawowej definicji przewozu na potrzeby własne. Ten rodzaj przewozu musi spełniać równocześnie cztery warunki. Są nimi: 1) prowadzenie pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, 2) istnienie po stronie przedsiębiorcy tytułu prawnego do dysponowania pojazdami, 3) w przypadku pojazdów załadowanych rzeczy przewożone mają być własnością przedsiębiorcy lub być przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wydobyte, przetworzone lub naprawione, albo celem przejazdu ma być przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, 4) nie może być to przewóz w ramach działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Uznając tezy skarżącego za chybione, organ stwierdził na podstawie zebranych dowodów i materiałów, że sporny stosunek prawny ma z całą pewnością cechy umowy zlecenia i nie jest w żadnym razie "ukrytym" stosunkiem pracy.
W konkluzji organ uznał za słuszne wymierzenie skarżącemu przewidzianej we właściwych przepisach kary pieniężnej, należnej w razie wykonywania przewozu towarów bez stosownych licencji lub zezwoleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem tylko stwierdzenie że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.).
Sąd uznał skargę za zasadną.
Sąd Administracyjny nie uważa, aby w niniejszej sprawie dochowano w całej rozciągłości wymogów, stawianych organowi w odniesieniu do dokonywania ustaleń faktycznych. Zarówno na etapie dowodowym, jak i przy dokonywaniu prawnej oceny znaczenia zebranego materiału, organ popełnił uchybienia, które, w ocenie Sądu, mogły mieć decydujące znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Chodzi tutaj, po pierwsze, o sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Ze względu na ustawowe i konstytucyjne prawo zaskarżania orzeczeń pierwszej instancji (z wyjątkami, określonymi w przepisach szczególnych), postępowanie dowodowe nie powinno być, co do zasady, prowadzone bezpośrednio przez organ odwoławczy, ponieważ narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i takie działanie doprowadza do utraty przez stronę prawa zgłaszania tych wszystkich zarzutów i środków prawnych, których rozpoznawanie nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego, a w szczególności kwestionowania ustaleń faktycznych i zaskarżania postanowień dowodowych.
Albowiem Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym i może, co najwyżej, wydać wyrok kasatoryjny. Z tego więc powodu organ administracji publicznej, orzekając w drugiej instancji, powinien powstrzymać się od dokonywania zasadniczych ustaleń merytorycznych i od prowadzenia przeważającej części postępowania dowodowego. Jeżeli zebrane w pierwszej instancji dowody nie są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, a postępowanie dowodowe musi być w znacznej części powtórzone lub uzupełnione, organ odwoławczy ma obowiązek orzec kasatoryjnie w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., względnie, w sprawach podatkowych, o artykuł 233 § 2 ustawy ordynacja podatkowa.
Opisane wyżej uchybienie powinno być rozpatrywane w kategoriach naruszenia przepisów o właściwości oraz dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skarżący nie podnosi tego zarzutu wprost, koncentrując się na naruszeniu ogólnych zasad postępowania (art. 6, art. 7 k.p.a.). Sąd administracyjny nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną, stwierdził więc, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 136 § 1 i art. 138 § 2 i art. 15 k.p.a.
Naruszenie prawa jest tym większe, że postępowanie w sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które to przepisy nie dają podstawy do rozpatrywania kwestii cywilnoprawnych przez organ administracji publicznej. Nie można też w danym przypadku stosować odpowiednio przepisu art. 199 a § 1 i 2 ordynacji podatkowej. Powstaje pytanie, jak należy postąpić w sytuacji, gdy umowa zawarta między stronami, nosząca nazwę zlecenia, spełnia zdaniem stron (w tym skarżącej spółki) cechy umowy o pracę. W ocenie Sądu organ powinien był w danej sytuacji zastosować się do treści domniemania prawnego, wynikającego z art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy, ewentualne zaś wątpliwości wyjaśnić przeprowadzając dowód z przesłuchania stron i świadków. Zastąpienie przesłuchania dowodem z dokumentów nie prowadzi do adekwatnych wniosków poznawczych, skoro nie jest jasne, kto, kiedy i na jakich zasadach przygotował dokumenty przeznaczone do podpisania przez skarżącego i kierowcę, wówczas organ powinien uwzględnić art. 7a, k.p.a.
Organ usiłował wyjaśnić rodzaj stosunku prawnego stron, przypisując umowie cechy zlecenia. W tym kontekście, jak zauważa skarżący, również doszło do naruszenia prawa materialnego. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz dającego zlecenie (art. 734 § 1 k.c.). Czynności, jakie w świetle umowy miał wykonywać kierowca, mają jednak charakter czynności faktycznych. Potoczne rozumienie umowy zlecenia różni się znacząco od ujęcia normatywnego. Wynika to z dopuszczalności odpowiedniego stosowania przepisów o zleceniu do umów o świadczenia usług, ale tylko tych, które nie są uregulowane innymi przepisami (art. 750 k.c.). Takim odrębnym przepisem jest art. 22 § 1 kodeksu pracy. Ponieważ za jego bezpośrednim stosowaniem przemawia domniemanie prawne z art. 22 § 1¹ k.p., odnoszenie do danego przypadku przepisów o zleceniu nie jest w ogóle dopuszczalne. Organ (odmiennie niż w sprawach podatkowych) nie ma nawet prawnych instrumentów, jakich mógłby użyć do obalenia wspomnianego domniemania. Tutaj należy więc słusznie dopatrywać się naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie się do bezwzględnie obowiązującej, ostatnio wymienionej normy kodeksowej.
Należy wreszcie wspomnieć o błędnej logicznie praktyce wnioskowania ex nihilo (ze zbioru pustego). To, że organ nie dostrzega okoliczności przemawiających za istnieniem pomiędzy skarżącym i kierowcą stosunku pracy, nie oznacza, że na tej podstawie należy przyjmować obowiązywanie między stronami umowy zlecenia. Również przesłanki tego ostatniego kontraktu powinny być wykazane w toku postępowania. W ten sposób, na tle błędnej interpretacji treści art. 750 k.c., organ doszedł w tym względzie do wniosków sprzecznych z przepisami prawa cywilnego. W rzeczywistości przyjęta przez organ linia wnioskowania prowadzi donikąd, poza samym tylko zaprzeczeniem istnieniu stosunku pracy. Jest to wnioskowanie nie tyle ze zbioru pustego, ile raczej do takiego właśnie zbioru.
Gdyby w postępowaniu pierwszej instancji rozpoznano istotę sprawy, i przeprowadzono odpowiednie do tego celu dowody, wówczas ustalono by jaki rzeczywiście stosunek prawny zachodził między skarżącym a kierowcą.
Sąd zauważył, że w postępowaniu pierwszej instancji nie rozpoznano istoty sprawy i nie przeprowadzono odpowiednich do tego celu dowodów. Natomiast organ odwoławczy przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie co do istoty sprawy, w decydującej części, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., a także art. 7a § 1 k.p.a. rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, czy też wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego art. 77 § 1 k.p.a. oraz jego oceny art. 80 k.p.a., co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W takich przypadkach, gdy powstają wątpliwości jak w przedmiotowej sytuacji jaki rodzaj stosunku prawnego łączył skarżącego pracodawcę z kierowcą to organ powinien uwzględnić treść art. 7a k.p.a. który nakazuje organowi rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść strony. Sądowa kontrola decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę.
Z kolei wedle art. 107 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
Ponadto ze stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
1. pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
2. przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
3. w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
4. nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
w zakresie usług turystycznych;
W przedmiotowej sprawie tylko jeden warunek uznał organ za niespełniony to jest, że pojazd samochodowy używany do przewozu nie był prowadzony przez pracownika skarżącego
Skoro organ nie wykazał, aby skarżący nie spełnił ustawowego wymogu zatrudnienia osoby wykonującej przewóz na jego potrzeby własne, nie mógł tym samym nałożyć na skarżącego kary pieniężnej, przewidzianej we wskazanych w decyzji przepisach ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu organ błędnie ocenił stan faktyczny uznając, że umowa z kierowcą miała charakter zlecenia, podczas gdy miała cechy umowy o pracę ( płatne dni wolne -1/12 z 26 dni, czyli podstawowego wymiaru pracowniczego za każdy przepracowany miesiąc) ewidencja czasu pracy prowadzona przez przewoźnika zgłoszenie do ubezpieczenia w ZUS.
Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do powyższych ocen Sądu. Przy ponownym badaniu uwzględni wszystkie czynniki faktyczne a nie tylko przedstawioną umowę zlecenia w celu dokonania wyczerpującej oceny czy kierowca był pracownikiem skarżącego. Organ odwoławczy winien uchylić decyzję organu I instancji i zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ I instancji powinien zbadać wszystkie czynniki faktyczne w tym przede wszystkim wnikliwie ocenić stosunek prawny łączący przewoźnika z kierowcą.
Mając na uwadze, że decyzja ta, z opisanych wyżej przyczyn, jest niezgodna z przepisami prawa materialnego tj art. 22 k.p., oraz że w toku postępowania naruszono przepisy proceduralne tj art. 6, 7, 7a , 77 § 1 ,80 k.p.a. w stopniu mogącym decydująco wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, Sąd na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit c, p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło