III SA/Gl 881/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, skarżąca L. Z. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniła go tym, iż organ podatkowy I instancji decyzjami nr [...] z [...] r. utrzymanymi w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w K. dokonał zabezpieczenia na poczet przyszłych zobowiązań wraz z odsetkami kwoty blisko 13 mln. Złotych. Egzekucja i sposób jej prowadzenia jest wysoce uciążliwa dla skarżącej i zagraża istnieniu jej firmy, której zablokowano konta i dostęp do środków obrotowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 2 P.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał zaskarżony akt, może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego jego wykonanie w całości lub w części, chyba, że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności, albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi przez organ, to wyłącznie sąd staje się właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena wskazanych okoliczności pozostaje w gestii sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W jego motywach skarżąca wskazała, iż wydając nieprawomocne decyzje za wszystkie okresy obliczeniowe 2005 roku organ celny pierwszej instancji nadał im rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym zajęto środki obrotowe z konta spółki. Dodatkowo Naczelnik Urzędu Celnego w C. prowadził wobec skarżącej postępowanie podatkowe za okres kolejnych 12 miesięcy roku 2007 i 2006 oraz dokonał zabezpieczenia na poczet ewentualnych przyszłych zobowiązań wraz z należnymi odsetkami kwoty blisko 13 mln złotych. Ponieważ sposób prowadzenia egzekucji odznacza się wyjątkową uciążliwością dla strony, gdyż skarżąca pozbawiona jest środków na bieżące funkcjonowanie firmy, dalsze prowadzenie działalności jest zagrożone. Brak środków na koncie bankowym firmy w najbliższym czasie spowoduje jej upadłość, a w konsekwencji likwidację. Nie da się bowiem prowadzić działalności nie dysponując środkami pieniężnymi. W tym miejscu należy zauważyć, że w judykaturze wyraża się pogląd, że w art. 61 ust. 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla wnioskującego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08, Lex 493724). W ocenie tut. Sądu wskazana wyżej przesłanka nie została przez stronę skarżącą wykazana. Należy bowiem zauważyć, iż sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Konieczność zapłaty egzekwowanego w drodze egzekucji świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku stanowi zwykłe następstwo takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Należy bowiem zauważyć, że egzekwowane roszczenie ma charakter pieniężny i z natury rzeczy skutki jego są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Do takich okoliczności nie można również zaliczać subiektywnego przeświadczenia wnioskodawczyni o ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji. Ta bowiem będzie badana przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na nią na etapie postępowania wpadkowego, poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, LEX nr 302251). Podobnie powołanie się na fakt zajęcia ponad 1 mln złotych z konta firmy w wyniku nadania nieprawomocnej decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz zabezpieczenia kwoty blisko 13 mln złotych na poczet ewentualnych przyszłych zobowiązań wraz z należnymi odsetkami, które jak twierdzi skarżąca pozbawiło ją środków na bieżące funkcjonowanie firmy, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem zauważyć, iż stosownie do art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Stąd wskazane wyżej okoliczności, choć niewątpliwie dotkliwe dla strony, nie mogły zostać uwzględnione. Tym bardziej, że z dołączonego do akt sprawy do wniosku o przyznanie praw pomocy obszernego materiału dowodowego nie wynika jakoby działalność firmy prowadzonej przez skarżącą była zagrożona. skarżąca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, w ramach której od stycznia do czerwca 2011 r. dokonała operacji księgowych na łączną kwotę 242.185.490,89 zł. Podobnie w deklaracjach VAT-7 podstawa opodatkowania wynosiła: 682.602,00 zł (kwiecień), 606.732,00 zł (maj) i 673.413,00 zł (czerwiec). Tym samym twierdzenie, iż skarżąca poniosła stratę rzędu 85.172,88 zł nie znajduje uzasadnienia w przedstawionym materiale dowodowym. Ta nie jest bowiem spowodowana nierentownością firmy tylko wysokością ponoszonych kosztów prowadzonej działalności. Podobne spostrzeżenia nasuwają się w odniesieniu do wykazanej za ubiegły rok podatkowy straty rzędu 12.864.848,75 zł, jako że uzyskany za ten okres przychód wynosił 14.652.883,58 zł, natomiast koszty jego uzyskania obejmowały kwotę 27.517.732,33 zł. Wobec powyższego brak było podstaw do zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zważywszy że jako przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji strona powołała także okoliczności nie związane ze sprawą, a odnoszące się do decyzji wymiarowych za lata 2006 i 2007, które nie podlegają ocenie w ramach niniejszego postępowania. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.